opinie

Wilt u productief en efficiënt zijn? Bouw dan stilte in.

Wie zegt dat CEO’s en hun werknemers af en toe ook stilte nodig hebben, oogst smalende reacties. Nochtans maakt ruimtelijke en mentale stilte ons efficiënter en inno-vatiever. Wie kan daartegen zijn?

Bianca Debaets Brussels staatssecretaris (CD&V); Wouter Torfs CEO van Schoenen Torfs; Joost Callens CEO van Durabrik

Zondag is het Dag van de Stilte. Dat vraagt om een mild pleidooi. Mild, omdat stilte niet van bovenaf kan worden opgelegd. Mild, omdat voor werkbaar en wendbaar werk meer nodig is dan alleen stilte. Maar we durven er toch voluit voor te pleiten, omdat onze ondernemingen en onze (groot)steden zich kunnen en moeten laven aan de kracht van stilte om op lange termijn te kunnen overleven en bloeien.

De cijfers zijn alarmerend. Of zouden dat moeten zijn. 10 procent van de ondernemers kampt met acute psychische vermoeidheidsproblemen. En ook de mensen die voor u deze krant hebben gemaakt, behoren tot de grootste risicocategorie: 10 procent van de journalisten heeft een burn-out, terwijl 21 procent een verhoogd risico loopt.

Dat is niet alleen pijnlijk voor de getroffenen, die met een moeilijk herstel worstelen. Het kost de maatschappij ook bijzonder veel: in productiviteitsverlies, in presenteïsme, in kosten voor de sociale zekerheid. Ruwe schattingen voor Europa gaan tot 20 miljard euro per jaar.

Veel mensen met een hectisch beroepsleven durven het niet aan eens te stoppen, te landen en te kijken, omdat ze denken dat ze dan niet productief en efficiënt bezig zijn. Maar dat is een van de grote misvattingen. Wie geregeld de tijd neemt om stil te staan, te begrijpen en te kiezen - dat zijn kernwaarden van mindfulness - zal uiteindelijk tot 20 procent efficiënter werken.

Zotte morgen

Stilte is een schaars goed geworden. Waar is het nog stil? Alles lijkt dezer dagen van een soundtrack voorzien.

Op het eerste gezicht associëren mensen stilte met gebieden. Zo is er het stiltegebied van Waerbeke of de stiltehoeve in Damme, waar managers gaan herbronnen. Maar ook in de (groot)stad zijn er mogelijkheden. Op het dak van Abattoir in Anderlecht komt er een moestuin van zo’n 1.300 vierkante meter. Die zal niet alleen laagopgeleiden tot nieuwe stadslandbouwers vormen, maar ook mensen met burn-out en zware psychische vermoeidheid een plaats bieden om te herstellen.

De Noorse bank DNB werkt met drie zones waaruit werknemers mogen kiezen, afhankelijk van hun taken: de stille zone (8% van de ruimte), teamwerk zone (20%) en de standaardruimtes voor de rest.

Maar stilte mag niet alleen een kwestie van decibels of locatie zijn. Stilte is ook een houding. Een kwestie van ruimte maken voor frisheid, voor nieuwe ideeën die in de hectiek van de dagelijkse agenda vaak niet boven komen drijven.

Als ondernemingen innovatie willen aanmoedigen - en iedereen erkent dat dat broodnodig is - moeten dus zowel hun CEO’s als hun werknemers mentale ruimte hebben. Wie niet geregeld tijd maakt om uit ‘het ritme van de zotte morgen’ te breken, rijdt zich ooit vast.

Al te makkelijk wordt smalend en lacherig gedaan over die waarschuwing. Maar steeds meer wetenschappelijk onderbouwde inzichten sterken ons. De Amerikaanse psycholoog Stephen Kaplan constateerde al in 1995 dat stilte in een natuurlijke omgeving de vernieuwing van onze aandacht versterkt. Wie constant met triggers, tweets, geluiden en zelf opgelegde verwachtingen wordt geconfronteerd, krijgt het gevoel dat te verdrinken. Samen met zijn cognitieve vermogen.

Bij muizen groeien breincellen sneller na zeven dagen stilte dan na zeven dagen met achtergrond geluid.

De Duke University stelde dan weer vast dat breincellen bij muizen sterker groeiden na zeven dagen stilte dan na zeven dagen met achtergrondgeluid.

Regelmatig trainen

Stilte en de daaruit voortspruitende veerkracht is een spier die moet worden getraind. Het kan ons helpen een faillissement, een ontslag, een ziekte of een familiale tegenslag te boven te komen. Het geeft de kracht om het goede te zien tijdens slechte dagen, en op het slechte te anticiperen tijdens goede dagen.

‘Zwijgen kan niet verbeterd worden’, schreef Willem Elsschot. Wij hebben tegen dat inzicht gezondigd, omdat we stilte een plaats willen geven in onze samenleving en in het publieke debat. In afwachting blijven we ons in onze eigen biotoop engageren voor stilte, zowel in ruimte als in gedachte.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content