opinie

AstraZeneca gaat vaccinwedloop winnen

Co-hoofd verantwoord beleggen Man Group

De echte winnaar van de vaccinwedloop wordt het farmabedrijf dat met zijn inspanningen de meeste sociale impact heeft. AstraZeneca heeft het meest oog voor de derde wereld.

Half januari kondigde de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) aan wat voor velen al enige tijd duidelijk was. De beschikbaarheid van coronavaccins is een verhaal van haves en havenots aan het worden. Tedros Adhanom Ghebreyesus, de directeur-generaal van de WGO, waarschuwde voor een ‘catastrofaal moreel falen’ nu rijke landen hun inentingsprogramma’s versnellen, terwijl armere landen worstelen om toegang te krijgen tot werkzame vaccins.

©Man GLG

Zuid-Afrika heeft tot dusver als enige Afrikaanse land een bilaterale vaccinovereenkomst gesloten (voor het vaccin van Oxford-AstraZeneca), terwijl het Covax-aankoopprogramma van de WGO, dat focust op de levering van vaccins aan armere landen, vermoedelijk ver achter blijft op de doelstelling van 2 miljard dosissen.

De sector lijkt een bedrijfsmodel dat objectief gezien goed is - het genezen van zieken en het beschermen van gezonde mensen - te hebben omgevormd tot iets schimmigs, met beschuldigingen van ongepaste prijsstijgingen en het stellen van winst boven patiëntenbelangen.

De WGO-aankondiging past in de bredere maatschappelijke discussie over de vaccinaanpak van big pharma. De farmaceutische industrie kampt al enige tijd met een perceptieprobleem. De sector lijkt een bedrijfsmodel dat objectief gezien goed is - het genezen van zieken en het beschermen van gezonde mensen - te hebben omgevormd tot iets schimmigs, met beschuldigingen van ongepaste prijsstijgingen en het stellen van winst boven patiëntenbelangen. Het coronavirus heeft dat in een stroomversnelling gebracht.

Dat gebeurt op een ogenblik dat investeerders almaar meer op zoek gaan naar maatschappelijke meerwaarde. Naast het jaar van corona was 2020 ook het jaar van de onstuitbare opkomst van ESG-beleggen (Environmental, Social and Governance). In het Verenigd Koninkrijk hebben beleggers in de eerste drie kwartalen van 2020 bijna vier keer meer geïnvesteerd in ESG-beleggingen dan in dezelfde periode vorig jaar - 8 miljard euro tegenover 2,1 miljard euro.

MSCI en Sustainalytics, de twee toonaangevende ESG-beoordelaars, geven de farmaceutische industrie slechte punten voor belangrijke ESG-maatstaven, vooral voor de sociale impact van hun activiteiten.

Kans

Meer dan winstbejag op korte termijn biedt de Covid-19-crisis de farmaceutische industrie de kans om wat van het verloren ESG-terrein terug te winnen. De echte winnaar van de vaccinwedloop is het bedrijf dat de meeste sociale impact heeft. Als het stof is gaan liggen, kan dat wel eens AstraZeneca zijn.

AstraZeneca heeft van bij het begin duidelijk gemaakt dat zijn vaccin bedoeld is om beschikbaar en betaalbaar te zijn voor de ontwikkelingslanden.

Terwijl Pfizer-BioNTech en Moderna, de producenten van de mRNA-vaccins die gebruikt worden voor de vaccinatie in België, respectievelijk ongeveer 12 euro en 15 euro vragen per dosis, heeft Oxford-AstraZeneca uitdrukkelijk verklaard dat het zijn vaccin tegen productieprijs zal verkopen tot minstens juni, of zolang de pandemie aanhoudt. In de praktijk komt dat neer op minder dan 2 euro per dosis.

Ook op het vlak van de verdeling is er een duidelijk verschil tussen de mRNA-vaccins en dat van Oxford-AstraZeneca. Die laatste heeft van bij het begin duidelijk gemaakt dat zijn vaccin bedoeld is om beschikbaar en betaalbaar te zijn voor ontwikkelingslanden. Zo’n 64 procent van zijn vaccins zal naar lage-inkomenslanden gaan. Voor Pfizer-BioNTech is dat slechts 4 procent. Ook Moderna en Curevac, een ander vaccin uit de mRNA-familie, richten zich (bijna) uitsluitend op welvarende landen.

Je moet geen Thomas Piketty zijn om te erkennen dat ongelijkheid een aanzienlijk risico vormt voor het mondiale systeem.

Dat heeft deels ook te maken met logistiek. De mRNA-vaccins moeten zeer koel worden bewaard (-70 graden in het geval van Pfizer-BioNTech), terwijl het Oxford-AstraZeneca-vaccin lange tijd in normale koelkasten kan worden bewaard. Toch valt op dat Oxford-AstraZeneca grote inspanningen doet, onder meer door samen te werken met de vaccinalliantie GAVI en het Serum Institute of India, om de levering van vaccins aan arme landen te verzekeren. Het levert ook de grootste bijdrage aan de 1 miljard Covax-dosissen die tot dusver zijn veiliggesteld. Bij elke stap lijkt het Oxford-AstraZeneca-team zich te laten leiden door de sociale impact en de ESG-maatstaven.

Dat heeft niet alleen te maken met ethiek. Er is een reden waarom ESG de jongste jaren zo'n aanhang heeft gekregen. Je moet geen Thomas Piketty (linkse Franse econoom, red.) zijn om te erkennen dat ongelijkheid een aanzienlijk risico vormt voor het mondiale systeem. Vooruitziende beleggers snappen dat bedrijven een rol moeten spelen in het rechttrekken van de meest flagrante sociale en ecologische onevenwichten.

De producenten van mRNA-vaccins hebben even in het centrum van de belangstelling gestaan na de uitmuntende resultaten van hun vaccins, maar ik denk dat AstraZeneca - wegens ESG - op lange termijn de winnaar van de vaccinwedloop wordt.

Steven Desmyter

Cohoofd verantwoord beleggen Man Group

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud