opinie

Het heil van Europa ligt nu misschien bij China

De dreigende clash tussen Amerika en China biedt ook opportuniteiten voor Europa.

Door Sven Agten, voorzitter van Rheinzink Asia Pacific, een Duitse multinational. Woont sinds 2004 in Sjanghai. Schrijft in eigen naam.

De Amerikaanse president Donald Trump wil blijkbaar de min of meer stabiele Amerikaans-Chinese relaties eens flink door elkaar schudden. Hij legt alles terug op tafel en als alles op tafel ligt, is voor hem ook alles bespreekbaar.

Alles op tafel leggen is nu net wat China niet wil. Het wil stabiliteit. China is een groeiende wereldmacht maar op vele vlakken nog een papieren tijger. Militair kan het zich nog niet meten met de VS. De economie zoekt naar nieuwe evenwichten, het Nieuwe Normaal. Dat leidt tot minder groei en instabiliteit.

Peking is bereid 1.400 miljard dollar te pompen in de Nieuwe Zijderoute. Dat is tien keer meer dan het Marshallplan voor Europa na 1945, dat vandaag 120 miljard dollar waard zou zijn. Europa zou hier een actievere rol moeten spelen.

Intern kent China ook sociale onrust, ook door de milieuvervuiling. China heeft dus meer baat bij stabiele relaties met de VS, zodat het kan blijven groeien en zelf bepaalt wat het wil. Trump kan echter roet in het eten gooien.

China wordt nu in een rol geduwd die het misschien nog niet wil spelen. Een isolationistischer Amerika dwingt China zich op te werpen als de grootste voorstander van globalisering. China is de grootste exportnatie en werd groot door de internationale handel, die precies de VS de jongste halve eeuw zo hard heeft gepromoot. Trumps ‘Make America great again’ focust onder meer op hogere importheffingen. Dat kan de Chinese export zwaar schaden.

Opwarming

Aangezien Trump ook al geen voorstander is van een klimaatbeleid zal China nog meer dan het al was voorloper worden in de strijd tegen de opwarming. Het is al jaren de grootste investeerder in hernieuwbare energie en het kondigde onlangs aan dat het tot 2020 zo’n 360 miljard dollar extra gaat steken in deze sector.

Wat zal China doen als het geconfronteerd wordt met grotere Amerikaanse importheffingen op zijn producten? De groeiende Chinese middenklasse, op zoek naar meer kwaliteitsvolle producten, is een van de grootste aanjagers van de Amerikaanse economie.

Sven Agten

Landbouwproducten behoren tot de meest succesvolle Amerikaanse exportproducten naar China. China kan die import terugschroeven. Tegen 2018 is het de grootste voedselimporteur ter wereld. Die enorme markt laten de VS dus beter niet aan zich voorbijgaan.

China kan ook Amerikaanse bedrijven in China de duimschroeven aandraaien. Nu al heeft de Chinese overheid discriminerende regels opgelegd die vooral Amerikaanse bedrijven in China schaden. Dat kan dus nog erger worden.

China heeft er ook al mee gedreigd een aantal orders voor Boeing te annuleren. Dat kan tellen, want Peking zelf schat dat de Chinese luchtvaart de komende 20 jaar niet minder dan 1.000 miljard dollar zal besteden aan vliegtuigen.

De Chinese overheid bezit feitelijk een deel van de Amerikaanse economie, om nog te zwijgen over de jobs die ze creëert. Ook dat kan veranderen

Sinds 2015 investeert China ook meer in de VS dan omgekeerd. In 2016 stegen die investeringen tot een record van 45 miljard dollar. Omdat vooral staatsbedrijven in Europa en de VS investeren en er overnames doen, bezit de Chinese overheid feitelijk een deel van de Amerikaanse economie, om nog te zwijgen over de jobs die ze creëert. Ook dat kan veranderen. Europa (vooral Duitsland) kan dan een nog groter doel worden voor Chinese overnames.

Handelsverdrag

Nu Trump de VS wil terugtrekken uit het TTP (Trans-Pacific Partnership), het handelsverdrag tussen de VS en landen in Zuid-Amerika en Zuidoost-Azië, verschuift de focus naar de RCEP. Dat is het handelsverdrag dat China op poten zette en dat een vrijhandelszone creëert tussen China, de ASEAN-landen (zoals Thailand, Vietnam en Singapore), Australië, Japan, Zuid-Korea, Nieuw-Zeeland en India.

Het trans-Atlantische partnerschap dat Europa en de VS sterk maakte lijkt dood en begraven

Wat heeft dat alles met Europa en België te maken? Heel veel. Trump steunt de brexit en zegt dat er misschien meer landen zullen volgen. In zijn inauguratiespeech had hij het niet één keer over de NAVO en Europa. Trump lijkt Europa als een concurrent te beschouwen. Het trans-Atlantische partnerschap dat Europa en de VS sterk maakte lijkt dood en begraven.

Platgedrukt

Europa dreigt een continent te worden dat nergens nog een rol van belang speelt en langzaam wordt platgedrukt tussen China en de Verenigde Staten. Dreigende handelsconflicten zullen de wereld doen focussen op de Aziatische regio, niet op Europa. Die regio wordt nog veel belangrijker dan ze al is. Europa doet er daarom goed aan om met één stem te spreken en om zich internationaal meer op China te richten. Ik zie een aantal opportuniteiten.

De Nieuwe Zijderoute (ook bekend als ‘Eén gordel en één weg’) kan het Euraziatische continent verder ontwikkelen en de wereldeconomie en de gevestigde wereldorde overhoop gooien. Peking liet al weten dat het bereid is 1.400 miljard dollar te pompen in de Zijderoute-strategie. Dat is tien keer meer dan het Marshallplan voor Europa na 1945, dat vandaag 120 miljard dollar waard zou zijn. Europa zou hier een actievere rol moeten spelen.

De wereld zoals wij ze kennen is onmiskenbaar veranderd door de Verenigde Staten, maar die wereld kan nu gewoon niet meer zonder China

Ook de Aziatische Infrastructuurinvesteringsbank (AIIB), in 2015 opgericht met 57 stichtende leden onder wie bijna alle Europese grootmachten en met 100 miljard euro kapitaal, wordt plots belangrijker voor Europa. Het continent kan zijn belangen koppelen aan de Chinese locomotief.

De dreigende clash tussen de VS en China levert ook kansen op voor de export. Indien China hogere importtarieven oplegt aan Amerikaanse producten, kunnen Europese en Belgische bedrijven de plaats innemen van Amerikaanse. China zal misschien proberen de economische relaties met Europa te versterken om een tegengewicht te bieden aan een protectionistisch Amerika en om de globale internationale handel staande te houden.

De wereld zoals wij ze kennen is onmiskenbaar veranderd door de Verenigde Staten, maar die wereld kan nu gewoon niet meer zonder China. Het is niet ondenkbaar dat de economische redding van Europa deels in China ligt.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content