opinie

11 miljoen aandeelhouders voor een duurzame relance

docent financieel recht Universiteit Antwerpen

Verruim het fiscale gunstregime voor werknemers die aan pensioensparen doen en stel het Transformatiefonds en regionale relancefondsen open voor institutionele beleggers. Miljoenen spaarders kunnen zo aandeelhouder worden van een duurzame relance.

Zaterdag rolt de bal in Sint-Petersburg en vatten de Rode Duivels de weg naar Europese glorie aan. Een land gekenmerkt door vele tegenstellingen zal, zoals de traditie het wil, opnieuw eendrachtig achter het team staan: 1 ploeg van 11 miljoen.

Net zoals de Rode Duivels staat de Belgische economie voor een gigantische uitdaging. Nu het stof van de coronacrisis lijkt te gaan liggen, is het tijd om een tussenbalans op te maken en vooruit te denken.

De essentie

  • De auteur: Michiel De Muynck, docent financieel recht UAntwerpen.
  • De kwestie: Na de coronapandemie moet de economie gestimuleerd worden.
  • Het voorstel: Bied spaarders de mogelijkheid met pensioensparen de relance te ondersteunen.

De Belgische economie werd het voorbije jaar gestut door diverse overheidsmaatregelen, die een rampzalige periode minder rampzalig maakten. Kenmerkend voor al die maatregelen is hun algemeen en duur karakter. In tijden van systemische crisis is er nauwelijks ruimte voor triage. Nu de Belgische economie stilaan uit een winterslaap ontwaakt en de boordtabellen langzamerhand groen kleuren, dringt een beleidsbijsturing zich op. Algemene maatregelen moeten vervangen worden door maatwerk, onder meer inzake solvabiliteit.

Door heel Europa stellen we contra-intuïtief vast dat het aantal faillissementen historisch laag is. Wat België betreft, mag dat niet verbazen, gelet op de officiële en officieuze faillissementsmoratoria. Dat beleid heeft alle ondernemingen beschermd, ook die die intrinsiek ongezond waren. Net als talrijke zombievennootschappen (of bedrijven die niet duurzaam levensvatbaar zijn en door kredietverstrekking kunstmatig boven water worden gehouden).

Zombievennootschapen werken marktverstorend, hebben amper maatschappelijke waarde en moeten uit het handelsverkeer worden verwijderd.

De traditionele filterfunctie van het insolventierecht dient met de hoogste spoed gereactiveerd te worden. Zombievennootschapen werken marktverstorend, hebben amper maatschappelijke waarde en moeten uit het handelsverkeer worden verwijderd. Zeker ook om systeembesmetting te vermijden. Ondernemingen die daarentegen voor de economische noodstop in maart 2020 intrinsiek gezond waren, moeten toereikende instrumenten krijgen om, in dialoog met hun schuldeisers, oplossingen te vinden voor tijdelijke liquiditeitsproblemen, al dan niet in afwachting van structurele relancemiddelen.

Daarnaast dringt maatwerk zich op voor de solvabiliteit van intrinsiek waardevolle ondernemingen. Hun balans is veelal ernstig aangetast door de coronacrisis. Om hun relance te ondersteunen zijn vaak nieuwe fondsen nodig. De eendracht die de Rode Duivels naar ongekende hoogten zal stuwen, kan daarbij een rol spelen.

Het netto financieel vermogen van de Belgische gezinnen steeg in 2020 met 45,5 miljard naar 1.146,5 miljard euro. De gereglementeerde spaarboekjes rondden bijna de kaap van 300 miljard euro. Dat geld brengt in monetair onconventionele tijden nauwelijks iets op. Met de structureel stijgende prijsniveaus en de soms negatieve rentes verliest de spaarder.

Wat als dat spaargeld ingezet kan worden om de relance van de Belgische economie te cofinancieren als multiplicator voor de al voorziene 5,9 miljard euro uit het Belgische ‘Plan voor herstel en veerkracht’, het in de steigers staande Transformatiefonds en aanvullende regionale initiatieven? Wat als we met miljoenen aandeelhouder kunnen worden van een duurzame relance? Om dat mogelijk te maken, moeten we een deel van het slapende spaargeld kanaliseren naar de ondernemingen die de Belgische economie van morgen vormgeven.

Pensioensparen

Hoe kan de NV België er dan concreet uitzien? De uitbreiding van het fiscale gunstregime (een belastingvermindering tot 30%) voor werknemers die aan pensioensparen doen, is een voor de hand liggende plug-and-playoplossing. Via een uitbreiding van respectievelijk het fiscale gunstregime (plafond) en de toegestane beleggingsbandbreedte (mogelijkheid voor pensioenfondsen om risicovollere investeringen aan te gaan) kunnen Belgen die hun spaargeld liever actief aanwenden, participeren in investeringen met relance-oormerk. Het federale Transformatiefonds en de regionale relancefondsen moeten daarom omgevormd worden tot instellingen voor collectieve belegging en opengesteld te worden voor investeringen door pensioenfondsen, als vorm van publiek-private samenwerking.

Belgen die hun spaargeld liever actief aanwenden, kunnen via de pensioenfondsen participeren in investeringen met relance-oormerk.

De toegekende belastingvermindering dient te worden beperkt in de tijd (als extra participatieprikkel) en gemoduleerd op basis van een bonus-malus in functie van het behaalde rendement van het relancefonds: eventuele verliezen kunnen gedeeltelijk worden afgedekt door een bijkomend belastingkrediet, vergelijkbaar met de Vlaamse win-winlening. Omgekeerd, voor investeringen die een bepaald rendement overstijgen, kan het belastingvoordeel progressief afgebouwd worden.

Op 11 juli 2021 steken de Rode Duivels de beker in de lucht. Ook de Belgische economie zal zich de komende maanden en jaren herpakken, zeker als ze wordt ondersteund door zoveel mogelijk Belgen die als stakeholder mee hun eigen lot in handen willen nemen.  1 ploeg van 11 miljoen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud