opinie

Beter laat dan nooit voor de NMBS

NMBS-topman Jo Cornu snijdt - cijfers in de hand - de moeilijke thema’s bij het spoorbedrijf aan. Het begin van een lang traject dat stiptere treinen, beter besteed overheidsgeld en een aangepast personeelsstatuut moet opleveren.

Door Philippe De Backer, Europees Parlementslid en spoorspecialist (Open VLD)

Eindelijk! Dat is de gedachte die bij mij opkwam toen afgelopen weekend duidelijk werd dat Jo Cornu de moeilijke onderwerpen bij de NMBS begint aan te snijden. Efficiëntie van personeel en organisatie, investeringspolitiek en ook depolitisering. De NMBS speelt een cruciale rol in onze mobiliteit. De spoorwegen verdienen dan ook een moderne en transparante organisatie. De reiziger en de dienstverlening centraal, wars van alle gevestigde belangen van vakbond en politiek.

De tijd van taboes en veto’s is voorbij. De Europese liberalisering van de spoormarkt loert om de hoek.

Meten is weten. De ingenieursachtergrond van Cornu treedt op de voorgrond. Jaren van zinloze ideologische strijd worden nu geobjectiveerd. En Cornu doet dat systematisch en grondig. De klachten over het zware personeelsstatuut en de disfunctionele interne organisatie komen bovenaan op de agenda te staan. Als de kosten per reiziger 40 à 50 procent hoger liggen dan bij gelijksoortige bedrijven in andere landen hebben zelfs de vakbonden een probleem. Er is dus een herstructurering en een mentaliteitswijziging nodig. Als Cornu met de cijfers in de hand de komende jaren hetzelfde traject kan afleggen als Bert De Graeve bij de VRT of Johnny Thijs bij Bpost, is er hoop voor onze spoorwegen.

©BELGA

Dat moet zich ook vertalen in de investeringsstrategie. Twee prioriteiten staan voorop: veiligheid en klanten. De investeringsbudgetten moeten dienen om ons net aan te passen aan de Europese vereisten. Dat stelt ons in staat de veiligheid van de reizigers beter te garanderen, maar ook belangrijke industriële knooppunten te versterken en te verbinden met de rest van Europa. Tegelijk moet de kwaliteit van de dienstverlening omhoog. De gebruikerservaring in een groot station, zoals het vernieuwde station van Antwerpen, is fantastisch, maar ook andere knooppunten verdienen aandacht. De NMBS moet keuzes maken. Minder prestige en meer gebruikscomfort lijken dan een makkelijke afweging.

Van de NMBS een modern bedrijf maken lukt alleen als ook de hoofdaandeelhouder, de staat, duidelijke lijnen trekt. Een beheersovereenkomst waarbij de taken van het management goed worden afgebakend, de meerjarenstrategie wordt vastgelegd en de nodige investeringen volgen is cruciaal.

Tewerkstelling

De partijen moeten stoppen overheidsbedrijven te zien als een instrument voor het creëren van tewerkstelling of als extensies van hun macht. Laat staan dat politici rechtstreeks ingrijpen in de operationele leiding. Als je graag een overheidsbedrijf leidt, doe dan mee aan de selectieprocedures voor CEO.

Dat geldt trouwens ook voor de lokale politici die bij elk nieuw vervoersplan hun eigen inefficiëntie overeind proberen te houden. België en Vlaanderen hebben nood aan een geïntegreerd mobiliteitsverhaal, van trein-tram-bus-taxi-Uber, wars van lokale baronieën. Het is de enige manier om de files terug te dringen en meer mensen naar het openbaar vervoer te lokken.

België en Vlaanderen hebben nood aan een geïntegreerd mobiliteitsverhaal, van trein-tram-bus-taxi-Uber, wars van lokale baronieën.

De tijd van taboes en veto’s is voorbij. De Europese liberalisering van de spoormarkt loert om de hoek. Tegen dan moet de NMBS een modern en efficiënt bedrijf zijn dat de concurrentie aankan. Maar we zijn dat ook verplicht aan onze eigen belastingbetaler en reiziger.

De debatten die Jo Cornu op gang trok, wijzen erop dat hij de uitdaging aanneemt. Van het mes zetten in de vele niet-transparante en geldverkwistende tussenstructuren, over de brief aan de vakbonden over hun uitgebreid statuut, tot het voorstel voor een nieuw vervoersplan met de afschaffing van treinen die zelfs hun eigen CO2-uitstoot niet terugverdienen.

Dit is het begin van een lang traject met noodzakelijke hervormingen die moeten leiden tot stiptere treinen, een beter gebruik van publieke middelen en een personeelsstatuut dat bijdraagt aan een efficiënte en marktconforme dienstverlening, waarbij de reiziger centraal staat. Hopelijk is iedereen in staat het eigenbelang aan de kant te zetten en samen met Cornu op pad te gaan naar een NMBS van de 21ste eeuw.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud