opinie

‘America is back’ met Biden, maar voor hoelang?

hoogleraar internationale politieke economie aan de Johns Hopkins Universiteit in Washington, DC.

De Amerikaanse president Joe Biden en zijn vicepresident Kamala Harris dragen het refrein dat ‘Amerika terug is’ de wereld rond. Maar Biden heeft thuis een serieus pr-probleem. Dat noopt tot de vraag: terug, ja, maar voor hoelang?

Donderdag is het Thanksgiving Day in Amerika, een van de grote feestdagen. Die dag staat de familie centraal en zet men alles waarvoor men het voorbije jaar dankbaar was eens mooi op een rijtje. Het is ook het begin van het kerstseizoen met koopjes en grote kortingen die de Amerikanen uit hun huis lokken - of voor hun computerscherm - voor hun meest geliefde activiteit: shoppen. Dit jaar hebben ze ongetwijfeld veel om dankbaar voor te zijn. Er zijn coronavaccins, de scholen zijn weer open, er is een ervaren regering zonder Twitter-drama, de beurzen noteren record na record, en de economie draait weer op volle toeren.

Objectief gezien zijn de lage publieke beoordelingen van Biden een mysterie.

En toch heeft president Joe Biden het heel moeilijk in de peilingen. Hij begon nochtans als een relatief populair staatshoofd in een politiek extreem gepolariseerd land. In maart was 55 procent van de Amerikanen tevreden met zijn optreden, terwijl 39 procent dat niet was. Nu is nog slechts 43 procent blij met Bidens beleid, terwijl 53 procent dat openlijk afkeurt. Het Witte Huis moest hardnekkige geruchten de kop indrukken dat het niet goed boterde tussen Biden en vicepresident Kamala Harris.

De essentie

  • De auteur
    Matthijs is hoogleraar internationale politieke economie aan de Johns Hopkins Universiteit in Washington DC.
  • De kwestie
    'Amerika is terug' is de boodschap die Joe Biden uitdraagt in de wereld.
  • De conclusie
    De Amerikaanse president heeft in eigen land een serieus pr-probleem. Hij levert resultaten af, maar dat vertaalt zich niet in de opiniepeilingen. Dus is de vraag: terug, maar voor hoelang?

Via zijn woordvoerster, Jen Psaki, bevestigde de ondertussen 79-jarige Biden dat hij voor een tweede termijn wil gaan in 2024, al gelooft niet iedereen daarin. De Democraten kregen daarbovenop nog eens klop in de gouverneursverkiezingen in Virginia, waar Biden een jaar geleden Trump nog gemakkelijk versloeg. De gematigde Republikeinse zakenman Glenn Youngkin haalde het vrij simpel van Terry McAuliffe, de kandidaat van het Democratische establishment.

Stimulus

Objectief gezien zijn die lage publieke beoordelingen van Biden een mysterie. Zijn regering werkt hard en levert resultaten af. In de lente keurde ze al een budgettaire stimulus van 1.900 miljard dollar goed. Het leeuwendeel kwam direct de laagste inkomens ten goede. Elk gezin krijgt maandelijks extra kindergeld. De distributie van vaccins van Pfizer/BioNTech en Moderna verliep enorm snel, zeker in vergelijking met Europa.

Biden kwam ook zijn verkiezingsbelofte na en beëindigde de Amerikaanse oorlog in Afghanistan, en bracht alle troepen weer naar huis. Ondanks de chaos in Kaboel, de terugkeer van de taliban en het totaal gebrek aan planning en coördinatie met de NAVO, was 54 procent van de Amerikanen in september akkoord met de terugtrekking, terwijl 42 procent het een verkeerde zet vond.

Biden kreeg er ondertussen ook een langverwachte infrastructuurwet door van meer dan 1.200 miljard dollar - met brede steun van Democraten en Republikeinen. En de nipte Democratische meerderheid in het Huis van Afgevaardigden keurde net Bidens Build Back Better-wet goed van nog eens 2.100 miljard dollar. De Senaat moet zich nu buigen over die wetgeving, die extra geld pompt in Amerika’s ‘sociale’ infrastructuur - van kleuteronderwijs en technische hogescholen tot gezondheidszorg voor de ouderen en betaalbare woningen voor lagere inkomens - en nog eens honderden miljarden ‘groene’ dollars investeert in de omschakeling van de privésector van fossiele brandstoffen naar alternatieve energie in de komende tien jaar. Al die nieuwe initiatieven genieten de goedkeuring van een grote meerderheid van de Amerikanen.

Big government

Biden heeft dus een serieus pr-probleem en zijn Republikeinse opponenten zijn zoals altijd sluwer en effectiever in hun controle van het mediaverhaal. Ze spelen in op twee centrale angsten van de Amerikaan.

Ten eerste is er de hoge inflatie, die in oktober op 6,2 procent stond. De auto is onmisbaar en de benzineprijzen zijn zowat overal verdubbeld. De meeste economen zijn het erover eens dat eenmalige factoren een belangrijke rol spelen, zoals tijdelijke aanbodbeperkingen, problemen in de toeleveringsketen, een rap herstel van de vraag. Maar dat is niet simpel om uit te leggen in eenvoudige taal. Dat biedt de Republikeinen een opening om de oorzaak van de hogere prijzen toe te schrijven aan Bidens filosofie van 'big government'.

Hoewel de Grand Old Party veel gegadigden telt om over drie jaar de fakkel van Trump over te nemen, durft niemand zijn intenties te uiten voordat Trump zelf heeft beslist.

Donald Trump broedt ondertussen in zijn eigen witte huis in Mar-a-Lago in Palm Beach op een nieuwe gooi naar het presidentschap in 2024. De narcistische Trump heeft niet liever dan dat actief wordt gespeculeerd over zijn intenties. In recente nationale peilingen haalt Trump het van Biden met 44 tegen 39 procent, en van Harris met 45 tegen 36 procent.

Hoewel de Grand Old Party veel gegadigden telt om over drie jaar de fakkel van Trump over te nemen, durft niemand zijn intenties te uiten voordat Trump zelf heeft beslist. Biden en Harris reizen ondertussen de wereld rond met het refrein dat ‘Amerika terug is’, maar veel wereldleiders vragen zich terecht af: ja, maar voor hoelang?

Ten tweede is er de luide militante linkerflank van de Democratische Partij, die aandringt op een radicale herdenking van het staatsonderwijs en het structurele racisme tegen zwarten in de geschiedenis aan de kaak stelt. De Republikeinen kunnen die flank snel afschilderen als de dominante vleugel van de Democraten en hun ideeën reduceren tot een ‘Us vs. Them’-cultuuroorlog, die alleen de rassenhaat tegen de witte bevolking aanwakkert.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud