opinie

Focus op werkenden, en niet alleen op werklozen

Kris De Schutter

De arbeidsdeal is positief, maar smoort de problemen niet in de kiem. We moeten vermijden dat mensen te snel worden afgeschreven als ze de vijftig voorbij zijn. Daar ligt de echte uitdaging.

Vol trots kondigde de regering-Michel het zomerakkoord aan, met daarin de fameuze arbeidsdeal. De meeste maatregelen gaan over de situatie waar-in een werknemer zijn job heeft verloren. Er is geen enkele maatregel te bespeuren die werkgevers aanmoedigt om werknemers effectief langer aan de slag te houden. Het is alsof de regering een emmer onder een lekkende kraan zet, zonder de kraan zelf aan te raken. Een gemiste kans.

De regering heeft beslist dat de vertrekvergoeding in opleidingen kan worden omgezet, maar dat ligt eigenlijk in het verlengde van de regeling over het eenheidsstatuut. Het zou een soort keuze-recht zijn waarbij de keuze voor een opleiding fiscaal wordt gestimuleerd. Maar de praktijk leert dat bij grote ontslagen de nadruk toch op de vertrekvergoedingen blijft liggen.

Ondertussen blijven de loonkosten voor de oudere werknemer oplopen en stijgt de loonhandicap naarmate de werknemer ouder wordt. Dat probleem wordt niet opgelost. Anciënniteitsbarema’s en indexeringen van de volledige lonen zijn misschien positief voor de meeste werknemers, maar vormen grote structurele problemen op lange termijn. Daardoor worden werknemers ‘te duur’ op latere leeftijd, waardoor bedrijven ze liever kwijt dan rijk zijn.

Op dat moment treden de nieuwe maatregelen van de regering in werking, maar er wordt niet geraakt aan de rechten van bedrijven om oudere werknemers te laten afvloeien. Het zou veel nuttiger zijn dat de regering ook in zuurstof voorziet voor oudere werknemers tijdens de tewerkstelling. In plaats van een demotie of interne mobiliteit te culpabiliseren, moet dat net (para-)fiscaal worden gestimuleerd. Werkgevers moeten worden aangemoedigd slim na te denken over hun loonbeleid.

Er bestaan genoeg creatieve oplossingen om werk nemers aan het einde van hun loopbaan meer keuzevrijheid te geven.

Je kan de zachte landingsbaan veel meer uitbreiden. Wie ervoor kiest, kan een deel van zijn loon inleveren en andere taken op zich nemen, zoals de coaching van jongere werknemers. Oudere werknemers kunnen meer als ‘interne consultants’ in het bedrijf functioneren, waarbij hun ervaring wordt ingezet waar het nodig is. Er bestaan genoeg creatieve oplossingen om werknemers meer keuzevrijheid te geven, waardoor ze ook aan het einde van hun loopbaan waardevol blijven voor de organisatie.

Begrijp me niet verkeerd, dat gebeurt al. Grote bedrijven experimenteren volop met nieuwe remuneratieregels. Maar vaak is het een druppel op een hete plaat en gebeurt het niet doordacht of structureel.

Beste regering, alle problemen zijn niet plots van de baan door nieuwe werknemers aan het begin van hun carrière een fiscaal voordeel te geven. Om een nieuw loopbaanmodel uit te werken moet je werkgevers stimuleren om slim om te gaan met jongere én oudere werknemers. We moeten niet alleen werklozen aan de slag krijgen, maar ook focussen op de werkenden. Dat zou echt een arbeidsdeal zijn.

Lees verder

Tijd Connect