De Britten revolteren niet alleen tegen Brussel maar ook tegen Berlijn.

De Europese Centrale Bank in Frankfurt, Duitsland. ©REUTERS

Zijn de Duitsers en de Nederlanders het europroject echt genegen? Dan moeten ze zich meer richten op het algemeen belang en worden ze best wat minder doctrinair in het begrotings- en het monetair beleid.

Ook al is het Verenigd Koninkrijk geen lid van de euro, het brexitdebat levert uitzonderlijk veel ‘spleen’ op jegens de eenheidsmunt, en vanuit een verrassende hoek: de vurige minnaars van de Europese Unie. Het is alsof de vrienden van Europa zeggen: het is broodnodig dat het Europese project slaagt, maar die stomme euro zit in de weg.

De eenheidsmunt zit in de vuurlinie omdat ze Duitsland meer macht geeft in de eurozone. En de Duitsers gebruiken die macht onverstandig, niet voor het algemeen belang.

Want de Europeanen zijn niet in de euro gestapt om zichzelf te onderwerpen aan eng Duits nationalisme en dogmatisme. Vooral de ervaringen van de schuldenlanden met de euro zijn zoals een slecht huwelijk met een rijke harteloze vrouw, die haar portemonnee maar opentrekt als je de regels volgt - haar regels.

De brexit herinnert de mensen eraan dat er zoiets bestaat als echtscheidingsrechtbanken en daarom weerklinkt het brexitdebat zo sterk over heel Europa. Een scheiding kan de schuldenlanden als muziek in de oren klinken, omdat ze dan misschien verlost geraken van de zo gehate strakke broeksriem die de Duitsers hen hebben aangemeten.

De euro ligt niet aan de basis van de Duitse obsessie met besparen, maar heeft hun wel meer macht gegeven om die obsessie op te dringen aan hun partners.

Als de Duitsers en de Nederlanders niet van plan zijn hun gedrag te wijzigen, moeten ze maar uit de euro stappen.

De schuldenlanden kunnen door de euro hun munt niet devalueren tegenover de schuldeisers. Ze moeten dus lenen om hun schulden te betalen en de voorwaarde van de schuldeisers is die wurgriem.

Wat het nog erger maakt voor de schuldenlanden is dat de lage inflatie de reële last van hun intrestbetalingen zwaarder maakt. Daardoor krijgen ze het nog moeilijker om hun leningen terug te betalen.

Duitsland doet daar nog een schep bij. Door zich bij de ECB te kanten tegen de geldcreatie die de schuldenlanden soelaas zou kunnen bieden voor hun rentebetalingen. En door een begrotingsoverschot aan te houden dat het probleem van de lage inflatie in Europa verergert.

Leven op de kap van je partners heet dat. De Duitsers en de Nederlanders zijn schuldeisers. Hun belangen en die van de schuldenlanden zijn tegengesteld. Schuldeisers winnen bij lage inflatie, schuldenaars verliezen. Dat de Duitsers en de Nederlanders geen rekening houden met de effecten van hun begrotings- en monetair beleid op de lage inflatie is zelfbediening ten koste van schuldenlanden.

Fier

Het huwelijk dat de euro is, heeft voor de schuldenlanden alleen zin als de schuldeisers genereus zijn jegens hen, en dat voor het algemeen belang. De Duitsers en de Nederlanders blijven echter keihard en ze zijn er nog fier op ook - alsof de schuldenlanden hén zouden proberen op te lichten.

Duitsland en Nederland zijn misleid in hun dogma dat alleen het Zuiden zijn beloftes niet nakomt en dat alleen hun stugge houding over het volgen van hun regels het europroject in leven houdt. Ze vatten niet dat zijzelf hun engagement niet nakomen, door de extra druk die ze zetten op de lage inflatie.

Melvyn Krauss.

Ze zullen toch eens diep in hun ziel moeten kijken. Ze kunnen niet blijven doorgaan met hun agressief, eng nationalisme, het algemeen belang blijven naast zich neerleggen én verwachten dat Europa standhoudt. Want zo zal het niet standhouden. De Britten revolteren niet alleen tegen Brussel, maar ook tegen Berlijn.

Als de Duitsers en de Nederlanders niet van zins zijn hun gedrag te wijzigen, moeten ze maar uit de euro stappen en er komaf mee maken. Spaar Europa de pijn en de stress van een langgerekte vechtscheiding.

Zijn ze echter het succes van het euro-project genegen, dan moeten ze hun eigen gedrag en beleid hervormen voor het algemeen belang. Een belastingverlaging is een goede start voor de Duitsers. Het verlaagt hun contraproductief begrotingsoverschot. Dat is zeer belangrijk. En samen met de Nederlanders zouden ze ook minder doctrinair kunnen zijn in hun oppositie tegen de aankoop door de ECB van obligaties van de schuldenlanden.

Mochten de Duitsers nu toch eens wat meer geliefd worden bij hun partners, dan zou ook de euro wat meer geliefd zijn.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect