Vlaanderen gaat weer mosselen kweken

©Joost van den Broek/Hollandse Hoogte

Over een paar jaar eet u mogelijk Belgische mosselen. Onder meer Colruyt en Sioen en onderzoekers starten dit najaar met de kweek van mosselen tussen de windmolens in de Noordzee.

Als alles goed gaat, kunnen we over een paar jaar weer Belgische mosselen eten. Vier jaar nadat de kweek van de Belgica-mossel ten onder is gegaan, wil een consortium van bedrijven en onderzoeksinstellingen de Belgische mossel nieuw leven inblazen. Dat vernam De Tijd.

Onder meer de UGent, het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO), de windparkuitbaters Belwind en C-Power, de retailgroep Colruyt, de textielspecialist Sioen en de visserijondernemer Willy Versluys zijn betrokken partij. Ze willen deze herfst beginnen met een proefproject om te kijken of de kweek van Noordzeemosselen in de Belgische windmolenparken op zee economisch haalbaar is.

Eind dit jaar willen ze de eerste kabels tussen boeien spannen om hangcultuurmosselen te kweken in de windmolenparken. Dichter bij land, de locatie ligt nog niet vast, is een project gepland om zeewier, mosselen, platte oesters en sint-jacobsschelpen te kweken.

De Belgische mossel moet een substantieel deel van de Belgische markt veroveren.
Mathieu Wille
Onderzoeker UGent

Daarvoor gaat de textielspecialist Sioen het doek leveren waarop de wieren zich kunnen vasthechten. Het zeewier kan dienen als voeding in bijvoorbeeld sushi, kaas en brood, of in de medische wereld voor geneeskundige kompressen.

In september of oktober zullen de partners een projectaanvraag indienen om financiering te krijgen bij de Vlaamse overheid en het Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij. De bedoeling is ook dat de privépartners met een deel van het geld over de brug komen. Hoeveel het proefproject zal kosten, is nog niet duidelijk.

Jaak Rutten, de CEO van C-Power, hoopt dat de mosselkweek een extra inkomstenbron voor de windparkuitbater kan worden. ‘Als we energieopwekking en mosselkweek kunnen combineren, leidt dat tot een betere benutting van de schaarse ruimte. In het proefproject willen we nagaan of de mosselkweek compatibel is met onze operaties en de veiligheid. We zullen ook kijken of er synergieën mogelijk zijn. Onze onderhoudsmedewerkers voor het windpark zouden de staalnames van de mosselen kunnen doen.’

oorlog

Eerdere pogingen om mosselen te kweken voor de Vlaamse kust zijn mislukt. In 2006 sloegen de scheepshersteller José Reynaert en de reder Willy Versluys de handen in elkaar en oogstten ze voor de kust van Nieuwpoort de eerste 3.000 kilo van de Belgica-mossel.

Maar hun idee werd geplagieerd door de vzw Stichting Duurzame Ontwikkeling Visserij Oostende (SDVO), die dankzij forse subsidies haar Flanders Queen Mussel op de markt bracht. Een mosseloorlog brak uit, met wederzijdse beschuldigingen over spionage, sabotage en beschadiging van elkaars mosselbanken.

Reynaert en Versluys kregen ook af te rekenen met geruchten over een vergiftigde mosseloogst en hun mosselkooien bleken niet bestand tegen het geweld van de Noordzee. In 2013 kwamen de laatste Belgica-mosselen op de markt. SDVO is intussen failliet en werd door Europa veroordeeld voor concurrentievervalsing. De stichting moest een paar miljoen euro subsidies terugbetalen.

‘De leden van het mosselconsortium in de windmolenparken liggen nog niet volledig vast’, zegt Mathieu Wille, onderzoeker aan de UGent. ‘Vanuit de privésector is er enorm veel interesse, zowel van retailers als van industriële spelers die met het project een visitekaartje kunnen toevoegen aan hun portfolio.’

De burgerlijke en bio-ingenieurs van de UGent zullen vooral wetenschappelijk onderzoek doen naar de stroming, de golfhoogte, de watertemperatuur en -kwaliteit en welke impact dat heeft op de groei van de mosselen. ‘Het mosselzaad is van nature aanwezig in de windparken, dus biologisch lijken er weinig obstakels te zijn om er mosselen te kweken’, zegt Wille.

Golfslag

‘De grootste uitdaging is technologisch: we moeten garanderen dat de installaties bestand zullen zijn tegen de zware golfslag en het stormweer. Zo ver van de kust, op 30 tot 50 kilometer, is er nog nooit gekweekt.’

De parken Belwind en C-Power zijn de enige waar volgens het maritiem ruimtelijk plan de kweek van vis en zeedieren is toegelaten. ‘Dat de windmolenparken verboden terrein zijn voor de scheepvaart maakt ze tot geschikte locaties om mosselen te kweken’, zegt Daan Delbare, hoofd van de onderzoeksgroep Aquacultuur bij ILVO. ‘Er is nog een lange weg te gaan, maar als het lukt, kunnen de mosselen over enkele jaren gecommercialiseerd worden.’

Hoeveel mosselen in de Noordzee gekweekt kunnen worden? ‘Er zullen hier altijd Zeeuwse mosselen worden ingevoerd’, zegt Wille, ‘maar de Belgische mosselkweek zou toch een substantieel deel kunnen gaan uitmaken van de markt.’

Willy Versluys, een reder uit Oostende die tien jaar geleden nog de drijvende kracht was achter de mislukte kweek van de Belgica-mossel (zie inzet), heeft er goede hoop in dat het deze keer wel werkt. ‘De wetenschappelijke studie zal twee jaar duren, daarna zullen we met een consortium van bedrijven proberen de nieuwe Belgische mossel op de markt te brengen. België is de grootste consument van mosselen. Ik ben ervan overtuigd dat we er een economisch rendabel verhaal van kunnen maken. En als we op onze bek gaan, dan hebben we het tenminste geprobeerd.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect