opinie

Brugpensioen bij Proximus? Zet die plaat af!

Stijn Baert

Bij de herstructurering van Proximus komt het 'brugpensioen' weer op tafel. Het is geen goed idee.

Werkgevers en brugpensioen verhouden zich zoals voetbalclubs en makelaars. Voor de tribune hebben werkgevers geen goed woord over dat brugpensioen, maar in tijden van nood beroepen ze zich er gretig op. Zo is nu ook de verwachting dat Proximus bij het laten afvloeien van 1900 werkkrachten een brugpensioenregeling zal voorstellen om de vakbonden aan boord te krijgen. Een klassieke SWT – in het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag betalen herstructurerende bedrijven oudere werknemers een toeslag bovenop hun werkloosheidsuitkering – voor contractuele personeelsleden zou kunnen gecombineerd worden met een betaald verlof voor statutaire werknemers. Telkens is het resultaat hetzelfde: 55-plussers worden richting de uitgang van de arbeidsmarkt geduwd.

Minstens voor de klassieke SWT voor contractuele werknemers is een formele goedkeuring door de regering nodig. Deze goedkeuring mag niet gegeven worden. Brugpensioenregelingen zijn niet meer van deze tijd, maar van een tijd waarin de voorloper van Proximus, de RTT, de vaste telefonie nog kon aanprijzen als state-of-the-art.

Het brugpensioen is decennia geleden geïntroduceerd, in een periode waarin het aantal werklozen heel hoog was en het aantal vacatures heel laag.

Het brugpensioen is decennia geleden geïntroduceerd, in een periode waarin het aantal werklozen heel hoog was en het aantal vacatures heel laag. De achterliggende gedachte was oudere werknemers op een zachte manier laten plaatsmaken voor jongere werklozen.

Ondertussen is de situatie exact de omgekeerde van toen. De werkloosheidsgraad zakt naar een historisch dieptepunt en werkgevers smeken om 'volk, volk, volk' voor hun 'jobs, jobs, jobs'. Onze arbeidsmarkt staat in brand en door 55-plussers richting Benidorm te duwen gaan we die brand allerminst blussen.

Verdedigers van het SWT verwijzen naar de mogelijkheid om SWT’ers alsnog te activeren. Ik hoop dat ze het realisme van hun woorden eens aftoetsen bij mensen van de VDAB, die voor die activering zouden moeten instaan. Vele SWT’ers hebben, dankzij de bedrijfstoeslag bovenop hun werkloosheidsuitkering, een inkomen dat zeer dicht ligt bij hun loon als actieve werknemer. Wanneer ze dan de indirecte kosten die komen kijken bij uit werken gaan in acht nemen, wordt de rekening mogelijk zelfs negatief. En wie zou, Willy Sommers buiten beschouwing gelaten, nog willen gaan werken als hij er geld moet aan toesteken?

Fabeltje

Bovendien leerde onderzoek sindsdien dat het recept 'oude mensen afdanken om jonge kansen te geven' niet werkt. Op basis van theoretisch werk en data-analyse is het duidelijk geworden dat het idee niet klopt dat er een vaste hoeveelheid werk is in een land of regio die kan verdeeld en herverdeeld worden. Dit blijkt een fabeltje, het kreeg de naam 'lump of labour fallacy'.

Veeleer lijkt het omgekeerde te kloppen: werk creëert werk. Wanneer beleid ertoe leidt dat meer mensen aan de slag gaan en blijven, dan zal de consumptie ook stijgen omdat mensen meer kunnen uitgeven, zodat bedrijven meer moeten produceren en nog meer werknemers kunnen aantrekken. De overheid voelt, door die grotere basis aan werknemers, ook minder nood om de lasten op arbeid te verhogen. Een hoge tewerkstelling onder ouderen kan dus perfect samengaan met een hoge tewerkstelling onder jongeren.

Ten slotte zijn we sinds de introductie van het brugpensioen geëvolueerd van een periode waarin de babyboomgeneratie de arbeidsmarkt kwam versterken naar een periode waarin die generatie richting de uitgang trekt. De vergrijzing slaat met volle kracht toe. Om pensioenen te kunnen uitbetalen die een waardige oude dag mogelijk maken, is er slecht één optie. Met z’n allen langer werken.

De regering Michel-I koos bij haar start resoluut voor werken tot 67 als nieuwe norm. Dat een semi-overheidsbedrijf nu massaal 55-plussers uit arbeidsmarkt zou proberen duwen, zou dan ook erg noodlottig zijn. Brugpensioen voorstellen en goedkeuren is eigenlijk zeggen tegen oudere werknemers dat langer werken iets is dat enkel in woorden beleden wordt. Het was maar om te lachen, we geloven er eigenlijk zelf niet in dat u nog aan een baan kunt geraken.

Een systeem van brugpensioen bij Proximus, hoe het ook wordt ingevuld, zou dus een anachronisme zijn. Deze mogelijkheid had er allang niet meer mogen zijn. Dé vraag die ik politici naar aanloop van de verkiezingen in mei zou voorleggen, zou dan ook de volgende zijn. Als u het voor het zeggen krijgt, dooft het brugpensioen dan helemaal uit in de volgende regeerperiode? Te beantwoorden met een simpele ‘ja’ of ‘nee’.

Lees verder

Tijd Connect