opinie

Brussel heeft niet meer politiemensen nodig, maar betere

Sofie De Kimpe

De problemen van de Brusselse politie kennen we al jaren, de veranderingen blijven uit. Om goed beleid te voeren, moeten we investeren in nabijheidspolitie met kennis van de lokale bevolking en informatiegestuurde politiezorg. En de ambtenaren van de Staatsveiligheid en het antiterreurorgaan OCAD mogen niet mijlenver af staan van de lokale wijkagent.

Door Sofie De Kimpe, docent criminologie aan de VUB

Dreigingsniveau 4. Brussel belegerde stad. We gaan ervan uit dat politie- en inlichtingendiensten (de professionals) hun werk doen en weten waarom ze deze drastische maatregelen aanbevelen. Het is nu niet het moment om de legitimiteit van de politie- en inlichtingendiensten in vraag te stellen. We hebben meer dan ooit nood aan vertrouwen in onze staat en de diensten die haar vertegenwoordigen. Het is ook een illusie te denken dat professionals dit überhaupt hadden kunnen voorkomen. Hoewel sommige politici die illusie wekken, zijn we nog ver af van een ‘minority-report-police’ die criminaliteit voorspelt, zoals in de sf-film uit 2002.

Een dalend vertrouwen wil ook zeggen dat burgers de politie niet meer van informatie voorzien of weigeren ermee samen te werken. Net dat heeft de politie vandaag nodig om de fanatici te pakken te krijgen.

Wat wel moet in vraag gesteld worden is een soort recuperatiepolitiek, zowel door de politici als door de actoren van het veiligheidsbeleid (zoals politiechefs). Vanuit de logica ‘never waste a good crisis’ wordt de crisis in het veiligheidsbeleid aangewend om allerlei maatregelen die de jongste maanden op de politieke beslissingsagenda stonden versneld door te voeren.

©rv

Willen we vandaag goed beleid voeren, dan moeten we durven na te denken over problemen in de Brusselse politiezones. Geen buikgevoel maar concrete feiten, en die liggen al jaren op de plank. Laat ik ‘de feiten’ over Brussel eens op een rijtje zetten. Ik beperk me wel tot een klein stuk van een zeer complexe puzzel: de politie- en inlichtingendiensten.

De Brusselse politie bestaat uit zes politiekorpsen verdeeld over 19 gemeenten. Zes politiechefs moeten samen met 19 burgemeesters dus beslissingen nemen over het veiligheidsbeleid van 19 gemeenten. Wie houdt van efficiëntie en besluitvaardigheid, maakt brandhout van zo’n beslissingsstructuur. Wie voorstander is van besluitvorming zo dicht mogelijk bij de bevolking, ziet geen oplossing in een eengemaakte politiezone uit vrees voor de te grote macht van één politiechef.

Als na 15 jaar politiewerking blijkt dat de huidige besluitvorming nog steeds zeer log en traag verloopt en bovendien sterk gepolitiseerd is, moeten we toch durven in de spiegel te kijken

Maar als na 15 jaar politiewerking blijkt dat de huidige besluitvorming nog steeds zeer log en traag verloopt en bovendien sterk gepolitiseerd is, moeten we toch durven in de spiegel te kijken. Hier wordt creativiteit gevraagd, een nieuwe besluitvormingsstructuur die macht (centralisering) en lokale democratie (nabijheidspolitie) in evenwicht brengt.

De politiezones in Brussel kampen al jaren met een tekort aan bekwame politieambtenaren. Speciale maatregelen voor Brussel, zoals extra premies, verleiden jongeren uit Limburg, Vlaams- en Waals-Brabant, West- of Oost-Vlaanderen om in Brussel de ‘echte’ criminaliteit aan te pakken. Ze kennen de grootstad en zijn problemen nauwelijks en hebben weinig ervaring met een multiculturele samenleving.

Bevergem

En wat doe je dan als je van ‘Bevergem’ bent en plots rondloopt met wapen en kogelvrij vest in de Brusselse Matongé-wijk? Het rapport van het Comité P over Molenbeek en Anderlecht (2014) stelt dat er goede wijkinspecteurs zijn in bepaalde buurten, maar dat het tijd vergde om ze op te leiden en te begeleiden. De niet-Brusselse politieambtenaren verlaten het korps echter al na enkele jaren, volgens het rapport zelfs na enkele maanden. De in- en uitstroom van kennis en ervaring is bij de Brusselse politie veel groter dan bij andere lokale politiekorpsen.

En zo krijgt een goede nabijheidspolitie met kennis van de lokale bevolking geen voet aan de Brusselse grond. De Brusselse politiechefs hebben dat meermaals aangekaart, maar een oplossing van de dienst rekrutering en selectie van de federale politie bleef uit.

Een goede nabijheidspolitie met kennis van de lokale bevolking krijgt geen voet aan de Brusselse grond. De Brusselse politiechefs hebben dat meermaals aangekaart.

Een mogelijke oplossing ligt in een goede opleiding van de politieambtenaren, door ze klaar te stomen voor de stad Brussel en haar specifieke problemen. Helaas gaat het politieonderwijs in België al jaren gebukt onder een desinvesteringspolitiek, waarbij elke vorm van professionalisering teloorgaat. Een auditrapport van het politieonderwijs heeft die schrijnende toestanden al aangetoond. Het wijst ook op de problematische toestand van de Brusselse politieschool. Die heeft middelen tekort, maar heeft ook pedagogische expertise en vernieuwing nodig. Het rapport lijkt echter een stille dood te sterven in de archieven van de federale politie.

Het Brusselse politiekorps heeft nood aan één cultuur en aan één multiculturaliteit. Mensenrechtenorganisaties, ngo’s en het interfederaal gelijkekansencentrum vragen al jaren om iets te doen aan racisme en discriminatie bij de Brusselse politiekorpsen, zowel intern (tussen politiemensen onderling) als extern (politie tegen burgers). In een rapport van het Comité P staat letterlijk dat bepaalde politiezones in Brussel ‘naarstig moeten beginnen te werken om hun blazoen te trachten op te poetsen bij de bevolking, of bij een deel ervan, waarmee ze een openlijk conflict hebben... Daarvoor moet men de clichés doorbreken en inzetten op informatie-uitwisseling.’

Al zes jaar geleden bleek dat de politie in bepaalde buurten in Brussel overaanwezig is en in andere buurten nauwelijks nog komt. Dat leidt tot een dalend vertrouwen van burgers in de politie.

Voelsprieten

Een dalend vertrouwen betekent ook dat burgers de politie niet meer van informatie voorzien of weigeren ermee samen te werken. Net dat heeft de politie vandaag nodig om de fanatici te pakken te krijgen. Uit Nederlands onderzoek blijkt trouwens dat 65 procent van de gerechtelijke onderzoeken opgelost wordt via informatie van burgers. De feiten liggen op tafel, de veranderingen blijven helaas uit.

We vernemen steevast dat ambtenaren van de staatsveiligheid en het OCAD mijlenver af staan van de lokale wijkagent

Er moet ook dringend een gedegen analyse komen van de informatiehuishouding in de lokale politiekorpsen, Brussel in het bijzonder. We vernemen steevast dat ambtenaren van de staatsveiligheid en het OCAD mijlenver af staan van de lokale wijkagent. De informatiedeling tussen de lokale wijkagenten - de voelsprieten van onze samenleving - en de Staatsveiligheid lijkt problematisch te verlopen. Bovendien weten wijkagenten niet altijd wat en hoe ze moeten registreren. Was het probleem in de zaak-Dutroux niet een probleem van informatiehuishouding?

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content