opinie

Sven Agten De Chinezen zijn klaar voor de koude oorlog

Sven Agten

Door de Chinese smartphone-fabrikant Huawei op een zwarte lijst te zetten, starten de VS effectief een koude oorlog tegen China. Maar de Chinese veerkracht is groot.

Sinds deze week is het officieel: de koude oorlog tussen de Verenigde Staten en China is losgebarsten. Een nieuw handelsverdrag lijkt ver weg nu de Amerikaanse president Donald Trump nieuwe invoerheffingen van 25 procent heeft geheven op Chinese goederen ter waarde van 200 miljard dollar. China reageerde door hetzelfde te doen voor Amerikaanse goederen ter waarde van 60 miljard dollar.

Daarnaast ondertekende Trump woensdag een decreet waarmee hij Amerikaanse telecombedrijven verbiedt apparatuur van buitenlandse makelij te installeren als die de nationale veiligheid bedreigt. Dat decreet is vooral gericht tegen Huawei, dat tegelijk op de zwarte lijst wordt gezet waardoor Amerikaanse bedrijven voortaan overheidslicenties moeten aanvragen om technologie en componenten te verkopen aan het Chinese bedrijf.

Vooral die zwarte lijst luidt de koude oorlog echt in. Hij maakt duidelijk wat de VS willen bereiken: de opmars van China als technologische grootmacht afremmen. De Amerikanen viseren vooral de export van halfgeleiders naar China. In 2018 importeerden de Chinezen voor meer dan 300 miljard dollar aan halfgeleiders, een bedrag dat veel hoger ligt dan de Chinese import van olie.

Daarbij komt dat de Amerikaanse regering sinds vorig jaar Chinese investeringen in de VS - vaak in technologiebedrijven - veel meer screent dan vroeger. Het gevolg is dat de Chinese investeringen er in 2018 daalden tot een luttele 3 miljard dollar, of liefst 95 procent minder dan in 2016.

Dat vroeg of laat een koude oorlog zou uitbreken, stond eigenlijk in de sterren geschreven. Het Chinees-Amerikaanse conflict is een tegenstelling tussen radicaal andere culturen, politieke systemen en samenlevingen, meer nog dan de Koude Oorlog tussen de Amerikanen en de Sovjets dat was.

Trump is ook niet de eerste president die problemen heeft met het Chinese economisch model. Onder de presidenten Bill Clinton en George Bush waren er ook al groeiende conflicten tussen de VS en China, vooral over dumpingpraktiijken en het gebrek aan een eerlijke competitie voor Amerikaanse bedrijven in China. Maar Trump is wel de eerste president die het spel zo hard speelt.

Bullebakstrategie

Hoe bekijken ze dat nu allemaal aan Chinese kant? De overheid, de media en de burgers mogen zich dan sinds het begin van de handelsoorlog - intussen meer dan 300 dagen geleden - relatief rustig hebben gehouden, het sentiment is aan het veranderen. Door het groeiende nationalisme, aangevuurd door de staatsmedia, kopen de Chinese consumenten steeds meer eigen producten en laten ze Amerikaanse spullen links liggen.

De Amerikanen mogen niet vergeten dat de Chinezen gewend zijn aan een leven vol beproevingen.

De Chinezen zijn sowieso hypergevoelig voor pogingen om China in een slecht daglicht te plaatsen. Maar de nieuwe Amerikaanse acties worden gezien als een bullebakstrategie die tot doel heeft China te vernederen. Veel mensen denken ook dat een koude oorlog onafwendbaar was, en er al lang zat aan te komen. Van overdreven optimisme - zoals sommige westerse media suggereren - is absoluut geen sprake. China weet heel goed dat een koude oorlog pijn zal doen, maar het is er klaar voor.

De Amerikanen mogen niet vergeten dat de Chinezen gewend zijn aan een leven vol beproevingen. Veertig jaar geleden leefde 90 procent van de bevolking onder de armoedegrens. En de 300 miljoen burgers uit de middenklasse leiden vandaag dan wel een goed leven, wonen en werken in de Chinese samenleving is vaak nog erg stresserend. Er heerst veel onderlinge competitie, wat haast niet anders kan in een land van 1,3 miljard mensen. Dat leidt tot lange werkdagen. Hard werken wordt als normaal ervaren.

De Chinese burgers zijn bovendien ondernemend ingesteld, gewend aan hoogtes en laagtes, mentaal sterk en erg pragmatisch. De Chinese bedrijven van hun kant hebben al veel onderlinge veldslagen uitgevochten en worden gedwongen zich geregeld opnieuw uit te vinden om competitief te blijven in het extreem dynamische Chinese zakenlandschap.

In China zijn ze dus wel wat gewend. En dan kan zo’n koude oorlog er ook nog wel bij, denken velen. De Chinese staatstelevisie CCTV gaf het algemene sentiment bij de bevolking misschien nog het best weer. In een clip die al meer dan 3,3 miljard keer werd bekeken, vraagt een nieuwslezer zich af welke beproevingen China nog niet meegemaakt heeft in zijn vijfduizend-jarige geschiedenis. Het mag duidelijk zijn dat het Chinees-Amerikaanse conflict lang zal duren, en dat beide partijen er klaar voor zijn.

We moeten beseffen dat de koude oorlog tussen China en de VS een langetermijnimpact zal hebben. Op alles en iedereen. Of we dat nu willen of niet.

Lees verder

Tijd Connect