opinie

'Centrale banken moeten leren van bitcoin'

Weinig jaagt de centrale banken meer angst aan dan het risico de controle over de eigen valuta te verliezen. Naarmate cryptogeld terrein wint, zullen meer centrale banken het gebruik verbieden of beperken.

Door Huw van Steenis, global head of strategy bij Schroders

Dat de schrik erin zit, bleek maandag weer overduidelijk. De Chinese centrale bank verbood zogeheten ‘initial coin offerings’ (ICO’s) met op bitcoin gebaseerde valuta. Waarna de cryptovaluta 15 procent in waarde daalden.

Achter de schermen groeit de bezorgdheid over het disruptieve effect van technologische vernieuwingen op het bank- en betalingssysteem. Deze zomer publiceerde zowel het Bazel Comité voor Bankentoezicht als het Wereld Economisch Forum lange rapporten over hun bekommernissen en de stand van zaken.

Centrale banken zullen vooral optreden in markten waar de autoriteiten vrezen voor kapitaalvlucht en georganiseerde misdaad.

De grote winnaar van de nieuwe technologie is tot dusver de klant. De fintech-innovatoren in de banksector zijn minder disruptief dan verwacht, omdat ze er niet echt in geslaagd zijn de basis voor concurrentie in zo’n streng gereguleerde sector te veranderen. De technologie heeft wel geleid tot een veel betere klantenservice en een scherpe daling van de kosten van het betalingsverkeer.

Maar, afgezien van de kwetsbaarheid voor cyberaanvallen, zijn er drie grote vraagtekens. Worden de banken, waarvan de beveiliging zo veel tijd heeft gekost, verzwakt door de nieuwkomers? Anders gezegd, worden de banken ‘geamazoniseerd’? De bankiers dachten altijd dat regulering de financiële dienstverlening minder aantrekkelijker zou maken voor nieuwkomers. Nu beginnen ze te beseffen dat niet-bancaire concurrenten in staat zijn de rendabelste activiteiten over te nemen.

Worden banken minder belangrijk naarmate de kredietverlening steeds meer gebeurt buiten het regelgevingskader? Sinds 2009 zijn tal van bedrijven overgestapt van banken naar de kapitaalmarkten. Volgens de dataleverancier Prequin is er zo meer dan 600 miljard dollar aan private financiering opgehaald. En moeten de beleidsmakers meer tijd steken in de analyse van de niet-bancaire sector. Daarnaast hangen banken voor het beheer van hun infrastructuur steeds meer af van grote techbedrijven, waardoor de beleidsmakers ook moeten stilstaan bij de vraag wie belangrijk is voor het systeem.

Verliezen de centrale banken de controle over het betalingsverkeer als door private partijen uitgegeven digitale valuta in zwang komen? Valuta uitgeven is lucratief voor de centrale banken. Ze incasseren het verschil tussen de productiekosten en de nominale waarde. Ook vrezen centrale banken dat ze minder goed toezicht kunnen houden op het betalingssysteem. Een ernstig probleem in het licht van de strijd tegen het terrorisme en de georganiseerde misdaad. In het uiterste geval kunnen centrale banken zelfs de controle over de geldhoeveelheid verliezen.

Sporen wissen

Tot voor kort maakten beleidsmakers zich niet te veel zorgen over cryptogeld, omdat het als valuta weinig voordeel opleverde, behalve voor lui die hun sporen willen wissen. Het is nog niet breed genoeg geaccepteerd om een bruikbaar betaalmiddel te zijn. En het blijkt minder veilig dan beweerd, want meermaals gehackt.

Misschien zetten deze zorgen de centrale banken ertoe aan hun eigen valuta aantrekkelijker te maken. Een reden te meer waarom de Europese, de Japanse en andere centrale banken hun gevaarlijke experiment met negatieve rentes zo snel mogelijk zouden moeten beëindigen.

Naarmate cryptogeld terrein wint, valt te verwachten dat meer centrale banken het gebruik ervan gaan verbieden of aan banden leggen. Vooral in markten waar de autoriteiten vrezen voor kapitaalvlucht en georganiseerde misdaad. Het zal speculanten en enthousiastelingen niet tegenhouden, maar hen wel beperken in het creëren van de krachtige netwerkeffecten waardoor cryptomunten een bruikbare parallelle valuta zouden worden.

Misschien zetten deze zorgen de centrale banken ertoe aan hun eigen valuta aantrekkelijker te maken. Efficiëntere protocollen voor elektronisch betalen zijn welkom, en er valt veel te leren van de bitcointechnologie. Een reden te meer waarom de Europese, de Japanse en andere centrale banken hun gevaarlijke experiment met negatieve rentes zo snel mogelijk zouden moeten beëindigen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content