opinie

Als een virus het spaarboekje aanvalt

Medeoprichter en econoom Orcadia Asset Management

In de strijd tegen het coronavirus is de volksgezondheid de prioriteit. Maar ook de economische impact vereist maatregelen. De minimumrente op het spaarboekje moet worden afgeschaft.

De economische gevolgen van het coronavirus laten zich in verschillende domeinen voelen. Eerst en vooral gaat het om het aanbod in de getroffen gebieden, waar de economische activiteit gevoelig is aangetast. Ook in andere gebieden zijn er gevolgen aan de aanbodzijde, omdat de productie en de logistiek verstoord is. Tot slot is er een impact op de vraag: de consumenten stellen hun aankopen uit of kopen andere dingen.

Ook op financieel vlak is de impact van het coronavirus voelbaar. De daling van de beurzen en het vergroten van de spread tussen overheidsobligaties en bedrijfsobligaties beïnvloedt mogelijk het patrimonium van de gezinnen en leidt tot hogere kosten voor de financiering van de bedrijven.

Daarnaast moet rekening gehouden worden met de budgettaire en monetaire beslissingen die overheden nemen. Een sterke daling van de officiële rentetarieven is al ingezet. 

Op middellange termijn zal het gedrag van de economische actoren bovendien veranderen. Het is weinig waarschijnlijk dat toeristen snel de charmes van Venetië zullen vergeten. Mensen zullen wel de voordelen van thuiswerken ontdekken als ze niet langer in de file moeten staan, of die van FaceTime of Skype om opstoppingen aan de luchthaven te vermijden. Wellicht komen we tot het inzicht dat er te veel vergaderd wordt of dat er nadelen zijn aan de nulvoorraden, de korte bevoorradingslijnen en de concentratie van de productie van onderdelen.

Spaarboekje

Ook de houders van een spaarboekje zijn onrechtstreeks slachtoffer van het coronavirus. Normaal doet een schok in het aanbod de prijzen stijgen. Een onderbroken productie leidt tot een lager volume en hogere kosten. Dat geeft onvermijdelijk een inflatoire druk, wat renteverhogingen in de hand werkt. De relatie tussen de inflatie en de nominale rente is evenwel zwak en niet noodzakelijk lineair. Twee factoren staan zo'n rechtstreeks verband in de weg. Enerzijds heeft een schok aan de vraagzijde een negatieve invloed op de inflatie en duwt die de rentetarieven naar beneden. Daarnaast zijn er de centrale banken en de financiële markten, die de tarieven eveneens laag houden.

Dat is geen voorspelling, maar een vaststelling. Het mechanisme is bovendien al in werking getreden: het coronavirus duwt de rente naar beneden. Normaal vertaalt zich dat in de tarieven voor het gereglementeerde spaarboekje. Het spaarboekje geniet nu een fiscale vrijstelling van 990 euro en een vergoeding van 0,11 procent, getrouwheidspremie inbegrepen. Die vergoeding is in de huidige marktomstandigheden al te hoog. De banken moeten al hun spaargeld omzetten naar langere looptijden en lopen daarbij een verhoogd risico.

Het is wenselijk dat de regering, in lopende zaken of niet, de huidige regels voor het klassieke spaarboekje aanpast.

Het is wenselijk dat de regering, in lopende zaken of niet, de regels voor het klassieke spaarboekje aanpast. Niet alleen zou de vergoeding naar 0 procent of lager moeten gaan, ook de fiscale vrijstelling zou afgeschaft moeten worden. De prudentiële toezichthouders die waken over de stabiliteit van het financiële systeem moeten voorkomen dat excessieve vergoedingen worden uitgekeerd in vergelijking met de marktomstandigheden. 

De vergoeding op het spaarboekje verlagen is een prudentiële maatregel, geen maatregel om gezinnen aan te zetten tot hogere consumptie. Een lagere vergoeding op het sparen kan misschien aanzetten tot meer consumptie, maar het omgekeerd geldt evenzeer: een lagere vergoeding kan aanzetten tot meer sparen.

De coronacrisis is het moment om deze onpopulaire maatregel door te drukken. Het zou de Belgische economie ten goede komen en het klassieke spaarboekje een nieuw leven geven.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud