opinie

Bedrijfswagens zijn de domste manier om de lasten te verlagen

Zonder echte maatregelen worden de files alleen maar langer. Maar rekeningrijden en een verregaande bijsturing van de bedrijfswagens liggen politiek erg gevoelig. Toch kan je niet om de prijszetting van autorijden heen. Dat besef lijkt er nu te zijn voor het vrachtverkeer, nu de rest nog. En dan kan je niet naast de bedrijfswagens kijken.

Door Bart Van Craeynest, hoofdeconoom bij Econopolis

Niet alleen op de autosnelwegen is er het dagelijkse fileleed, ook de gewestwegen en de steden slibben dicht. Daar zal ook de komende jaren niet zomaar verandering in komen. Met de groei van de economie blijft ook het verkeer onvermijdelijk toenemen. Goedbedoelde ideeën als carpoolen, fietspremies en mobiliteitsplannen kunnen daar niet tegenop.

De aangekondigde kilometerheffing voor vrachtwagens is een stap in de goede richting, maar biedt zelfs in het beste geval een heel partieel antwoord op de problematiek. Zeker nu de economische activiteit opnieuw aantrekt, neemt de verkeersdrukte op korte termijn allicht versneld toe.

©rv

Daarmee dreigen we een van de troeven van onze economie, onze centrale ligging in Europa, te verkwanselen. Steeds meer bedrijven houden bij hun investeringsbeslissingen rekening met het fileprobleem. Op een checklist waarop belastingdruk en loonkosten al in het rood aangevinkt staan, kan de Belgische economie bijkomende negatieve factoren missen als kiespijn.

Basiscursus

Dat is extra jammer, omdat het fileprobleem in essentie terug te brengen is tot een simpel probleem van vraag en aanbod, dat in elke basiscursus economie in de eerste les al aan bod komt. In deze context is de vraag het aantal wagens dat op een bepaald tijdstip op een bepaald traject wil rijden, het aanbod is het aantal wagens dat dat traject kan verwerken. Als de vraag groter is dan het aanbod is het resultaat simpelweg file.

Gebruikers van bedrijfs- wagens worden eenvoudigweg aangemoedigd om de files aan te dikken.

Dat onevenwicht kan worden opgelost door de vraag rechtstreeks te beperken, bijvoorbeeld door afwisselend even en oneven nummerplaten toe te laten, maar dat is een wel heel bruuske ingreep. Een alternatief ligt in het uitbreiden van het aanbod, bijvoorbeeld door infrastructuurwerken. Ook die botsen doorgaans snel op limieten, qua financiering en steeds meer op het ‘not in my backyard’-fenomeen.

In normale economische situaties wordt het evenwicht automatisch hersteld door het prijsmechanisme. Als de vraag groter is dan het aanbod neemt de prijs toe tot het evenwicht hersteld is. In het verkeer gebeurt dat niet, omdat de prijs van autorijden voor de individuele bestuurder niet alle kosten die daaraan verbonden zijn omvat. Zo hoeft die met de economische kostprijs van files geen rekening te houden.

Elke ernstige aanpak van het fileprobleem moet vertrekken van die verstoorde prijszetting, wil ze enige kans op slagen hebben. Een correctere prijszetting zal mensen automatisch aanzetten hun rijgedrag te veranderen.

Kostprijs nul

Eén manier om de individuele prijs van verkeer bij te sturen is via slim rekeningrijden (dus in functie van tijdstip en locatie), een systeem dat internationaal zijn effectiviteit trouwens al herhaaldelijk bewezen heeft.

De meest verstoorde prijszetting in het verkeer schuilt evenwel in de bedrijfswagens. Via de combinatie van bedrijfswagen en tankkaart wordt de individuele kostprijs van autorijden gereduceerd tot nul, wat onvermijdelijk aanzet tot overmatig gebruik. Gebruikers van bedrijfswagens worden aangemoedigd om de files aan te dikken.

Als een te hoge belastingdruk op arbeid het probleem is, is een fiscaal voordelige bedrijfswagen niet de juiste oplossing, wel een directe lastenverlaging op het loon.

Nergens ter wereld wordt het systeem van bedrijfswagens zo massaal toegepast als in België. Niet omdat wij Belgen meer 'nood’ zouden hebben aan bedrijfswagens, maar louter om fiscale redenen. Tegen de achtergrond van de onwaarschijnlijk hoge belastingdruk op arbeid is de bedrijfswagen een mogelijkheid om werknemers op een fiscaal interessante manier extra te verlonen.

In die zin is de bedrijfswagen weinig meer dan een vorm van lastenverlaging. Gezien de nefaste neveneffecten is het evenwel zowat de domst denkbare manier van lastenverlaging. Als een te hoge belastingdruk op arbeid het probleem is, is een fiscaal voordelige bedrijfswagen niet de juiste oplossing, wel een directe lastenverlaging op het loon.

De bedrijfswagen vervangen door een evenwaardig cashvoordeel met eenzelfde fiscale behandeling zou de werknemer een grotere keuzevrijheid geven, met eenzelfde kostprijs voor de werkgever. Daarbovenop zou het een ernstige stap zijn in de aanpak van het fileprobleem.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud