opinie

Christian Leysen: 'Spilziek parlement geeft extreem duur rondje op uw kosten'

Het parlement strooide met geld in de afgelopen weken met geld. De retroactieve verhoging van de mijnwerkerspensioenen kost honderden miljoenen en nog andere voorstellen die niets met de coronacrisis te maken hebben, zitten in de pijplijn. Wie biedt meer, en vooral, wie betaalt?

U en uw kinderen gaan de extreme spilzucht van het parlement betalen, laat dat duidelijk zijn. Wat langs de ene kant gul wordt gegeven, wordt langs de andere kant weer afgenomen, en liefst ongemerkt. In een normale politieke context, met een overzichtelijke opdeling tussen de meerderheid en de oppositie in het parlement, zijn zulke uitspattingen uitgesloten. Niet in dit land van lopende zaken. Hier heerst vooral collectief zelfbedrog.

©BELGA

Nu onze economie een van de grootste klappen van de laatste decennia moet incasseren, kijken volksvertegenwoordigers van verschillende strekkingen niet verder dan wat ‘leuk voor de mensen’ is. Terwijl economen in koor zeggen dat niet de koopkracht het probleem is, maar wel de te hoge spaarquote, dwarrelen voorstellen om de koopkracht te verhogen als helikoptergeld uit de hemel.

Terwijl economen in koor zeggen dat niet de koopkracht het probleem is, maar wel de te hoge spaarquote, dwarrelen voorstellen om de koopkracht te verhogen als helikoptergeld uit de hemel.

Dat partijen ter linkerzijde de budgettaire teugels vieren, valt ideologisch nog enigszins te kaderen. Opvallender is het monsterverbond tussen extreemlinks en extreemrechts, beide strijdend om de trofee van de gulste gever in coronatijden. De factuur belandt bij de armlastige regering in lopende zaken. Met een begrotingstekort van 45 miljard en een schuldgraad die oploopt tot 120 procent van het bruto binnenlands product kan die alleen maar de antiheld in dit verhaal zijn.

De fall-out van de coronapandemie zet de penibele toestand van dit land op scherp. Meerdere verklaringen naargelang de ideologie zijn voorradig: het is de schuld van het neoliberalisme, bad karma na decennialang milieuwanbeleid, het gevolg van een te genereus migratiebeleid, of het definitieve bewijs dat België uitgewoond is. Of is wat we nu meemaken gewoon een spijtige samenloop van omstandigheden? Misschien ligt het probleem niet alleen bij onze instellingen, maar ook bij de ingesteldheid van onze politici.

Tournée générale

Mijn jaar als neofiet in dit parlement was leerrijk. Een lawine aan wetsvoorstellen (938 om precies te zijn) wordt met veel bombarie aangekondigd, maar blijft bij gebrek aan vergadermomenten op de parlementaire rol steken. Ronkende verklaringen in parlementaire resoluties (240) en een karrenvracht parlementaire vragen (tot 1 juli: 4.673 schriftelijke en 7.520 mondelinge), gericht aan een regering in lopende zaken. Het parlement als brullende muis. Tenminste, tot de zogenaamde voorlopige twaalfden moeten worden gestemd. Dan geven sommige parlementsleden een tournée générale op kosten van de regering. En wie betaalt die uiteindelijk? Juist, ja…

Dit moet stoppen. De enige structurele oplossing is uiteraard een volwaardig functionerende regering, maar met de langdurige periodes van lopende zaken van de laatste 15 jaar in het achterhoofd is meer nodig. Daarom diende ik een voorstel in om het reglement van het parlement aan te passen, om zo gemakkelijker budgettaire adviezen aan het Rekenhof te vragen.

Buurlanden

De budgettaire impact van voorstellen moet sneller duidelijk worden voor parlementsleden. In andere landen lukt dat perfect. In Frankrijk bijvoorbeeld zijn de gevolgen van een wetsvoorstel gebetonneerd in artikel 40 van de grondwet: wat extra centen kost of minder oplevert wordt niet behandeld.

In Nederland oordeelt de Raad van State niet alleen puur legalistisch, zoals bij ons, maar ook inhoudelijk. In Duitsland worden de budgettaire excessen uit nieuwe wetsvoorstellen gefilterd door een proces van drie lezingen. En in de EU maakt het systeem van effectbeoordelingen dat nieuwe wetgeving voldoende afgewogen wordt.

Mooipraters dreigen met hun loze beloftes mee het graf van de democratie te delven en de bevolking zal dan een ongeziene financiële put moeten vullen.

We hebben dan ook veel te leren van onze buren als we naar een wetgeving willen die juridisch, beleidsmatig en financieel doordachter is. Beter advies moet ook gepaard gaan met een versterking van de werking van het Rekenhof en een goede afstemming met de Raad van State. De afdeling Wetgeving van die laatste staat het water aan de lippen. De werklast is gestaag toegenomen, terwijl het personeelsbestand de laatste 30 jaar niet structureel uitbreidde.

Echte keuzes

We hebben daarom dringend nood aan meer reële debatten over echte politieke keuzes. Op moeilijke momenten als dit verdient de bevolking een parlement dat de ernst van de problemen onderzoekt en oplossingen formuleert, ook al zijn die niet altijd even populair. Een parlement waarin elke partij de eigen achterban wil plezieren met dure extraatjes loodst dit land niet door de crisis. Die bijzonder onverantwoordelijke houding zal ons alleen maar dieper in de problemen duwen.

We moeten structurele hervormingen uitwerken die renderen op lange termijn om onze welvaart veilig te stellen. Zoniet delven mooipraters met hun loze beloftes mee het graf van de democratie en moet de bevolking een ongeziene financiële put vullen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud