opinie

België kan sociaal innoveren voor deeleconomie

Na de verkiezingen moeten de nieuwe regeringen ervoor zorgen dat kiezen voor zelfstandig en flexibel werk niet ten koste gaat van de sociale bescherming. De deeleconomieplatformen willen die bescherming graag bieden. Een Frans initiatief kan inspiratie bieden.

Door Alessandro Celli, managing director Europa van de maaltijdbezorger Deliveroo

België staat bekend als een land met een sterke traditie van sociaal overleg en een robuust model van sociale bescherming dat dit jaar 75 kaarsjes uitblaast. De snel veranderende manier van werken zet de nood om sociale bescherming beter af te stemmen op de hedendaagse context dan ook hoog op de agenda.

©DELIVEROO

De deeleconomie in het bijzonder heeft vraagtekens geplaatst bij het balanceren tussen flexibiliteit en bescherming binnen een job. Of het nu gaat over hoe men zich verplaatst in de stad, hoe men een maaltijd bestelt, of hoe men iets thuis laat leveren, de platformeconomie en het ‘on demand’ werk dat hiermee gepaard gaat, is voor velen de nieuwe norm geworden.

Nu meer en meer mensen kiezen om als zelfstandige te werken en daardoor de groei van deze deeleconomie in een hogere versnelling treedt, verplicht het ons om na te denken. Hoe kunnen wij hen de best mogelijke sociale bescherming bieden? Welke rol is er weggelegd voor bedrijven om deze werkers voordelen te bieden? En hoe kan beleid deze veranderingen mogelijk maken?

De ontwikkeling van nieuwe flexibelere werkmethoden beantwoordt aan de reële vraag van jongeren of volwassenen die extra inkomen zoeken

Met de verkiezingen is dit onderwerp voor de meeste politieke partijen dan ook een hot topic. Ik ben blij dat dit debat gevoerd wordt en ik wil graag samen met ons bedrijf naar een oplossing zoeken.

De ontwikkeling van nieuwe flexibelere werkmethoden beantwoordt aan de reële vraag van jongeren of volwassenen die extra inkomen zoeken. De 2.600 bezorgpartners van Deliveroo bijvoorbeeld werken gemiddeld 10 tot 12 uur per week. Een koerier is gemiddeld 24 jaar oud, wordt per bestelling betaald en verdient daarbij gemiddeld zo'n 13,50 euro per uur.

Andere bedrijven

Deze koeriers zoeken geen werk in de traditionele zin. Binnen onze ‘on-demand’-economie, kiezen koeriers waar en wanneer ze werken en kunnen ze bepalen hoe lang of hoe kort ze bestellingen rond brengen. Er is geen verplichting te werken om deel te blijven uitmaken van het platform. Koeriers kunnen bestellingen namelijk weigeren en kunnen bijvoorbeeld op hetzelfde moment bestellingen binnen krijgen van andere bedrijven.

Koeriers zijn dus hun eigen baas. Ze staan in voor hun eigen werkritme. Mochten koeriers beschouwd worden als ‘werknemers’, dan is dit niet meer mogelijk. Dan zou hun werkritme worden opgelegd door hun werkgever, voor wie ze dan ook in exclusiviteit zouden moeten werken, en dit zonder de vrijheid waar ze vandaag van genieten.

Opteren voor vrijheid en flexibiliteit gelinkt aan het zelfstandigenstatuut zou niet ten koste mogen gaan van werkzekerheid en sociale bescherming

Opteren voor vrijheid en flexibiliteit gelinkt aan het zelfstandigenstatuut zou niet ten koste mogen gaan van werkzekerheid en sociale bescherming. Binnen het huidige systeem zijn bepaalde zekerheden echter alleen aan werknemers voorbehouden. De vraag is dus hoe we de flexibiliteit, waarvoor een groeiend aantal mensen kiest, kunnen vrijwaren, maar dan met betere sociale bescherming. Mensen zouden niet hoeven te moeten kiezen tussen de twee.

Deliveroo is er al aan begonnen. We geven onze koeriers namelijk een dubbele bescherming: een aansprakelijkheidsverzekering en een persoonlijkletselverzekering van de Belgische start-up Qover. Mochten platformen zoals Deliveroo verdere sociale bescherming bieden aan partners, zoals bijvoorbeeld ziekteverlof of pensioenplanning, dan dringt zich een herklassificering van het statuut op.

Frans charter

In de zoektocht naar oplossingen zou België inspiratie kunnen halen uit recente ontwikkelingen in Frankrijk, waar het debat over de bescherming van platformwerkers al ver gevorderd is. De meerderheidspartij van president Macron heeft namelijk een nieuwe wet voor platformen voorgesteld waarbij een ‘charter’ gecreëerd wordt tussen digitale bedrijven en hun zelfstandige platformwerkers.

Het doel van dit charter is om een veilige zone uit te tekenen waarbinnen platformen zelfstandige werkers meer voordelen en bescherming kunnen bieden dan de huidige wetgeving momenteel toelaat, zonder dat het zelfstandigenstatuut in gevaar komt. Het charter wordt gelinkt aan elk individueel platform, en tekent dus de krijtlijnen uit van hoe het platform en de zelfstandige samenwerken, inclusief welke voordelen het platform de zelfstandige kan bieden.

Ik hoop dat beleidsmakers het Franse voorstel als inspiratiebron nemen voor het ontwikkelen van een Belgische oplossing

Als een platform een dergelijk charter aanbiedt en het ook naleeft, worden het zelfstandigenstatuut en de voordelen voor de zelfstandige, die beschreven zijn in het charter, niet in vraag gesteld. Deze wet wordt momenteel besproken in het Franse parlement.

België was een van de eerste landen om een innovatief systeem in het leven te roepen dat mensen aanmoedigt het potentieel van de deeleconomie te omarmen. Dankzij het flexibele werk dat platformen creëren, hebben duizenden Belgen de sprong gewaagd en ontdekken ze de voordelen van de flexibiliteit om bij te verdienen wanneer dit hen uitkomt.

België zet zich al lange tijd in voor innovatie, zowel in het aanmoedigen van ondernemerschap als in het ondersteunen van initiatieven om de digitalisering te bevorderen. Ik hoop dat beleidsmakers dan ook de volgende stap zetten en het Franse voorstel als inspiratiebron nemen bij het ontwikkelen van een Belgische oplossing, opdat zelfstandigen van nog meer voordelen en bescherming kunnen genieten.

Lees verder

Tijd Connect