opinie

De effectentaks is inefficiënt, onredelijk en compleet onzinnig

Bart Van Craeynest

De Raad van State is zeer kritisch over de effectentaks. Dat moet een van haar minst verrassende adviezen van de voorbije jaren zijn.

Door Bart Van Craeynest, hoofdeconoom bij Econopolis en auteur van het boek Superstaat

Dat zat er aan te komen. Of je nu voor of tegen hogere belastingen op vermogens bent, de effectentaks is een gedrocht waar heel weinig voor te zeggen valt. In die zin hoeft de effectentaks niet onder te doen voor eerdere mislukte pogingen voor een ‘rechtvaardigere fiscaliteit’ (speculatietaks, iemand?).

Het debat over de vermogensfiscaliteit blijft er toch vooral eentje van veel stemmingmakerij en desinformatie

Het enige wat voor de effectentaks te zeggen valt, is dat het een symbool is om tegemoet te komen aan de roep om zo’n rechtvaardigere fiscaliteit, zij het dan wel een compleet onzinnig symbool.

In de zoektocht naar een meer rechtvaardige fiscaliteit is de voorbije jaren al ontzettend veel tijd en beleidsenergie verspild. Die tijd en energie hadden de beleidsmakers echt wel beter kunnen gebruiken. Bovendien wordt de voor de hand liggende weg naar een rechtvaardigere fiscaliteit genegeerd.

Cijfers

Het debat over de vermogensfiscaliteit blijft er toch vooral eentje van veel stemmingmakerij en desinformatie. De cijfers zijn nochtans beschikbaar bij verschillende internationale organisaties. Die cijfers wijzen er op dat de totale ontvangsten uit belastingen op vermogen (in verhouding tot het bbp) in België tot de hoogste van Europa behoren. Enkel in Groot-Brittannië en Frankrijk liggen die nog hoger.

Ook de beschikbare indicatoren van de totale belastingdruk op vermogen, de belastingontvangsten in verhouding tot dat vermogen dus, geven aan dat die druk in België vrij hoog is in vergelijking met andere Europese landen. Het vaak gebruikte argument dat de vermogens niet bijdragen tot de belastingen klopt dus helemaal niet.

Populaire tijdsbesteding

Het meest bizarre aan de Belgische vermogensfiscaliteit is de onwaarschijnlijke complexiteit en versnippering. Een bijna niet te overzien kluwen waarbij sommige componenten van het vermogen vrij zwaar belast worden, en andere nauwelijks of zelfs helemaal niet.

Het meest bizarre aan de Belgische vermogensfiscaliteit is de onwaarschijnlijke complexiteit en versnippering

Die complexiteit resulteert in de populaire tijdsbesteding van fiscale optimalisatie. Het beheer van het vermogen wordt in belangrijke mate beïnvloed door fiscale overwegingen. Dat is noch vanuit economisch perspectief noch vanuit risico/rendementsoverwegingen optimaal. Op langere termijn verliezen zowel de spaarders als onze economie daarbij.

De effectentaks brengt op dat vlak geen beterschap. Integendeel, die voegt een extra laag complexiteit toe en zal onvermijdelijk tot nieuwe vermijdingsinspanningen in het beheer van het vermogen leiden. In die zin zal het ook geen verrassing zijn als de inkomsten uiteindelijk tegenvallen.

Gevaarlijke illusie

De vraag om een rechtvaardigere fiscaliteit blijft een lastige. Voor sommigen lijkt het erop neer te komen dat we al onze financiële uitdagingen kunnen oplossen met hogere belastingen op vermogens. Dat is een gevaarlijke illusie.

Voor sommigen lijkt het erop neer te komen dat we al onze financiële uitdagingen kunnen oplossen met hogere belastingen op vermogens.

De totale belastingen op vermogen zijn in België al hoog. Dat betekent niet dat die onmogelijk nog hoger zouden kunnen, maar dat zou niet zonder economische gevolgen blijven. Er zijn wel degelijk limieten aan hoe ver de belastingen op vermogen opgedreven kunnen worden.

Het is geen toeval dat verschillende landen, waaronder Frankrijk en Nederland, ondertussen de weg kiezen naar lagere belastingen op vermogen. We zullen in België onze enorme uitdagingen op het vlak van onder meer pensioenen, gezondheidszorg en overheidsinvesteringen niet kunnen wegtoveren met almaar hogere belastingen op vermogen.

Belastbare basis

We kunnen wel onze vermogensfiscaliteit op een economisch veel meer verantwoorde manier organiseren, en dat zou meteen ook rechtvaardiger zijn. Er is geen reden waarom verschillende vormen van vermogensinkomsten vandaag op heel verschillende manieren (van niet of nauwelijks tot vrij zwaar) belast worden.

We kunnen onze vermogensfiscaliteit op een economisch veel meer verantwoorde manier organiseren, en dat zou meteen ook rechtvaardiger zijn

Het is veel zinvoller om alle vormen van vermogensinkomsten samen te brengen in één pot en die vervolgens op eenzelfde manier te belasten. Op die manier komt er een bredere belastbare basis voor de vermogensfiscaliteit en kunnen met lagere tarieven dezelfde inkomsten opgehaald worden.

Echte discussie

De echte discussie over rechtvaardigheid kan dan gaan over hoe hoog dat belastingtarief moet zijn, en of het al dan niet een progressief tarief moet zijn. Nog belangrijker is dat het beheer van het vermogen dan niet meer bepaald wordt door fiscale overwegingen, maar louter door puur economische factoren. En bovendien dragen in zo’n systeem alle vermogenscomponenten bij tot de belastingontvangsten.

Het is op z’n zachtst gezegd vreemd dat onze politici tijd blijven verspillen aan allerlei onzinnige symbolen zoals de effecten-, speculatie- of andere kaaimantaksen

Het is op z’n zachtst gezegd vreemd dat onze politici tijd blijven verspillen aan allerlei onzinnige symbolen zoals de effecten-, speculatie- of andere kaaimantaksen. Een grondige hervorming van onze vermogensfiscaliteit waarbij alle vormen van vermogensinkomsten gelijk behandeld worden dringt zich al lang op.

Hopelijk kunnen we er echt werk van maken nadat de effectentaks uiteindelijk afgevoerd wordt wegens inefficiënt, onredelijk en gewoon compleet onzinnig.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content