opinie

De indrukwekkend lange to-dolijst van Trump

Ian Bremmer

De presidentiële agenda van de Amerikaanse president Donald Trump puilt dit jaar uit van de indrukwekkende uitdagingen.

Trump begint het jaar met een stevige politieke strijd met Nancy Pelosi, de nieuwe voorzitster van het Huis van Afgevaardigen. Dat gevecht zal hij verliezen. Hij kan de Democraten niet dwingen geld te geven voor een muur tussen de Verenigde Staten en Mexico, en invloedrijke conservatieve media zullen hem afstraffen als hij toegeeft. Hij moet dus een weg zoeken waarbij hij toegeeft terwijl hij toch de overwinning kan opeisen. En dit jaar wordt dat extra moeilijk.

Trumps to-dolijst voor 2019 is indrukwekkend lang, zelfs voor een president. Hij moet het vertrouwen in de Amerikaanse economie herstellen na een beursbaisse van drie maanden terwijl de globale groei afneemt. Hij moet de wereld geruststellen dat de VS en China niet afstevenen op een eindeloos handelsconflict in Koude Oorlogstijl. Maar hij moet ook iedereen geruststellen die zich ernstige zorgen maakt over het feit dat China blijft profiteren van de VS, hun bedrijven en hun arbeiders.

Daarnaast moet hij reële vooruitgang boeken in het atoomvrij maken van het Koreaanse schiereiland door de NoordKoreaanse leider Kim Jong-un te verzekeren dat hij iets in ruil krijgt. De critici moet hij ervan overtuigen dat de eerder vage beloften van vorig jaar in Singapore effectief verhinderen dat Kim zijn nucleair programma clandestien verder ontwikkelt.

Trump moet ook zijn troepen uit Syrië terugtrekken zonder de indruk te wekken dat hij plaats ruimt voor Rusland en Iran en zonder het lot van de bevriende Koerden en andere bondgenoten in handen van de Turkse leider Recep Tayyip Erdogan te leggen. Het belangrijkste is dat hij de terugtrekking moet realiseren zonder dat hij het vertrouwen verliest van het ministerie van Defensie.

Trump kan steeds moeilijker allianties aangaan met leiders die hem kunnen negeren.

Ondertussen moet Trump zijn herverkiezing voorbereiden. Met lage cijfers in de opiniepeilingen, een groeiende twijfel bij zijn aanhang en een historisch slechte uitslag bij de tussentijdse verkiezingen is het uitkijken dat in het Republikeinse kamp geen tegenkandidaat opstaat. Daarvoor moet hij het momentum van de Democraten zien te doorbreken.

De internationale weerstand tegen Trump wordt steeds groter. De Chinese leider Xi Jinping zal niet buigen onder Amerikaanse druk: het Chinese politiek systeem geeft hem een sterk wapen om de economische impact op de Chinese economie te beperken. De Russische president Vladimir Poetin kan Trump behandelen als een beschadigd iemand. En de Europeanen, die al langer minder afhankelijk van de Amerikaanse militaire bescherming willen worden, hebben hun beste kans ooit om dat te realiseren.

Trump kan steeds moeilijker allianties aangaan met leiders die hem kunnen negeren, en zijn ‘America First’-politiek maakt de voordelen steeds minder aantrekkelijk.

Ongezien onderzoek

Er zijn ook binnenlandse uitdagingen. Trump werd verkozen omdat hij geen regeerervaring had. In die zin stond hij voor verandering. Het nadeel is dat hij nog altijd niet goed weet hoe een regering echt werkt. Dat geldt niet voor Pelosi, die ervaren, pienter en meedogenloos is. Haar Democraten hebben voor het eerst de macht sinds Trump president werd, en zullen die gebruiken om hem aan een ongezien onderzoek te onderwerpen. Ze zullen documenten bestuderen, medewerkers bevragen en leden van zijn regering onder ede verklaringen laten afleggen. Trumps geduld en zelfvertrouwen zullen op de proef worden gesteld als nooit tevoren.

En dan is er Robert Mueller. De speciaal aanklager zal vrijwel elk detail van Trumps openbare leven blijven onderzoeken: zijn zakenimperium, zijn persoonlijke uitlatingen, zijn presidentiële campagne, zijn Witte Huis, zijn medewerkers, zijn familie. Of het nu over enkele weken of maanden is, Muellers verslag zal Washington op zijn grondvesten doen daveren.

Het zou fout zijn het politieke instinct van Trump te onderschatten.

Het grootste gevaar voor Trump is dat de Republikeinen - kiezers en politici - tot de vaststelling komen dat ze zich zijn leiderschap niet langer kunnen veroorloven. Zijn dagelijkse uitvallen, die door de media en de Democraten worden aangepakt, zullen Trump niet vervreemden van zijn achterban. Maar als Trump wordt gezien als een loser - omdat hij invloed verliest bij buitenlandse leiders, omdat de Democraten zijn plannen tegenhouden, omdat de economie keert, omdat hij zwak scoort in de peilingen - dan bestaat de kans dat ze hem in de steek laten.

Zo ver zijn we nog niet. Het zou fout zijn het politieke instinct van Trump te onderschatten. Niemand in de Amerikaanse politiek begrijpt de angst en de woede van zijn volgelingen beter dan hij. Het gevaar bestaat dat de Democraten iemand nomineren voor de presidentiële race die de Republikeinen weer naar Trump zal drijven, ondanks zijn fouten.

Hoe dan ook, 2019 wordt Trumps uitdagendste jaar ooit.

Lees verder

Tijd Connect