opinie

Beloon wie wil werken en bestraf wie dat hardnekkig weigert

gedelegeerd bestuurder Voka

Een krachtdadige aanpak van de krapte op de arbeidsmarkt blijft uit, en ministers komen zelfs met oude recepten af die het nog erger maken. Belonen wie wil werken en bestraffen wie dat hardnekkig weigert, is het enige te rechtvaardigen beleid vandaag.

Maar liefst negen op de tien ondernemingen hebben het lastig om geschikte medewerkers te vinden. Bij elke Voka-enquête zien we het probleem toenemen. Er is krapte in alle lagen van het vacaturebestand. Het voorbije jaar werden 312.870 vacatures rechtstreeks aan de VDAB gemeld, ruim 40 procent daarvan vermeldde geen studievereisten.

De essentie

  • De auteur
  • Hans Maertens is gedelegeerd bestuurder van Voka, het Vlaams netwerk van ondernemingen.
  • De kwestie
  • De toenemende krapte op de arbeidsmarkt bedreigt onze economie en groei het meest. Een krachtdadige aanpak blijft uit, en ministers komen zelfs met oude recepten af die het probleem nog verergeren.
  • Het voorstel
  • Beloon wie wil werken en bestraf wie dat hardnekkig weigert. Het is het enige te rechtvaardigen beleid vandaag.

Er zijn opnieuw meer vacatures dan voor de coronacrisis. We gaan naar ongeziene krapterecords. En die zetten niet alleen een domper op onze arbeidsmarkt. De krapte vormt een strop rond onze hele economie gedurende de komende jaren.

Want als bedrijven geen geschikt personeel vinden kunnen ze moeilijk groeien. Ook voor potentiële buitenlandse investeerders kan dat een hindernis zijn. De brand op onze arbeidsmarkt dreigt uit te slaan naar de hele economie. En staat er wel iemand klaar om te blussen?

Politici schermen wel met grote beloftes om de werkzaamheidsgraad naar 80 procent te krijgen, maar willen ze dat echt? Na het nieuwe voorstel van minister van Werk Pierre-Yves Dermagne (PS) om vrijwillig ontslag met een uitkering mogelijk te maken, is dat op federaal niveau uiterst twijfelachtig. Dermagne hanteert oude recepten uit de twintigste eeuw. Die zullen niet aanzetten tot meer activiteit of werkzaamheid. Integendeel, ze leiden tot inactiviteit.

Hefbomen

En het Vlaamse niveau? Dat doet heel wat inspanningen wat betreft activering, opleiding en werkbaar werk, maar heeft niet alle hefbomen in handen. Via een asymmetrisch beleid kan en moet Vlaanderen het heft resoluut meer in eigen handen nemen. Het is ook hoog tijd om beloften na te komen. De Vlaamse regering sloot in 2020 een akkoord met de sociale partners om de werkzaamheidsgraad op te krikken. Dat Vesoc-akkoord legde de juiste klemtoon maar is nog altijd niet helemaal vertaald in actie op het terrein.

Minister van Werk Pierre-Yves Dermagne wil vrijwillig ontslag met een uitkering mogelijk maken. Hij hanteert oude recepten uit de twintigste eeuw. Die zullen niet aanzetten tot meer activiteit of werkzaamheid, maar leiden tot inactiviteit.

De interregionale mobiliteit loopt terug, de activering van de arbeidsreserve en de loopbaanmobiliteit blijven een moeilijk verhaal en wat opleiding betreft is er wel vooruitgang maar zijn er nog geen resultaten. Tot slot is er de jobbonus. Die werd in de steigers gezet, maar is nooit voltooid.

Terwijl de jobbonus broodnodig is om het verschil te maken. Hij maakt werken aantrekkelijker, zonder de competitiviteit van onze ondernemingen aan te tasten. Want die kampen al met een globaal hoge loonkost, die door de gestegen grondstoffenprijzen via inflatie en de automatische indexering nog verder zal oplopen.

Ook een sluitend activerings- en opvolgingsbeleid door de VDAB dringt zich op. Werklozen moeten meer en relevante sollicitatieopdrachten krijgen. Jobaanbiedingen of opleidingen moeten sneller worden aangeboden, met als allerlaatste stap in het traject een financiële sanctie voor wie echt niet mee wil en niet aan de slag wil.

Doel op zich

Werklozen sanctioneren kan nooit een doel op zich zijn, maar de huidige aanpak is niet kordaat genoeg.

Als de jobbonus de wortel is, dan is een strengere opvolging van de werklozen de stok. Het lijkt erop dat wortel en stok niet meer gehanteerd mogen worden. We dreigen te vervallen in een te vrijblijvend arbeidsmarktbeleid.

Als de jobbonus de wortel is, dan is een strengere opvolging van de werklozen de stok. Het lijkt erop dat wortel en stok niet meer gehanteerd mogen worden. We dreigen te vervallen in een te vrijblijvend arbeidsmarktbeleid.

Als we onze bedrijven willen doen groeien, dan moet er worden geactiveerd, opgeleid en gezorgd voor werkbaar werk. Zonder de juiste financiële prikkels - positief en negatief - komen we er nooit. Beloon wie wil werken en sanctioneer wie dat hardnekkig weigert. Het klinkt hard, maar het is het enige te rechtvaardigen beleid vandaag.

Maandag licht de Vlaamse regering in de Septemberverklaring haar prioriteiten voor het komende jaar toe. Voor onze bedrijven moet met stip op nummer één staan: een oplossing voor de arbeidskrapte, waarbij alle mogelijke middelen worden ingezet.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud