opinie

Foute fiscale trouvailles troef

Het begrotingswerk bevat weer alle slechte Belgische stereotypen. Gebroken beloftes, jongleren met miljarden, heilige huisjes en symbolen. Met als uitkomst een fiscaal misbaksel dat het licht ziet. Dit jaar heet het abonnementstaks op effectenrekeningen. Die belasting is in het slechtste geval de voorbode van een veralgemeende vermogensbelasting.

Door Anton van Zantbeek, managing partner bij het advocatenkantoor Rivus en professor KU Leuven en FHS Brussel

Over de bedragen wordt voor de begroting altijd hoog ingezet. Via een aantal technische correcties, te verwachten meevallers en wat gebroken beloftes, blijkt de inspanning plots weer mee te vallen. Zo ook deze keer. De doelstelling was een begroting in evenwicht in 2018. Maar die ambitie is vorig jaar al verlaten. In 2019 zou het evenwicht er zeker komen! Maar ook die belofte kan Michel I niet waarmaken. De schaduwpremier uit Antwerpen orakelde immers dat 8 miljard vinden in twee jaar tijd de mensen blaasjes wijsmaken is.

De abonnementstaks op effectenrekeningen is een achterbakse vermogensbelasting.

Dus is nu al duidelijk dat er geen begroting in evenwicht komt deze legislatuur. Op zich hoogst verwonderlijk. Een orthodox begrotingsbeleid was naast ‘jobs, jobs, jobs’ het speerpunt van Michel I. Hierin zou de centrumrechtse regering zich onderscheiden van Di Rupo. ‘Show me the money’, sneerde De Wever in 2014 over de gemiste begrotingsdoelstellingen van Di Rupo. Blijkbaar vindt Michel I het geld ook niet.

Centrumlinks of centrumrechts, het maakt niet uit. Er lijkt in België geen regering mogelijk die niet méér uitgeeft dan ze ophaalt bij haar burgers. Er zal weer een tekort op de begroting zijn. Om dat tekort enigszins fatsoenlijk te houden, moet ook dit jaar 1 à 2 miljard gevonden worden. Besparen en nieuwe belastingen is de boodschap.

Voor de besparing wenkt de kaasschaaf. In plaats van moedige keuzes te maken, wordt lineair doorheen bijna alle departementen een beetje bespaard. Hierdoor wordt de dienstverlening van de overheid jaar na jaar gebrekkiger. Dat is stuitend, gelet op de prijs die wij burgers betalen. Middelmatigheid in ruil voor een topprijs was ook de conclusie van een recente studie van de Nationale Bank.

©RV DOC

Uiteraard moet er ook extra geld komen. Ook hier krijgen we van hetzelfde laken een pak. Vertrekkend vanuit symbooldiscussies en heilige huisjes, worden allerhande ideetjes en voorstellen gelanceerd. Die worden in een grote blender gestopt. Het resultaat is veelal een onwerkbare oplossing. De gedrochten uit het recente verleden zijn duidelijk. Speculatietaks, rijkentaks, kaaimantaks, minder opbrengende beurstaksen en accijnsverhogingen, enzovoort.

Maar CD&V heeft hoog ingezet op een meerwaardebelasting. Zij moeten zonder gezichtsverlies hun bocht kunnen nemen. Aangezien de grenzen van het fatsoen in verhogingen van de roerende voorheffing en beurstaksen ruimschoots zijn overschreden, moet uit een ander vaatje getapt worden. Ook een speculatietaks ‘bis’ lijkt geen optie.

Bankencrisis

Dus moet er een fiscale trouvaille uit de hoge hoed getoverd worden: de abonnementstaks op effectenrekeningen. De inspiratie hiervoor lijkt men gevonden te hebben in de bankencrisis. Toen werd een belasting ingevoerd ter compensatie van de hulp die de overheid heeft moeten bieden aan de banken. De taks bedroeg eerst 0,08% van de tegoeden op gereglementeerde spaarboekjes. Maar de taks werd intussen al opgetrokken tot 0,1929%, en dit ondanks het feit dat de rendementen op spaarboekjes flinterdun tot onbestaand zijn.

Een meerwaardebelasting belast de meerwaarde maar laat het vermogen onaangeroerd. De abonnementstaks belast het vermogen.

En dus is de idee geboren om de effectenrekeningen jaarlijks te belasten met een achterbakse vermogensbelasting. Hiermee haalt de CD&V meer binnen dan waarop de partij gerekend had. Een meerwaardebelasting belast de meerwaarde maar laat het vermogen onaangeroerd. De abonnementstaks belast het vermogen. Uiteraard gaat men met een laag tarief beginnen. Maar de bres is geslagen en het principe is aanvaard. Aangezien er elk jaar extra geld moet worden gevonden staat het in de sterren geschreven dat het tarief jaar na jaar zal worden verhoogd.

Maar de abonnementstaks is zoals alle eerdere fiscale trouvailles: een slecht idee. Mensen zullen weer vermijdgedrag ontwikkelen, waardoor de opbrengst tegenvalt.

Electoraat

Eigenlijk moeten dit soort misbaksels in de toekomst vermeden worden. Dat kan enkel indien de manier waarop het begrotingswerk wordt verricht, radicaal op de schop gaat. Zowel aan de inkomsten- als aan de uitgavenzijde moet het werk efficiënter, zakelijker, professioneler en moediger aangepakt worden. Weg met emotionaliteit, symbolen en heilige huisjes.

Er moeten keuzes gemaakt worden. Wat zijn de kerntaken van een overheid? Op die kerntaken moet worden ingezet. Alle andere moeten worden verlaten. Uiteraard zal een deel van het electoraat teleurgesteld zijn. Maar dat is een kleine prijs in vergelijking met de uitdagingen van de nabije toekomst zoals de vergrijzing en de staatsschuld.

Op het vlak van de belastingen moet de nadruk liggen op de netto-opbrengst van de belasting, op billijkheid, en op rechtszekerheid

Op het vlak van de belastingen moet de nadruk liggen op de netto-opbrengst van de belasting, op billijkheid, en op rechtszekerheid. Zo weinig mogelijk administratie, koterijen en rompslomp voor de burgers tegenover een zo groot mogelijke opbrengst.

Dit veronderstelt een fiscale hervorming die naam waardig. Niet weer wat morrelen in de marge met een fiscaal misbaksel als een abonnementstaks op effectenrekeningen. Die belasting is in het slechtste geval de voorbode van een veralgemeende vermogensbelasting.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content