opinie

De digitale transformatie biedt kansen voor Belgische banken.

België kan een pioniersrol spelendoor nieuwe diensten aan te bieden voor digitale bankplatformen. Maar dan moeten we snel en eendrachtig tot actie overgaan.

Wim De Waele CEO van Eggsplore

Exact een jaar geleden vertrok ik bij het digitale onderzoeksinstituut iMinds. Toen ik aan mijn omgeving vertelde dat ik samen met Jurgen Ingels, die net Clear2Pay had verkocht, een bedrijf rond fintech wilde opstarten, keken velen raar op. Ze konden er niet bij dat we ons gingen verdiepen in Tech4Fin zoals wij het noemen, digitale technologie voor de financiële sector. ‘Die saaie grijze sector van banken en verzekeringen, die dan nog eens in diskrediet geraakt was door de crisis van 2008’, klonk het.

Net de digitale transformatie van die sector werd genoemd als de belangrijkste drijfveer voor de ingrijpende herstructurering bij ING, die begin deze week werd aangekondigd. Ik hoef u als lezer van De Tijd niet nog eens te schetsen hoe ingrijpend de impact van technologie zal zijn op vele van onze traditionele sectoren nu artificiële intelligentie, big data en het internet of things tot maturiteit komen. Dat is in de columns van Peter Hinssen en anderen al meer dan genoeg uiteengezet.

In een gesprek op de VRT waren econoom Geert Noels en moraalfilosoof Etienne Vermeersch het de voorbije week verrassend eens over de impact. Niet alleen de bancaire sector maar de hele samenleving staat voor een digitale revolutie die gerust mag worden vergeleken met de industriële revolutie. Ze roept fundamentele vragen op, over hoe we nog waarde zullen creëren in België maar ook over de manier waarop we die zullen verdelen over de bevolking. Het is een onderwerp dat iedereen aanbelangt.

Eén ding is zeker: niemand heeft er belang bij dat de financiële sector hier volledig marginaliseert. Laten we ons hier dus beperken tot de vraag welke strategie we moeten volgen met die sector, zodat nog een herverdelingsdebat kan worden gevoerd. Als we snel en eendrachtig tot actie overgaan, zijn er nog kansen die we kunnen grijpen .

Bankplatformen

De nieuwe digitale economie is gebaseerd op de waarde van data. De internetgebruiker realiseert zich steeds meer dat hij bij het afvinken van een algemenevoorwaardenhokje een onderneming doorgaans carte blanche geeft om zijn data te gebruiken om betalende adverteerders te lokken (niets is echt gratis) of een gepersonaliseerd aanbod te leveren.

En banken hebben veel data. Ze kennen perfect ons consumptiegedrag. In de toekomst kunnen ze zich gemakkelijk positioneren als de bewakers van onze gegevens en ons betere digitale diensten aanbieden, afhankelijk van hoeveel waarde u hecht aan uw privacy.

Die ‘beyond banking’-strategie, waarbij een financiële instelling ook een digitaal platform wordt net zoals e-commerceplatformen of sociale netwerken, biedt de mogelijkheid om de klant een superieure dienstverlening te bieden. De bank helpt u dan niet alleen aan een hypothecaire lening maar wordt uw volledige dienstverlener in het aankoopproces van uw huis of biedt een rist diensten aan rond uw ‘connected car’ in plaats van een uniforme autoverzekering. En dat kan zowel voor diensten aan consumenten als voor diensten aan kleinere en grotere bedrijven.

‘Platform banking’ heet dat in consultancykringen. Er zijn twee belangrijke voorwaarden om het te realiseren: de regulator moet meewerken en hij moet inzien dat privacy belangrijk is maar niet absoluut. Het is aan het individu om te bepalen hoe en aan wie hij zijn ziel blootlegt.

Samenwerking

De financiële sector kan dit niet alleen. De competenties die nodig zijn om datagedreven platformarchitecturen te bouwen, zijn niet van de minste. Je moet niet alleen beschikken over realtime IT-systemen, wat al geen sinecure is voor de banken die decennia van informatisering met zich meetorsen en dus volop de wet van de remmende voorsprong ondervinden. Je moet die diensten ook zeer snel uitbouwen. Er zijn immers kapers op de kust, waaronder de grote technologiebedrijven. Die snelheid halen kan enkel als je een ecosysteem van partners uitbouwt die samen met jou innovatieve oplossingen naar de markt brengen.

De applicaties uit de Apple Store worden ook niet in dat indrukwekkende grote gebouw in Silicon Valley gebouwd, maar door een ecosysteem van kleinere appontwikkelaars. Grote monolitische organisaties zoals de banken hebben processen en regeltjes die vertragend werken, daarbij niet geholpen door het regelgevende keurslijf waarin ze door de overheid gedwongen zijn.

De terechte bezorgdheid over de financiële stabiliteit van onze banken staat haaks op de risicokapitaalcultuur in de technologiesector. Daarom moeten de grote bedrijven en de overheid er alles aan doen om de startende technologieondernemers te omarmen en te helpen groeien door partnerships en groei-investeringen. Zo moeten ze een win-winsituatie creëren waarbij banken hun aanbod versterken in samenwerking met de ondernemers.

Exporteerbaar

Maar niet alleen banken en kleine starters zullen moeten samenwerken in die nieuwe realiteit. Veel administratieve aspecten van het bancaire systeem zijn niet echt differentiërend, integendeel. Het is voor de consument gemakkelijker en goedkoper als ze gemeenschappelijk worden ontwikkeld en aangeboden.

Net zoals ons land een pionier was in het standaardiseren van betalingen over de banken heen, kan het dat opnieuw zijn in een aantal nieuwe digitale diensten. België is klein genoeg om snel beslissingen te nemen. Bovendien beschikt het met organisaties als SWIFT en Euroclear over wereldleiders in marktinfrastructuren. Cybersecurity en privacy worden de grote thema’s voor die infrastructuren. Als de krachten worden gebundeld en gebruik wordt gemaakt van de al opgebouwde kennis, kunnen we ook daarop bouwen aan nieuwe diensten die wereldwijd exporteerbaar zijn.

We moeten versneld en krachtig inzetten op die drie pijlers: datagedreven digitale bankplatformen, samenwerking tussen groot en klein, en de bouw van gemeenschappelijke infrastructuur. Dan maken we kans om ons in die sector opnieuw als leidende regio te profileren en genoeg waarde te creëren om onze welvaart te behouden. De voorwaarde is wel dat we allemaal aan hetzelfde zeel trekken en zo de nodige kritische massa opbouwen. Het is die overtuiging die aan de basis van het Eggsplore-initiatief ligt en die een steeds groter draagvlak krijgt. Het komt erop aan ze nu ook in daden om te zetten.

Lees verder

Tijd Connect