opinie

Cash for cars brengt nu vooral onzekerheid

partner Global Employer Services, Tax Deloitte Belgium

Er zijn te veel auto's op de weg. Een aanzienlijk deel daarvan bestaat uit bedrijfswagens. De maatschappelijke impact is ernstig. Het fileleed berokkent onze bedrijven schade, terwijl de ecologische gevolgen aanzienlijk zijn.

Donald Niesten partner global employee service, Tax Deloitte Belgium

De regering-Michel wil als eerste de mobiliteitsomslag inzetten met de cash for cars-regeling, waarbij werknemers hun bedrijfswagen kunnen inruilen voor een nettovoordeel. De parlementaire commissie keurde het wetsontwerp woensdag goed. Het is goed dat incentives geboden worden om een mentaliteitswijziging te bereiken. Maar is de maatregel sterk genoeg om het gewenste effect te bereiken? Een eerste analyse leidt tot twijfel.

Voor veel werknemers bestaan geen volwaardige alternatieven voor de auto. De kans is dan ook groot dat de nettowinst die de werknemer boekt met de cash for cars-regeling gewoon geïnvesteerd wordt in een andere auto. Vestzak, broekzak.

Tweeverdieners in de stad hebben de mogelijkheid over te schakelen op openbaar vervoer, deelfietsen of andere vervoersmodi. Maar wat met werknemers uit de rand, die elke dag de verplaatsing maken naar moeilijk bereikbare bedrijven-terreinen? Die wisselen met het vrijgekomen budget de moderne bedrijfsauto in voor een tweedehands - en dus vaak milieubelastender - model. De beoogde milieuwinst dreigt zo ecologisch verlies te worden.

Critici zeggen dat de vrijblijvendheid de effectiviteit van de maatregel ondermijnt. Maar het is net goed dat de overheid voldoende flexibiliteit laat om in dit verhaal mee te stappen. De regeling kan worden ingevoerd na onderling overleg én akkoord door werknemer en werkgever. Ja, die vrijblijvendheid is een valkuil, maar een slimme regelgever denkt nu al aan de volgende stap om dat obstakel te overwinnen.

Het nadeel: we eindigen met een zeer diffuus landschap. Voor de ene kan het wel, voor de andere niet. En als een werknemer de overstap maakt naar een andere werkgever, is de kans groot dat hij alsnog een bedrijfswagen moet aanvaarden als deel van het loonpakket. Voorlopig lijken ondernemers niet erg enthousiast te worden van de maatregel. Het valt dus nog af te wachten hoeveel uiteindelijk gecasht wordt.

Betwistingen

Ten slotte is er ook de terechte kritiek dat de maatregel retroactief ingevoerd wordt. De wet zou van kracht gaan op 1 januari 2018. Dat maakt het systeem kwetsbaar voor betwistingen. En dat vergroot de rechtsonzekerheid bij bedrijven én werknemers.

We moeten er niet flauw over doen, de budgettaire ruimte is beperkt. Een van de basisvoorwaarden van cash for cars is dat het systeem budgetneutraal is voor de overheid, de onderneming en de werknemer.

Volgens de recentste berekeningen lijkt die missie voor de twee laatste categorieën geslaagd. Of de budgetneutraliteit voor de overheid haalbaar is, valt nog te bekijken. Het wagenpark van bedrijven brengt op diverse manieren geld in het laatje: de belasting op inverkeerstelling, verkeersbelasting, accijnzen op brandstof, btw op kosten voor onderhoud en wisselstukken… Al die variabelen moeten worden opgenomen in het totaalplaatje. Voorlopig lijkt het moeilijk om ook aan overheidszijde de gevolgen voor het budget volledig te beperken. Maar misschien is dat de prijs die onze overheid wil betalen.

Over weinig maatschappelijke vraagstukken is de consensus zo groot. De mobiliteitsomslag moet er komen. Maar dat vereist een aanpak die heldere antwoorden biedt op tal van beleidsdomeinen. Anders ruilen we de ene auto in voor de andere. Een eerste stap is gezet. Een kader dat is opgebouwd uit incentives en engagementen om het vrijgekomen budget te investeren in milieuvriendelijke alternatieven is essentieel om resultaten te boeken.

Hoe verfrissend het voorstel dat op tafel ligt ook is, om het mobiliteitsprobleem van de baan te krijgen is een integralere aanpak nodig.

Lees verder

Gesponsorde inhoud