opinie

Zet zelfrijdende wagens op het goede spoor

Zelfrijdende wagens op spoorwegbeddingen? Tegen 2034, oppert Hans Bourlon (De Tijd, 29 november). Oneens ben ik het daarmee.

Door Rogier De Langhe, economiefilosoof aan de Universiteit Gent en  lid van de Timelab-denktank (www.timelab.org)

Niet met de wagens, maar dat het zo lang moet duren. Het idee mag dan futuristisch klinken, toch blijft het wonderwel binnen de limieten van de bestaande technologie. Op elegante wijze ontwijkt het de drie belangrijkste obstakels voor mobiliteit met zelfrijdende elektrische wagens: veiligheid, bereik en integratie.

Dat onze mogelijkheden worden begrensd door de limieten van de techno logie is een misverstand. Onze grootste beperking is ons gebrek aan verbeelding over wat we kunnen doen met wat we al hebben.
Rogier De Langhe

Zelfrijdende wagens zijn nog niet slim genoeg voor veralgemeend gebruik. Dat duurt misschien nog wel even, en zelfs dan is het de vraag of constructeurs de juridische aansprakelijkheid zullen aandurven. Om de technologie toch op grote schaal te kunnen uitrollen zou een netwerk moeten worden uitgebouwd waar weinig interactie is met andere weggebruikers, zodat verkeerssituaties makkelijker kunnen worden gestandaardiseerd. Laat het spoornetwerk nu net zo’n afgesloten netwerk zijn.

Elektrische wagens hebben een beperkt bereik en de evolutie van de batterijtechnologie suggereert dat ook dit probleem taaier is dan we zouden willen. Om elektrische wagens toch te laten doorbreken zouden we wagens elektriciteit kunnen voeden op de langere verbindingstrajecten tussen steden, zodat batterijen alleen nodig zijn voor stadsverkeer. Daarvoor is een netwerk nodig dat steden verbindt en voorzien is van elektriciteitsvoorzieningen. Toevallig hebben we er zo al een: het spoornetwerk.

©rv

Een obstakel voor onze mobiliteit is het gebrek aan integratie van onze mobiliteitsnetwerken. Hoewel die in weinig landen beter uitgebouwd zijn dan bij ons (trein, tram, bus, auto, fiets,...) verliezen mensen haast nergens zoveel tijd in het verkeer. Doordat de netwerken niet goed op elkaar aansluiten, verliezen we evenveel tijd op de netwerken als ertussen.

Door treinen op sporen te vervangen door clusters van personenwagens wordt het spoornetwerk geïntegreerd met het wegennetwerk en verdwijnt eigenlijk het onderscheid tussen individueel en openbaar vervoer.

De dramatische statistieken over files, luchtvervuiling en verkeersdoden laten tegenstanders weinig verhaal. Toch gaat vooruitgang nooit vanzelf. Nieuwe technologie is zelden sterk genoeg om op eigen kracht haar plek in de wereld te veroveren. Geen wiel zonder wegen, geen benzinemotor zonder tankstations en geen smartphone zonder apps. Technologische evolutie loopt steevast ver voorop op haar implementatie, die noodgedwongen de weg van de minste weerstand volgt doorheen de reeds bestaande infrastructuur.

Het is dan ook een misverstand dat onze mogelijkheden worden begrensd door de limieten van de technologie. Onze grootste beperking is ons gebrek aan verbeelding over wat we kunnen doen met wat we al hebben. Ik nodig Hans Bourlon daarom graag uit bij de Timelab-denktank om onze verbeelding verder uit te dagen.

Lees verder

Tijd Connect