opinie

Gemeenten moeten inzetten op kerntaken

Peter Reekmans

De onvrede over het gemeentebeleid neemt toe naarmate het belastinggeld ondoelmatiger wordt uitgegeven. Gemeentebesturen die hun prioriteiten niet juist hebben, krijgen de rekening gepresenteerd. De kiezer steekt zijn middelvinger op.

Niet alleen op sociale media, maar ook in veel Dorpsstraten hoor je meer en meer gemor van inwoners. Vanwaar komt die onvrede? Inwoners zijn het vooral beu om veel belastingen te betalen voor een lokaal beleid dat bezig is met zotte dingen, terwijl de kerntaken van de gemeentelijke dienstverlening vaak vergeten of stiefmoederlijk behandeld worden.

De kritiek op vuile straten, pleinen en kerkhoven neemt toe. De meeste politici komen in hun antwoord niet verder dan dat geen sproeistoffen meer gebruikt mogen worden in de strijd tegen onkruid. In 2015 verbood Europa de gemeenten nog sproeistoffen te gebruiken. Gemeentebesturen die sinds dat verbod in alternatieven investeerden, hebben geen probleem meer met onkruidbestrijding. Waar dat niet gebeurde, blijf het onkruidprobleem tieren.

In mijn gemeente Glabbeek gaan we bewust niet mee in de groene hype, maar zijn we wel begaan met het klimaat. We zijn een van de weinige gemeenten in Vlaanderen die tegen 2020 20 hectare nieuw bos aanplanten en al onze gemeentelijke gebouwen asbestvrij en energiezuinig maken.

Een ander probleem is de toename van zwerfvuil en sluikstortingen. Uiteraard is dat vooral een probleem veroorzaakt door mensen, maar het is ook vaak een kwestie van centen. Op een ogenblik dat je het probleem amper nog onder controle krijgt, verdubbelen of verviervoudigen sommige gemeentebesturen de afvalprijzen in de containerparken om onder het groene motto ‘de vervuiler betaalt’ extra geld in de gemeentekassen te krijgen. Dan moet je niet verbaasd zijn dat het probleem nog verergert.

De tweede kerntaak van een gemeente is investeren in een lokale samenleving waar inwoners zich veilig voelen. Dat bereik je enkel met een kordaat veiligheidsbeleid dat gedragen wordt door de inwoners. Dat kan met voldoende politiepatrouilles en preventieve anti-inbraakacties en controles, waarbij tijd, plaats en omstandigheden met voldoende pakkans meer verkeersveiligheid creëren. ANPRcamera’s kunnen een belangrijke rol spelen op bepaalde onveilige locaties, stads- en dorpskernen en schoolomgevingen. Maar met snelheidscontroles in een zone 30 in schoolomgevingen tijdens schoolvakanties - wat in bepaalde gemeenten regelmatig gebeurt - neem je elk draagvlak weg.

Nog zo een nieuw fenomeen is het misbruik van ANPR-camera’s in de strijd tegen sluikverkeer. Als politicus sus je de bewoners van een bepaalde straat of wijk, maar verplaats je het probleem naar een aanpalende straat of buurgemeente.

Een goed mobiliteitsbeleid vergt een mobiliteitsplan op maat van de gemeente, waarbij je de inwoners over de algemene principes inspraak geeft. Maar je moet waakzaam zijn met burgerparticipatie, zodat de burger het algemeen belang blijft dienen en niet het eigen individualisme, waarbij iedereen enkel bezig is met de veiligheid voor de eigen deur.

Via burgerparticipatie slagen veel gemeentebesturen erin hun gebrek aan visie te maskeren. Maar zodra het beleid niet meer slaagt in zijn kerntaken, wordt het ballonnetje van de burgerparticipatie snel doorprikt.

Belastinggeld

Veel gemeentebesturen leerden niet van de Romeinen hoe belangrijk een propere en veilige gemeente wel is. Maar ze kennen als de beste het fenomeen van brood en spelen dat in het oude Rome ontstond om de bevolking te paaien. Een bruisende gemeente met brood en spelen werkt alleen als je de kerntaken niet uit het oog verliest en als er geld voor is. Door enkel geld te pompen in peperdure imagocampagnes en vertier krijg je het omgekeerde effect: inwoners die kwaad worden omdat hun belastinggeld slecht word besteed.

Wat is nog de job van de burgemeester, de schepenen en de ambtenaren als je als gemeente alles uitbesteedt?

Tegenwoordig stellen veel gemeenten voor alles en nog wat een studiebureau aan. In mijn gemeente werken we enkel voor heel grote projecten met een studiebureau, maar voor pakweg de aanleg van een nieuwe straat of de renovatie van een gemeentelijk gebouw proberen we die grote kosten te vermijden. Er zijn zelfs gemeenten die voor de vervanging van het sanitair in een gemeentehuis een studiebureau aanstellen, alsof elke inwoner die zijn badkamer vernieuwt een architect in de arm neemt. Wat is nog de job van de burgemeester, de schepenen en de gemeenteambtenaren als je alles uitbesteedt?

Ik schrijf dit opiniestuk als antwoord op de toenemende onvrede die ik dagelijks hoor en op sociale media lees. Als politici in de Dorpsstraat niet opnieuw meer gezond verstand gebruiken en niet terugkeren naar de kerntaken van de gemeentelijke dienstverlening, moet men niet verschieten dat de kiezer zijn middelvinger opsteekt naar de partijen in de Dorpsstraten. Want de mensen zijn het niet beu te moeten betalen voor gemeentelijke dienstverlening, wel dat hun belastinggeld verkeerd gebruikt wordt door partijen die er niet in slagen een doordacht beleid met de juiste prioriteiten te voeren.

Lees verder

Tijd Connect