opinie

De coronacrisis is niét goed voor het klimaat

Juicht, volgens sommigen vaart het klimaat wel bij de coronacrisis. Wat een misplaatst enthousiasme. Schokken met extreem hoge kosten voor de maatschappij wil je net niet in verband brengen met de klimaatcrisis.

De coronacrisis heeft een positieve impact op het klimaat op de korte termijn. In China werd een daling in de uitstoot van broeikasgassen vastgesteld en ook in Vlaanderen kunnen we een effect verwachten. Vlaamse sectoren en bedrijven vallen stil, waardoor ook hun uitstoot stilvalt. Het energieverbruik daalt drastisch, met 10 tot 15 procent. Dat is vergelijkbaar met de daling tijdens de weekends.

En wie staat nog in de file? Ook die zijn zo goed als verdwenen door het massale thuiswerken, online lesgeven en de verminderde economische activiteit. Op maandag 16 maart was het de rustigste ochtendspits in liefst 30 jaar tijd.

Alleen maar voordelig voor het klimaat? Neen. Meer zelfs, wijzen op de positieve kortetermijnimpact van de coronacrisis is gevaarlijk. De coronacrisis brengt veel menselijke en economische ellende. Wie is bereid nog eens door deze ellende te gaan om ook de klimaatcrisis het hoofd te bieden?

De daling van de uitstoot van broeikasgassen is het resultaat van een economische crisis en niet van een weloverwogen transitie.

Ook op lange termijn bedreigt de coronacrisis de overgang naar een duurzame economie. De kortetermijndaling van de uitstoot van broeikasgassen is het resultaat van een economische crisis en niet van een weloverwogen transitie. Zo wordt bij het sluiten van bedrijven - terecht - geen rekening gehouden met de milieu-impact van die bedrijven. De gesloten bedrijven zijn niet noodzakelijk de meest vervuilende, terwijl de essentiële sectoren vaak wel een erg grote ecologische impact hebben - denk aan voeding, landbouw en energie.

Vanuit klimaatoverwegingen wil je op de lange termijn net een lagere uitstoot in deze sectoren, door bijvoorbeeld technologische vooruitgang. Door de extreme omstandigheden moeten zij nu op volle kracht blijven ploeteren. De economische impact van de coronacrisis staat haaks op de doelstellingen van een transitie richting een duurzame economie.

Consumptie

Na deze crisis willen burgers, bedrijven en overheid zo snel mogelijk terugkeren naar business as usual. Overbruggingskredieten, uitstel van betaling, de overheid die energiefacturen betaalt: het heeft allemaal als doel het consumptieniveau weer op te krikken.

Daardoor wordt wel vergeten dat de ecologische voetafdruk van de geïndustrialiseerde wereld te groot is en dat een deel van ons consumptiepatroon niet normaal is. Denk aan vrijgezellenweekends met het vliegtuig, of plastic wegwerpverpakkingen in de plaats van herbruikbare. Bovendien profiteert de economische heropflakkering mogelijk van de lage prijzen voor fossiele brandstof, waardoor duurzamere energievormen minder concurrentieel worden en weer in het verdomhoekje belanden.

Een eerste poging om ecologische overwegingen in de economische logica te introduceren kan een CO2-taks zijn.

Het coronavirus bedreigt net als de klimaatverandering onze huidige samenleving. Maar de strijd tegen klimaatverandering mag geen verhaal worden van immense opofferingen om onze huidige manier van samenleven te beschermen. De strijd moet toekomstperspectief en kansen bieden voor bedrijven en burgers.

Dat wil niet zeggen dat een transitie naar een duurzame economie niet drastisch moet zijn. Op een aarde met beperkte mogelijkheden stellen we best de ongebreidelde economische groei en een deel van ons consumptiepatroon in vraag. Een eerste poging om ecologische overwegingen in de economische logica te introduceren kan een CO2-taks zijn. Die plakt een economische kost op negatieve milieueffecten en kan ertoe leiden dat Vlaanderen meer inzet op alternatieven - met de trein op vrijgezellenweekend - of technologische vooruitgang, bijvoorbeeld om energie-efficiënter te worden. Zo verdwijnen mogelijk enkele uitwassen van ons economische systeem als het, hopelijk sneller dan later, weer beter gaat.

Lees verder

Gesponsorde inhoud