opinie

Breng wat meer verbeelding aan de macht

Een crisis van deze omvang aanpakken vergt een toekomstvisie, oog voor het langetermijnbelang en heel veel verbeeldingskracht.

België staat voor de grootste financieel-economische crisis sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog. Toch slagen we er niet in een toekomstvisie te ontwikkelen, laat staan dat we creatief omspringen met de uitdagingen die op ons afkomen. Meer van hetzelfde, status quo en de overheid als oplossing voor elk probleem vatten de Belgische beleidsaanpak samen.

Dat de verwarming lager gedraaid kan worden, we anders kunnen gaan wonen, anders consumeren of onze mobiliteit herbekijken: onbespreekbaar voor velen.

Elke dag opnieuw wordt duidelijker hoe volkomen gestold dit land is. Zo slaagt de Groep van Tien er ondanks de crisis zelfs niet in een begin van een plan te formuleren tegen de galopperende inflatie. Maar radicaal gewijzigde omstandigheden vereisen een radicaal verbeeldingsvermogen.

Het idee voor deze opinie ontstond na het zien van twee nieuwsfeiten. Eerst was er het bericht van de 30 Oekraïense IT’ers en hobbyisten die op hun eentje een Russisch militair konvooi van 60 kilometer lang tot stilstand brachten. De Oekraïners verplaatsten zich op quads, gebruikten drones, satellietverbindingen en zelfgemaakte explosieven en alarmsystemen. Door zijn grote verbeelding en vindingrijkheid stopte de Oekraïense David de Russische Goliath.

De essentie

  • De auteurs
  • Sven Mastbooms is toekomstdenker en Peter De Keyzer is econoom.
  • De kwestie
  • België staat voor de grootste financieel-economische crisis sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog.
  • Het voorstel
  • Om die uitdaging aan te gaan moet het beleid een toekomstvisie hebben, denken aan het langetermijnbelang en heel wat verbeeldingskracht aan de dag leggen.

Bijna op hetzelfde moment stelde een Vlaamse politicus van Groen voor om de snelheid op autosnelwegen te verlagen van 120 naar 100 kilometer per uur om energie te besparen. Dat is geen slecht idee: de kans is reëel dat de toevoer van olie of gas binnenkort stokt, of dat beide nog duurder worden. Het gejammer en geklaag na dat voorstel was oorverdovend. Zelfs politici van de meerderheid leken niet in te zien dat zo'n ingreep kan helpen om onze energieafhankelijkheid te verminderen. Als we dat al niet willen overwegen, hoe kunnen we dan ooit alle andere grote uitdagingen aan?

Inflatie

In de competitie om de meeste verbeelding was de stand duidelijk. Oekraïne-België: 1-0. We staan voor de hoogste inflatie in vier decennia en toch wordt de automatische loonindexering te vuur en te zwaard verdedigd. Terwijl uitgerekend dat mechanisme begin jaren 80 leidde tot een massief verlies aan concurrentiekracht dat we alleen met een devaluatie en twintig jaar besparen konden oplossen. Gebrek aan verbeelding.

De energieprijzen gaan door het dak en we komen niet verder dan energie- en stookoliecheques voor iedereen. Dat de verwarming lager gedraaid kan worden, we anders kunnen gaan wonen, anders consumeren of onze mobiliteit herbekijken: onbespreekbaar voor velen. Opnieuw een gebrek aan verbeelding.

België slaagt er al twee decennia niet in de echt grote knopen door te hakken in cruciale dossiers. Alleen wanneer we met de rug tegen de muur staan, beslissen we.

Zou het kunnen dat onze verslaving aan het status quo verklaard wordt door ons collectief gebrek aan verbeelding? België slaagt er al twee decennia niet in de echt grote knopen door te hakken in cruciale dossiers: energie, klimaat, migratie, dalende onderwijskwaliteit, lage participatie op de arbeidsmarkt… Alleen wanneer we met de rug tegen de muur staan of omstandigheden ons dwingen, beslissen we. Jarenlange pleidooien voor meer geld voor defensie omwille van de steeds onveiliger wereld vielen in dovemansoren. Pas nadat Rusland een Europees land was binnengevallen, beslisten we snel om meer geld uit te geven.

Het is een analyse die we al vaak gemaakt hebben: als land zijn we schijnbaar niet in staat om te denken in het langetermijnbelang. Het hier en nu haalt het altijd van de toekomst. Zou het kunnen dat dat toe te schrijven is aan ons gebrek aan verbeelding? Wie zich kan inbeelden hoe de toekomst eruit ziet, kan die beginnen vorm te geven. Wie alleen het hier en nu kent, is hulpeloos en permanent angstig voor wat kan gebeuren.

Of het nu gaat over onderwijs, energie, wonen, werken, mobiliteit... We kunnen die uitdagingen alleen ten gronde aanpakken wanneer we bereid zijn te denken voorbij het status quo.

Beste kaarten ooit

Nooit eerder hadden we als land zulke goede kaarten in handen om uitdagingen aan te pakken. Om uitdagingen te transformeren in opportuniteiten. De toegang tot informatie, financiering, technologie en gelijkgestemden was nog nooit eenvoudiger dan nu. Nooit eerder was het zo haalbaar voor individuen en netwerken om een verschil te maken.

Amper 30 gemotiveerde Oekraïners stopten een militair konvooi, gewapend met eenvoudig gereedschap. Hoeveel Belgen zou het vergen om de onderwijskwaliteit te verbeteren?

Amper 30 gemotiveerde Oekraïners stopten een militair konvooi, gewapend met eenvoudig gereedschap, veel motivatie en tonnen verbeeldingskracht. Hoeveel Belgen zou het vergen om de onderwijskwaliteit te verbeteren? Energie-onafhankelijker te worden? De mobiliteit vlot te trekken? Defensie te moderniseren?

Kan verbeelding de brug zijn tussen mensen en organisaties die een constructief verschil willen maken? Om onze zelfredzaamheid te versterken? Een hefboom voor welzijn en welvaart? Zou verbeelding de motor kunnen zijn die ons helpt het status quo te overwinnen? Beeld het je gewoon even in.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud