opinie

Het verkeerde Accent in de sociale verkiezingen

ex-CEO van Agoria

Accent Jobs zit fout met zijn sabotage van de sociale verkiezingen. Vruchtbaarder is een debat over de broodnodige modernisering van het sociaal overleg.

Door Paul Soete, ex-CEO van Agoria, de sectorfederatie van de technologische industrie, en consultant Industrial Relations

Nee, dit stuk gaat niet over het Franse accent circonflexe, waarvan de gedeeltelijke verdwijning onlangs veel stof deed opwaaien. Het gaat over de actie van Accent Jobs. Het grootste netwerk van uitzendkantoren in ons land roept zijn werknemers op zich geen kandidaat te stellen voor de sociale verkiezingen, zodat het geen ondernemingsraad hoeft op te richten. Lukt dat, dan krijgen alle werknemers een extra dag vakantie en een smartphone.

Advertentie

De demarche van Accent Jobs is spectaculair en nooit gezien

De demarche is spectaculair en nooit gezien. Onwettelijk is ze wellicht niet, maar ze is wel een daad van sabotage van de vierjaarlijkse sociale verkiezingen. Door het recht op overleg af te kopen wijst een grote onderneming (1.500 werknemers) het sociaal overleg op ondernemingsvlak af. Daarbij is niet duidelijk of op ondernemingsvlak nog op een andere manier overleg wordt georganiseerd. We kunnen alleen gissen naar de motivatie van de onderneming, maar voor de scherp reagerende vakbonden is het duidelijk een aanval op hun rol.

Geen conflictueuze schakel

©Dieter Telemans

Ondernemingsraden zijn nochtans in principe geen conflictueuze schakel in het sociaal overleg. In tegenstelling tot de syndicale afvaardiging hebben ze vooral een informerende en adviserende rol. Ze kunnen wel de katalysator zijn van een aantal frustraties van de bedrijven over de kwaliteit van de collectieve relatie met hun werknemers en hun vakbonden.

Ten eerste is er de complexe, lang aanslepende procedure van de sociale verkiezingen, die ingewikkelder is dan bij wetgevende verkiezingen. Een onderneming raakt er zonder externe begeleiding niet wijs uit en de digitalisering boekt op dat terrein slechts langzaam vooruitgang . Het is op zich al een argument om, net als in de bouwsector, een akkoord te sluiten om die hele administratieve overlast te vermijden.

Wie de oubollige sfeer wil opsnuiven, moet eens een huishoudelijk reglement lezen dat is goedgekeurd in een paritair comité.

Ten tweede is er de werking van de ondernemingsraden. De regels zijn ingebed in de wetgeving die na de Tweede Wereldoorlog tot stand is gekomen. Wie de oubollige sfeer wil opsnuiven, moet eens een huishoudelijk reglement lezen dat is goedgekeurd in een paritair comité. De verwijzingen naar ‘archiefkasten die op slot kunnen worden gedaan’ en ‘aanplakkingen op goed zichtbare plaatsen’ zijn legio. Verwijzingen naar digitale toepassingen zijn dan weer ver te zoeken.

Overdreven bescherming

En dan is er nog de overdreven bescherming, niet alleen van de verkozenen maar ook van niet-verkozen kandidaten. Het gaat zowel over de duur van de bescherming als over de hoogte van de bedragen bij ontslag. De bescherming duurt vanaf de dertigste dag voor de aanplakking van de verkiezingsdatum tot de volgende verkiezingen voor de verkozenen.

Het geval van de zeven ontslagen beschermden bij de Infrabeltoeleverancier Syntigo, dat 3,7 miljoen euro heeft gekost, ligt nog vers in het geheugen

Ook niet-verkozenen die voor het eerst opkomen, genieten zo’n bescherming. Een tweede keer wordt die gehalveerd. Bovendien geldt ze ook voor kandidaten van wie de motivatie om effectief aan de werking deel te nemen kan worden betwijfeld, en voor kandidaten die fin de carrière zijn en zich voor het eerst op de lijst zetten.

En ongeacht hun aantal stemmen of loonhoogte. Het geval van de zeven ontslagen beschermden bij de Infrabeltoeleverancier Syntigo, dat 3,7 miljoen euro heeft gekost, ligt nog vers in het geheugen. Eén niet-verkozene met een salaris van 190.000 euro per jaar was erin geslaagd twee stemmen te halen.

Herverkaveling

Ondernemingsraden zijn natuurlijk niet de enige overlegorganen op sociaal vlak. Het sociaal overleg op de drie niveaus - interprofessioneel, sectoraal en op ondernemingsvlak - is in zijn geheel aan modernisering toe. We zullen het even niet hebben over de groep van 10, anders krijgen we nog eens de banbliksems van de Boerenbond over ons, zoals toen we voorstelden ze te vervangen door een vertegenwoordiger van de non-profitsector.

De verdere toenadering tussen arbeiders en bedienden is een unieke opportuniteit om naar hernieuwde paritaire comités met aangepaste bevoegdheden te gaan

Laten we het hebben over de meer dan 170 paritaire comités, die dringend aan een herverkaveling toe zijn. Wie in de opsomming van de paritaire comités grasduint, botst altijd op pareltjes zoals het ‘Paritair subcomité 102.11 voor het bedrijf der leisteengroeven, coticule groeven en groeven van slijpsteen voor scheermessen in de provincies WaalsBrabant, Henegouwen, Luik, Luxemburg en Namen’.

De verdere toenadering tussen arbeiders en bedienden is een unieke opportuniteit om naar hernieuwde paritaire comités met aangepaste bevoegdheden te gaan. Veel animo om dat ‘onverwijld’ aan te pakken heb ik bij de verschillende partijen nog niet gemerkt. Daar ligt nochtans wel een belangrijke sleutel, want het zal ook een weerslag hebben op het ondernemingsoverleg, waar nog veel aparte structuren bestaan.

Het is een mooie werf voor deze regeerperiode. Niet alleen voor de beleidsmakers, maar ook voor ondernemers en werknemers, met hun vakbonden te velde.

Gesponsorde inhoud
Tijd Connect
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.
Partnercontent
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.