opinie

Brussels Airport Company belooft meer jobs dan het waarmaakt

Burgerforum Leefbaarheid Midden-Brabant

Groei en jobs. Met die wortel probeert de luchthavenuitbater de overheid overstag te laten gaan voor de uitbreiding van Zaventem. Maar of die jobs er echt komen valt sterk te betwijfelen.

Door Annemie Van Meerbeek, namens het Burgerforum Leefbaarheid Midden-Brabant

De luchthavenuitbater Brussels Airport Company (BAC) wil groeien. Zijn Masterplan 2040 voorziet in dubbel zoveel passagiers, meer cargo, extra baneninfrastructuur, een uitgebreid terminalcomplex en nieuwe bedrijventerreinen. BAC maakt zich sterk daardoor dubbel zoveel economische toegevoegde waarde en jobs te creëren: 120.000 banen, direct en indirect, tegen 60.000 vandaag.

Waarom laat de overheid de prognoses van Brussels Airport Company niet narekenen door onafhankelijke experts?

Jobs zijn voor BAC hét ultieme argument om de uitbreiding te verdedigen. Als tweede economische motor van ons land moet Zaventem alle groeikansen krijgen. Dat is de wortel om de overheid te doen instemmen met een uitbreiding die enkel een piekuurprobleem oplost en Brussel vliegtuigvrij maakt. In 2040 zullen er nog altijd minder vliegbewegingen zijn dan in het topjaar 2000.

Geen capaciteitsprobleem dus, wel extra geluidshinder in Vlaams-Brabant, extra klimaatimpact, extra inname van open ruimte en extra verkeerscongestie.

Annemie Van Meerbeek ©rv

Het belang van de luchthaven voor jobs en economische waarde ontkennen we niet. Maar BAC rekent zich rijk in zijn voorspellingen. Laat ons de cijfers van naderbij bekijken. De Nationale Bank berekende dat Brussels Airport in 2012 goed was voor 17.463 directe jobs en 20.825 indirecte. Samen 38.300 (voltijdse) jobs. Na extrapolatie - de verhouding directe/indirecte tewerkstelling is quasi constant over de jaren heen - zou de directe tewerkstelling op de luchthaven tegen 2040 dan 54.800 zijn. De verwerking van de extra passagiers en cargo zal sterk gedigitaliseerd verlopen (elektronische check-in en afhandeling van de bagage). Waar zitten dan die extra jobs? Details geeft BAC niet.

Feit is dat de directe tewerkstelling op de luchthaven sinds het Sabena-debacle van 2001 weinig gestegen is

Misschien zijn die mooie cijfers wel wat voluntaristisch? In het verleden heeft BAC zijn groeiprognoses op het vlak van de tewerkstelling niet waargemaakt. Zo voorspelde Idea Consult in 2008 een groei met circa 4 procent per jaar, van 20.222 directe jobs in 2006 naar 41.000 in 2025. In 2016 moest de teller al op 30.000 staan. In 2015 nog voorspelde BAC 70.000 jobs tegen 2025. Feit is dat de directe tewerkstelling op de luchthaven sinds het Sabena-debacle van 2001 weinig gestegen is. Al meerdere jaren publiceert BAC zelf een cijfer van 20.000 jobs.

Factor 10

De indirecte tewerkstelling becijferen is nog problematischer, omdat de invloed van één factor, in dit geval de uitbreiding van de luchthaven, niet af te zonderen valt. De Nederlandse Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (RLI) stelde afgelopen zomer dat de omvang van de gunstige impact van mainports (de belangrijkste havens en luchthavens) op de vestiging van internationale bedrijven moeilijk te becijferen is en dat de resultaten van studies daarover zelfs met een factor 10 verschillen. Betrouwbaar kan je dat dus niet noemen. RLI berekende dat de mainports niet langer dé motor van de Nederlandse economie zijn en dat ze geen bovengemiddelde waardecreatie en groei kennen.

Ook bij ons wordt het axioma dat de Antwerpse haven en de luchthaven van Zaventem de groeimotoren van de Belgische economie zijn in vraag gesteld

In België is een dergelijke analyse niet eens gestart. Maar ook bij ons wordt het axioma dat de Antwerpse haven en de luchthaven van Zaventem de groeimotoren van de Belgische economie zijn in vraag gesteld. Zo stelt Geert Noels dat het gewicht van de Antwerpse haven wordt vergroot door er op een ontransparante manier indirecte tewerkstelling en toegevoegde waarde aan toe te voegen, terwijl de totale maatschappelijke kosten (vervuiling, files, beslag op open ruimte, opportuniteitskosten…) niet meegenomen worden. Dezelfde analyse kan worden gemaakt voor Zaventem.

Zijn die verhoopte bijkomende jobs trouwens wel nieuwe jobs? De verhuizing van een bedrijf in Brussel naar de luchthaven verschuift jobs, maar schept er geen nieuwe. Er valt een zeker kannibalisme van jobs vanuit andere regio’s te verwachten, terwijl de luchthavenregio nu al de hoogste tewerkstellingscijfers van het land heeft.

Aangename leefomgeving

Nieuwe internationale bedrijven aantrekken kan wel echt nieuwe jobs creëren. Maar die internationale bedrijven hechten niet alleen belang aan de beschikbaarheid van een grote luchthaven. Ze willen ook een gezonde en aangename leefomgeving voor hun werknemers. De geplande uitbreiding van de luchthaven leidt tot extra geluidsoverlast, het inpalmen van waardevolle groene ruimte en extra verkeersindigestie. Op die manier dreigt de uitbreiding eerder een concurrentieel nadeel te zijn dan een voordeel.

Als privaat bedrijf vraagt BAC een significante inspanning van de belastingbetaler om de negatieve impact van zijn groei op de mobiliteit te counteren

Waarom laat de overheid de BAC-prognoses niet narekenen door onafhankelijke experts? En laat ze ook de maatschappelijke kosten meenemen in hun analyse. Als privaat bedrijf vraagt BAC een significante inspanning van de belastingbetaler om de negatieve impact van zijn groei op de mobiliteit te counteren: een aparte afrit op de E40, extra openbaar vervoer en fietsinfrastructuur. Dat mogen en moeten we kritisch evalueren. We mogen de wortel van de jobs niet blindelings achterna lopen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud