opinie

Bestrijd alle sociale dumping in e-commerce en transport

Voorzitter van de vakbond BTB-ABVV

Niet alleen bij PostNL, ook elders in de e-commerce- en de transportsector moet sociale dumping bestreden worden. Verdubbel het aantal inspecteurs, zodat beter kan worden gecontroleerd.

De voorbije maanden deden gerechtelijke diensten en inspectiediensten meermaals invallen in e-commercebedrijven: bij PostNL, GLS en DPD. Niet toevallig de drie bedrijven waarvan BTB-ABVV in een zwartboek de frauduleuze manier van werken haarfijn uitlegde.

Het werk dat de gerechtelijke diensten verrichten rond PostNL en andere pakjesdiensten staat in schril contrast met hun werkwijze in andere zaken van sociale dumping.

Bij PostNL werden zeer bezwarende vaststellingen gedaan: mensenhandel, kinderarbeid, zwartwerk, fraude... Er werden zelfs arrestaties verricht en depots verzegeld.

Dat het gerecht grote spelers aanpakt die een loopje nemen met de Belgische wetten en cao’s is een goede zaak. Voor geen enkele chauffeur die in hun opdracht rijdt, draagt PostNL sociale bijdragen af. Het duwt elke verantwoordelijkheid van zich af en legt ze bij de onderaannemers. Wij juichen toe dat de overheid deze sociale dumping snel en hard aanpakt. We hopen dat ook de rest van de transportsector eindelijk volgt.

De essentie

  • De auteur
  • Frank Moreels is voorzitter van de vakbond BTB-ABVV.
  • De kwestie
  • Dat het gerecht grote spelers in de e-commerce die een loopje nemen met de Belgische wetten en cao’s aanpakt, is een goede zaak.
  • Het voorstel
  • Maar mag het wat meer zijn? Sociale dumping vind je in de hele transportsector. Het zou goed zijn mocht het aantal controleurs verdubbelen.

In de transportsector is een race to the bottom aan de gang. Bedrijven besteden hun transportactiviteiten uit. Of het transport nu met een vrachtwagen, een bestelwagen (zoals bij PostNL), een fiets of scooter (zoals bij Deliveroo of UberEats) gebeurt, telkens is de rode draad dat het transport zo goedkoop mogelijk moet.

Pakjesbedrijven, die deel uitmaken van de transportsector, ontsnappen niet aan de voortdurende vraag naar (veel te) goedkoop, snel en flexibel transport. Dat wordt meestal opgelegd door grote multinationale ondernemingen, zoals Zalando, Bol.com of Amazon. Dat Amazon eigen logistieke bedrijven opzet in het Antwerpse, voorspelt weinig goeds voor de toekomst van de sector. Amazon heeft immers een gitzwarte reputatie als het gaat om het respecteren van werknemersrechten.

Schikkingen

Het werk dat de gerechtelijke diensten verrichten rond PostNL en andere pakjesdiensten staat in schril contrast met hun werkwijze bij andere gevallen van sociale dumping. Daar worden schikkingen getroffen, worden zaken geseponeerd en wordt vaak niet opgetreden.

In oktober 2021 kocht het Waalse transportbedrijf Jost met een minnelijke schikking van 30 miljoen euro vervolging voor sociale fraude en mensenhandel af. Maar Jost houdt zich niet in om dezelfde praktijken verder te zetten.

Het afbouwen van de gerechtelijke diensten en de inspectiediensten heeft er in België toe geleid dat het kankergezwel van de sociale dumping is blijven groeien.

Het afbouwen van de gerechtelijke en de inspectiediensten heeft er in België toe geleid dat het kankergezwel van de sociale dumping bleef groeien. In 2012 bracht BTB-ABVV het transportbedrijf Gilbert De Clercq uit Sint-Niklaas voor de rechtbank wegens het organiseren van sociale dumping. Het bedrijf werkte op dat moment in België met chauffeurs met een Slovaaks contract bij De Clercq Slovakia, een postbusbedrijf in Bratislava. We zijn tien jaar verder en het dossier zit nog altijd in de traag draaiende justitiële molen.

Terwijl we voor uitgebuite Bulgaarse chauffeurs een dossier wonnen - dankzij het schitterende werk van de inspectiediensten - bleven ze toch met lege handen achter. Het Belgische bedrijf waarvoor de chauffeurs via een Bulgaarse postbus werkten, liet zich tijdens het proces failliet verklaren. Het Fonds Sluiting Ondernemingen weigerde tussen te komen, want er werden voor de chauffeurs geen RSZ-bijdragen in België betaald.

Logistieke keten

Bedrijven die transportopdrachten willen binnenhalen of geen marktaandeel willen verliezen, zijn genoodzaakt hun tarieven te laten zakken. Multinationale opdrachtgevers, zoals Nike, IKEA, BMW, eisen een almaar lagere prijs. Ze nemen geen verantwoordelijkheid voor wat in hun logistieke keten gebeurt.

Het gevolg is dat chauffeurs worden uitgeperst en almaar flexibeler en langer moeten werken voor steeds minder geld. Ze kloppen veel te lange werkdagen, zijn vermoeid en vormen zo een gevaar voor zichzelf en andere weggebruikers. Bij de koeriers van PostNL en GLS zijn werkdagen van meer dan 12 uur - waarvan slechts 8 uren worden betaald - geen uitzondering. Werkdagen van 200 stops per dag, zes dagen op zeven, zijn ‘normale werkdagen’. De laatste tijd wordt de druk nog opgedreven. Het aantal stops evolueert naar 250 tot 300 per dag, met pieken van zelfs 400 stops.

Multinationale opdrachtgevers eisen een almaar lagere prijs. Ze nemen geen verantwoordelijkheid voor wat in hun logistieke keten gebeurt.

Het gerecht treedt op tegen de wanpraktijken bij PostNL, en minister van Overheidsbedrijven Petra De Sutter (Groen) werkt aan een ‘postwet’ om mistoestanden in de sector tegen te gaan. Wij steunen dat 100 procent. De vraag is of die nieuwe postwet niet enkel en alleen wordt ingegeven om de positie van Bpost - waarvan de Belgische overheid nog altijd een belangrijke aandeelhouder is - te beschermen. Als men de rechten van het personeel wil beschermen, mag geen sprake zijn van een reactie met twee snelheden. Dan moet alle fraude aangepakt worden. Daarom vraagt de BTB al jaren minstens een verdubbeling van het aantal inspecteurs die controleren op sociale dumping.

De arrestatie van de toplui van PostNL is hopelijk een startpunt voor Justitie om eindelijk prioriteit te geven aan gevallen van sociale dumping. Geef wie de regels met de voeten treedt in de transportsector niet langer de kans zijn straf met een minnelijke schikking af te kopen. Trek hun transportvergunning in en maak het hen onmogelijk een nieuwe firma op te starten. Vervolg hen als ze hun schulden aan de overheid en de chauffeurs niet betalen. Geeft de inspectiediensten meer mensen en middelen. Sterker nog, blijf inspecteurs aanwerven zolang sociale dumping en fiscale fraude niet zijn uitgeroeid.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud