opinie

Herverdeling is goed, communisme is dodelijk

Ignace Van Doorselaere

Professor Paul de Grauwe pleit ervoor dat erfenissen grotendeels of volledig moeten worden belast. Dat getuigt van wereldvreemdheid en jaloezie. Ja aan een creatieve herverdeling, maar nooit als een mens daardoor zijn werk niet meer doet.

Ignace Van Doorselaere CEO Neuhaus

Een visie en hard werken vormen de basis voor economische groei. Een samenleving die succes beloont, brengt het verder dan een buurland dat nivelleert, gemiddeld denkt en handelt. Performance ethics is een cultuur waarin mensen - binnen hun mogelijkheden - het beste van zichzelf geven, hun grenzen verleggen en die inzet ook beloond zien.

Ignace Van Doorselaere ©Dieter Telemans

Creative destruction leert ons dat een gezonde economie zichzelf constant moet heruitvinden op zoek naar nieuwe en betere oplossingen en efficiëntere paden. Die zoektocht verloopt voor grote bevolkingsgroepen niet zonder pijn. No pain, no growth. De economische geschiedenis toont tegelijk dat het optimisme en het geloof van de zoekende mens - de mentaliteit van ‘can do’ - de beste remedie vormen.

De Verenigde Staten investeren jaarlijks 60 miljard dollar in durfkapitaal. China volgt met steeds minder achterstand. De businessmodellen die daaruit voortvloeien maken in toenemende mate komaf met tussenstructuren. Ze vernietigen jobs met een lage toegevoegde waarde in kantoren, bij makelaars en in productieketens. Zo moet het ook, het is de essentie van de vooruitgang. De opbrengst gaat weliswaar steeds extremer naar een select gezelschap van ondernemers en kapitaalverschaffers. Die bouwen bedrijven en ecosystemen die moeilijk repliceerbaar zijn voor uitdagers, waarbij zich gigantisch veel rijkdom concentreert, terwijl miljoenen jobs verdwijnen of minder betaald worden. Is de kern van performance ethics niet dat je risico en zweet beloont? We zijn pas halverwege het probleem. Hoe gaan we die toegevoegde waarde creatief verdelen en hoe vermijden we dat veel mensen uit de boot vallen?

Wereldvreemd en jaloers

Professor De Grauwe argumenteert dat erfenissen grotendeels of volledig moeten worden belast. Die wereldvreemde en onnatuurlijke stelling getuigt van wereldvreemdheid, jaloersheid en een sluipende vorm van communisme.

Mijn langetermijnvisie van welvaartscreatie stopt niet als ik sterf. Ik geloof niet in het hiernamaals, wel in een goede toekomst voor mijn kinderen. Als de staat mij die afpakt, waar doe ik het dan voor? Moet elk familiebedrijf opengebroken en herverdeeld worden over de maatschappij bij het overlijden van de stichter? De professor heeft veel diploma’s aan zijn muur hangen, is daar ook een voor gezond verstand en realiteitszin bij?

Erfenissen moeten vrijgesteld worden: doorgeven is geen toegevoegde waarde, niet bij een nieuwjaarscent en ook niet bij een groot fortuin.

Laten we wel wezen: België herverdeelt, Europa ook. Wie twijfelt, moet reizen en rondkijken. We moeten creative destruction enkel toepassen op de mechanismes van fiscaliteit, herverdeling en overheidsstructuur.

Ik wil nadenken over een belastingstelsel waarin elke euro uit effectief gerealiseerde toegevoegde waarde aan dezelfde vlaktaks onderhevig is. Een erfenis moet worden vrijgesteld: doorgeven is geen toegevoegde waarde, niet bij een nieuwjaarscent en ook niet bij een groot fortuin. Verworven is verworven. Laat ons de rekening maken waar het tarief van de lineaire belasting en btw moeten uitkomen om dat systeem te financieren.

Simpeler doolhof

Ik wil meedenken in een denktank over een actief basisinkomen, waarin het doolhof aan bestaande regels, uitkeringen en controles versimpeld wordt. Een basisinkomen staat misschien niet haaks op performance ethics als we een variant bedenken door de samenleving te bekijken als een open club waar je het woord ‘actief’ breder maakt en beloont. Werken is de evidentste vorm van actief zijn, maar ook studeren, gericht bijscholen, stages, vrijwilligerswerk, mantelzorg voor zieke ouders en kinderen opvoeden horen daarbij. Het kan niet dat een verpleegster die voor mijn zieke ouders zorgt, bijdraagt tot het bruto binnenlands product, maar ik niet als ik hetzelfde doe.

Iedereen die kan, moet actief zijn. Wie fysiek of mentaal niet (meer) kan, moeten we helpen. Wie kan, maar niet wil, valt uit de boot. Zodra een basisinkomen ertoe leidt dat de boer vroeger stopt met ploegen, een kind niet meer zijn best doet of de ondernemer er niet meer aan begint, is de wereld naar de vaantjes.

Ik zou het ongelofelijk vinden als de overheden samenzitten om te kijken hoeveel verloren tijd en geld ze kunnen besparen door structuren te versimpelen en beslissingen te versnellen. Begin met Brussel, een open deur.

Ja dus aan de creatieve herverdeling. Maar nooit als een mens daardoor zijn best niet meer doet. Nee aan het communisme. Dat is voor professor De Grauwe.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content