Belgische interesse voor Erdogans 'gekke project'

©Getty Images

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan lijkt vastbesloten door te gaan met de bouw van een nieuw kanaal in Istanbul. De Belgische baggerbedrijven Jan De Nul en DEME tonen interesse in het megaproject.

Met het megaproject wil de Turkse regering een kunstmatige zeeweg tussen de Zwarte Zee en de Zee van Marmara aanleggen. Het Istanbulkanaal moet 43 kilometer lang en 400 meter breed worden. Het zou parallel lopen met de Bosporus. De Turkse autoriteiten mikken op een capaciteit van 160 schepen per dag.

Langs de oevers moeten container- en jachthavens komen, net als woongebieden. ‘We plannen er twee nieuwe moderne steden’, zei president Erdogan eind december. Zes nieuwe bruggen moeten het kanaal overspannen.

Erdogan droomt al sinds 2011 van een kanaal van dezelfde grootteorde als het Suez- en het Panamakanaal. Tijdens zijn campagne in 2011 noemde hij het ‘mijn gekke project’. Eind vorig jaar kreeg het groen licht van het ministerie van Milieu en Stedelijke Ontwikkeling. Nu wil Erdogan er vaart achter zetten, zodat het afgerond is tegen 2023. Dan viert de Turkse Republiek zijn honderdjarige bestaan.

‘De Chinezen zijn geïnteresseerd, maar de grootste interesse komt uit de Benelux’, liet de Turkse minister van Transport Cahit Turhan zich over de aanleg ontvallen. Jan De Nul Group bevestigt aan De Tijd interesse te hebben.

‘We volgen dit nauw op’, zegt Heleen Schellinck, woordvoerster bij De Nul. ‘Nog niet alle details zijn bekend, maar we verwachten een belangrijk deel droog grondverzet en baggerwerken. Met de aanleg van het tweede Suezkanaal in Egypte en de uitbreiding van het Panamakanaal hebben we al gelijkaardige projecten uitgevoerd.’

©Mediafin

Voor beide projecten werkte De Nul samen met een ander Belgische baggerbedrijf, DEME. ‘Wij wachten de aanbesteding af’, zegt woordvoerster Vicky Cosemans over het Istanbulkanaal. ‘Maar uiteraard hebben we de expertise in huis voor een dergelijk project.’ De officiële aanbesteding staat gepland voor 2020.

18 miljard

De start van Erdogans project liet lang op zich wachten. Niet het minst vanwege financiële problemen. Tijdens de valutacrisis in 2018 besliste de Turkse overheid investeringen in grote projecten te bevriezen. Het kostenplaatje van dit project is niet min. De Turkije regering maakt gewag van 18 miljard euro.

Turkije, waar al maanden een financieel-economische crisis ettert, wil dan ook dat de financiering gewaarborgd is voordat de bouw begint. Dat lijkt nu aan de orde, toch volgens de Turkse regering. ‘Sommige Benelux-bedrijven vertelden ons dat zij de nodige financiering voor het project kunnen verstrekken’, zei Turhan. Zowel DEME als De Nul ‘bevestigt noch ontkent’ contacten met de Turkse overheid.

Het project botst ook op kritiek. Volgens milieuactivisten zou het kanaal het grond- en oppervlaktewater van Istanbul beschadigen en de Zee van Marmara bedreigen. Ze vrezen grote schade aan het ecosysteem. Geologen zijn vooral beducht voor de gevolgen van een aardbeving. Zeker het kunstmatige eiland tussen de Bosporus en het nieuwe Istanbulkanaal baart zorgen.

'Moordaanslag op de stad'

Economen blijven zich afvragen hoe Turkije dit megaproject gaat financieren. En of het ooit rendabel kan worden.

Met de aanleg van het tweede Suezkanaal en de uitbreiding van het Panamakanaal hebben we al gelijkaardige projecten uitgevoerd.
Heleen Schellinck
woordvoerster Jan De Nul

En dan is er het verlies van de huidige bebouwing en begroeiing. Volgens critici zal het historisch erfgoed van Istanbul worden vernietigd, inclusief kerkhoven en een van de laatste bosrijke gebieden rond de stad.

De kritiek verweeft zich met het Turkse politieke strijdtoneel. Zo is er verzet van Ekrem Imamoglu, de nieuwe burgemeester van Istanbul van de oppositiepartij CHP die nogal wat waarnemers noemen als een potentiële president. Eind december kondigde Imamoglu aan dat zijn stad zich uit het project trekt. ‘Dit is een moordaanslag op de stad. We zullen er alles aan doen opdat het project niet doorgaat.’

‘Imamoglu heeft de autoriteit niet te beslissen of het kanaal er moet komen of niet’, repliceerde de president. ‘Of ze het nu willen of niet, het komt er’, benadrukte Erdogan vorige week.

Het project is volgens de Turkse regering broodnodig. De zee-engten zouden het scheepvaartverkeer nauwelijks aankunnen. Met heel wat ongevallen tot gevolg. Een nieuw kanaal moet ‘die gevaren minimaliseren’, aldus de regering.

Zijderoute

En dan is er het geopolitiek plaatje. Volgens de Turkse overheid zal de nieuwe Chinese Zijderoute resulteren in meer scheepvaart vanuit Azië naar Oost- en Noord-Europa via de Zwarte Zee. De minister van Transport schat dat het aantal tankers dat door de Turkse zeestraten moet het volgende decennium oploopt tot 70.000 per jaar.

Niet onbelangrijk: het nieuwe kanaal moet ook geld in het laatje brengen. De Turkse regering hoopt jaarlijks op een klein miljard euro. Dat is opmerkelijk. Het land engageerde zich met het Verdrag van Montreux tot een vrije doorvaart in de Turkse zeestraten. De vraag is of dat verdrag uit 1936 ook het nieuwe kanaal dekt. Volgens Erdogan niet. ‘Het verdrag is alleen bindend voor de Bosporus, niet voor het Istanbulkanaal.’

Wat is de kans dat dit project naar een Belgisch bedrijf gaat? Hoewel Jan De Nul en DEME benadrukken dat nog niets concreet is, lijkt de kans groot dat ze op de Turkse tender inschrijven. In Turkije staan ze hoog aangeschreven. ‘Benelux-bedrijven hebben de ervaring en de technologische kennis op dit gebied’, liet Turhan optekenen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n