opinie

Anonimiteit op internet wordt hoe langer hoe brozer

Partner bij het advocatenkantoor time.lex

Dat Google informatie over ons surfgedrag gaat koppelen met gegevens uit andere internetdiensten als YouTube en Gmail is commercieel begrijpelijk maar juridisch bedenkelijk.

Door Geert Somers, advocaat bij time.lex

Heeft u een e-mail account van Google of Yahoo? Dan kreeg u waarschijnlijk ook al berichtjes van hen om uw account beter te beveiligen door opgave van een mobiel telefoonnummer. Bij een veiligheidsincident of verloren paswoord kunnen ze u dan een code sturen op uw gsm zodat alleen u toegang krijgt tot uw account. Maar heeft u er bij stilgestaan dat men zo plots een veel persoonlijker link kan leggen tussen uw mailadres en uzelf als persoon?

Het aantal voorbeelden van online gegevens die aan mekaar worden gekoppeld stijgt van dag tot dag

Een mobiel telefoonnummer is immers uniek verbonden aan uw naam. Door de koppeling met een mobiel telefoonnummer worden al uw e-mails en bijlagen met foto's plots wel aan u toewijsbaar. Wilt u dat wel? En zelfs als u dat niet zou willen, kiest u dan voor veiligheid of anonimiteit? Beide zijn niet zonder risico's. Kiest u voor anonimiteit, dan verliest u een stuk veiligheid. Kiest u voor veiligheid, dan verliest u uw anonimiteit.

Ooit komt misschien de dag dat we door een ernstig incident collectief wakker worden.

Het aantal voorbeelden van online gegevens die aan mekaar worden gekoppeld stijgt van dag tot dag. Deze week raakte bijvoorbeeld bekend dat Google weer een stapje verder is gegaan in het aanwenden van persoonsgebonden data. Google doet dit door het koppelen van enorme databanken met persoonsgegevens, waarvan sommige best heel gevoelig kunnen zijn.

Kiest u voor anonimiteit, dan verliest u een stuk veiligheid. Kiest u voor veiligheid, dan verliest u uw anonimiteit

Dat internetbedrijven commercieel denken en de gebruikersgegevens in hun bezit zoveel mogelijk willen valoriseren, is begrijpelijk. Zij beseffen immers meer dan alle gebruikers samen wat de economische waarde van deze gegevens is. Bedrijven zijn bereid veel geld op tafel te leggen voor deze data, vooral om internauten gericht reclame te kunnen sturen. Google kan bijvoorbeeld mails scannen op bepaalde woorden die vaak voorkomen en hieruit interesses afleiden.

©rv

Maar het voorbeeld dat Google de afgelopen week gaf doet bij sommigen toch wenkbrauwen fronsen. Het gaat nu ook informatie over ons surfgedrag koppelen met gegevens uit andere internetdiensten als YouTube en Gmail. Hierdoor kan het reclameboodschappen ook baseren op websites die je hebt bezocht.

Stiekem

Google kan dit soort praktijken niet invoeren zonder de voorafgaande toestemming van alle gebruikers. Omdat dit niet makkelijk is, heeft de zoekgigant eerder stiekem geprobeerd de wijzigingen door te voeren. Dit door gebruikers te doen instemmen met een lange reeks wijzigingen aan het privacybeleid, waaronder een aantal standaardinstellingen. Deze laten toe gegevens te combineren en nauwkeurige klantenprofielen op te stellen.

Gebruikers voelen zich terecht misleid

Een dergelijke manier van handelen, zonder de gebruiker voldoende op voorhand in te lichten, is niet volgens de regels van het spel. Deze regels stellen dat een toestemming niet mag worden ingewonnen via onduidelijke en te lange policies. Bovendien had Google in het verleden beloofd gegevens niet voor andere doelen te gaan gebruiken dan die waarvoor ze waren verstrekt. Gebruikers voelen zich dus terecht misleid.

Wie niet akkoord gaat met de nieuwe praktijken kan weliswaar een opt-out doen in de instellingen, maar dit vraagt behendigheid en lost het juridische probleem niet op.

Facebook

De commotie rond gegevenskoppeling door Google doet sterk denken aan soortgelijke praktijken van Facebook met Whatsapp-gegevens. Whatsapp heeft ook ooit gezegd dat privacy in hun DNA zat ingebakken. Maar het bedrijf werd opgekocht door Facebook, en dat zag de waarde van gegevenskoppeling met zijn eigen bestanden maar al te goed in.

Het valt te verwachten dat toezichthouders strenger zullen gaan optreden.

De privacy-toezichthouder in Hamburg was hier niet mee opgezet en heeft Facebook onlangs op straffe van boete verboden nog langer de gegevens uit beide databanken te koppelen. Het valt te verwachten dat toezichthouders strenger zullen gaan optreden. Zo stopt Facebook in Europa tijdelijk met het overnemen van persoonsdata met WhatsApp, na druk van de Europese privacyregulatoren.

Toekomst

Anonimiteit op internet wordt hoe langer hoe brozer. We komen in situaties waarin privéspelers dankzij zeer performante algoritmes meer over ons gaan weten dan we dat zelf doen. Nauwkeurige voorspellingen over onze gedragingen en beïnvloeding van onze keuzes komen steeds dichterbij. Niet voor niets mocht Facebook eerder deze maand de Belgische Big Brother Award in ontvangst nemen.

Facebook en Google hoeven zelf geen slechte bedoelingen met de gegevens te hebben, er zijn altijd kapers op de kust

Tot slot vergroot de kans op misbruik wanneer teveel, soms zeer gevoelige gegevens, bij één (privé)partij gecentraliseerd worden. Facebook en Google hoeven zelf geen slechte bedoelingen met de gegevens te hebben, er zijn altijd kapers op de kust. Bepaalde overheden en privéspelers zouden maar al te graag de hand leggen op deze informatieschatten.

Wie liever niet wacht tot zich een groot veiligheidsincident voordoet kan maar beter voorzichtig omspringen met zijn gegevens. Niet alle diensten van één provider afnemen bijvoorbeeld. En de privacy-instellingen van al die diensten zo configureren dat doorgifte en langdurige opslag van de gegevens technisch wordt beperkt. En soms gewoon ook wat minder persoonsgegevens online delen.

Ooit komt misschien de dag dat we door een ernstig incident collectief wakker worden. Gebruikers die voorzichtig met hun gegevens zijn omgesprongen zullen dan blij zijn met de gemaakte keuzes. En dienstverleners die op dat moment privacyvriendelijk te werk gaan door de juiste configuratie van hun producten en diensten, zullen daar als grote winnaar uitkomen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud