opinie

Trumps catastrofale maand

Het is een bewogen maand geweest in de Verenigde Staten. Alles lijkt volledig de verkeerde kant op te gaan voor president Donald Trump.

Het aantal dodelijke slachtoffers van het coronavirus rondde in de VS de symbolische kaap van 100.000 en dagelijks komen er nog gemiddeld 700 bij. De economie ging door met haar duikvlucht. De Amerikaan is tijdelijk gestopt met consumeren en het aantal werklozen steeg boven 40 miljoen. Terwijl staten in het oosten en het noorden geleidelijk heropenden, werd de toestand in het zuiden en het westen dramatisch slechter. Daarbovenop kwam de gruwelijke moord op de zwarte man George Floyd door een witte politieagent in Minneapolis. Vastgelegd op film, de beelden gingen de wereld rond. Het leidde tot een ongelofelijke golf van witte steun voor de zwarte bevolking en spontane protestmarsen tegen politiegeweld.

De grootste vijand van Donald Trump lijkt hijzelf te zijn.

Deze driedubbele Amerikaanse crisis - in de gezondheidszorg, in de economie en in de rassenrelaties - is normaal de perfecte gelegenheid voor een president om sterk leiderschap te tonen en het hoogste ambt te definiëren. Maar de grootste vijand van Trump lijkt hijzelf. In maart gaf The Economist Trump 54 procent kans om te winnen in november, tegenover 45 procent voor zijn Democratische tegenstander Joe Biden. Een paar dagen geleden was dat nog 12 procent kans voor Trump, tegenover 87 procent voor Biden. Ook in de opiniepeilingen zie je een aardverschuiving. Midden april, in volle coronacrisis, kon Trump nog altijd 45 procent van de Amerikaanse kiezers bekoren, terwijl Biden het net iets beter deed met 47 procent. In de recentste peiling van The New York Times leidt Biden met 50 procent, terwijl Trump met 36 procent heel ver achterloopt.

Niet het stabiele genie

Hoe is die ommekeer tot stand gekomen? In februari leek het er nog op dat Trump, die toen net was vrijgesproken door de Senaat in zijn impeachmentproces en kon teren op een ongeziene economische groei, zou afstevenen op een comfortabele herverkiezing. Wat is er misgegaan? Het antwoord is vrij simpel. Trump is niet het ‘stabiele genie’ dat hij beweert te zijn. De eerste drie jaren van zijn presidentschap heeft hij veel geluk gehad en is hij niet echt getest geweest in binnen- of buitenland. Maar zijn populistische minachting voor wetenschappelijke experts, zijn extreem narcisme en zijn drang om het koste wat het kost herverkozen te worden, gecombineerd met chauvinisme en racistische vooringenomenheid, is de voorbije maand serieus gebotst met de realiteit.

Onderschat

Van in het begin al bagatelliseerde Trump de bedreiging van de Covid-19-pandemie. Hij weigert nog altijd een mondmasker te dragen en beweert dat de besmettingen in de VS zo hoog zijn omdat men te veel test. Hij wil zo rap mogelijk de economie heropenen, ook al gaat dat gepaard met een hoge tol aan mensenlevens, een risico dat de overgrote meerderheid van de Amerikanen niet wil nemen. Trumps reactie op de dood van George Floyd en de overweldigende steun van de witte bevolking voor de Black Lives Matter-beweging in de VS - inclusief nooit geziene protestmarsen in kleinere steden en gemeenten - bestond uit law and order-getier en dreigementen om het Amerikaanse leger af te sturen op de grotendeels vredevolle demonstranten.

Een instinctief en talentvol politicus is in staat snel te schakelen en de beleidskoers bij te sturen als de boel in het honderd loopt. Veel beleidsmakers hebben de ernst van het coronavirus in het begin onderschat, maar de meesten hebben hun aanpak snel over een andere boeg gegooid. Trump blijft voortdoen met zijn struisvogelpolitiek. In feite is de eerste golf van het coronavirus in de VS nog volop aan de gang. Een tweede lockdown, nu in staten als Texas en Florida, lijkt onvermijdelijk. Het is dan ook te begrijpen dat de Europese Unie eraan denkt Amerikaanse toeristen deze zomer niet toe te laten op Europese bodem.

Als Donald Trump zo voortdoet, ziet het ernaar uit dat Joe Biden niet veel zal moeten doen om president te worden.

De reactie van Trump op het politiegeweld tegen Floyd was onbegrijpelijk. De hele wereld kon zien hoe Derek Chauvin minutenlang zijn knie op de nek van Floyd drukte en geen krimp gaf toen die maar bleef smeken om te stoppen: 'I can’t breathe'. Trump heeft geen tegenstand op zijn rechterflank. Hij staat heel sterk bij de wetshandhavingsgemeenschap. Hoe moeilijk is het dan om zo’n daad van afgrijselijk geweld - wit op zwart - te veroordelen en structurele hervormingen van de politie te beloven, te beginnen met een betere opleiding. In de VS krijgt de gemiddelde agent 672 uren training. In Duitsland is dat 4.000 uur en in Finland 4.500. De meeste Amerikanen willen echt verandering zien.

Joe Biden

Joe Biden is druk bezig met het selecteren van een running mate. Het wordt hoogstwaarschijnlijk een zwarte vrouw. Maar eigenlijk maakt het niet uit wie het wordt. Alleen in 1960, toen Kennedy Nixon versloeg, was de kandidaat voor het vicepresidentschap belangrijk, want toen maakte Lyndon Johnson het verschil voor Kennedy door zijn thuisstaat Texas binnen te halen. Californië stemt sowieso voor Biden, of Kamala Harris nu zijn running mate wordt of niet.

Biden heeft maar weinig moeten doen om de Democratische nominatie binnen te slepen. Als Trump zo voortdoet, ziet het ernaar uit dat Biden ook niet veel zal moeten doen om president te worden. De weg naar 3 november is nog lang, maar op dit moment is het duidelijk dat Amerika ernaar snakt Trump de bons te geven.

Lees verder

Gesponsorde inhoud