opinie

De klimaatconferentie flopte, maar niet getreurd

Landbouwjournalist bij VILT.

De 27ste klimaatconferentie van de Verenigde Naties draaide uit op een teleurstelling. Maar is dat zo erg?

Het blijft wat onderbelicht, maar ook meer vlees eten kan goed zijn voor het klimaat. Alleen al in de Indiase deelstaat Uttar Pradesh zwerven minstens 1,3 miljoen koeien en stieren vrij rond, evenveel als de volledige Vlaamse rundveestapel. De dieren worden door hun eigenaars achtergelaten als ze geen melk meer geven. Maar ze vreten de velden van arme boeren kaal, veroorzaken verkeersongelukken en scheppen achteloze voorbijgangers op.

  • De auteur
    Bram Bombeek is landbouwjournalist bij het Vlaams Infocentrum land- en Tuinbouw (VILT).
  • De kwestie
    De 27ste VN-klimaatconferentie in Egypte heeft niet gebracht wat ervan werd verwacht.
  • De bedenking
    Misschien hebben globale problemen alleen lokale oplossingen.

Nergens zijn meer vegetariërs dan in India, maar melk wordt er beschouwd als een godendrank en een belangrijke bron van nutriënten. Vroeger werden uitgemolken runderen door de lokale moslimbevolking geslacht en geëxporteerd, maar de hindoe-nationalistische BJP van premier Narendra Modi maakte van de bescherming van de heilige koe politieke de hoogste prioriteit. In de afgelopen zeven jaar werden zeker 45 mensen gelyncht nadat na ze een dier hadden aangereden of stiekem een biefstuk in de tandoori hadden gegooid. De methaanuitstoot van die zwerfkoeien moet gigantisch zijn. De eenvoudigste oplossing is ze een goed leven te geven met één slechte dag aan het eind.

In het rijke Westen is de koe niet heilig, maar de nieuwe klimaatduivel. ‘De veehouderij stoppen zou een even logische eis moeten zijn als fossiele brandstoffen in de grond houden’, zegt de Britse wetenschapsjournalist George Monbiot. Eerder dan dieren te houden moeten we onze eiwitten en vetten brouwen in grote fermentatievaten op basis van bacteriën en gisten. Nog erger dan megastallen vol kippen of varkens zijn schapen of koeien die grazen in de wei. Voor Monbiot zijn zij de ergste aanslag op de biodiversiteit en het klimaat. In plaats van weiden als wiegende zeeën wil hij weer donkere en dichte wouden.

Geen concrete eisen

Misschien is het een beetje absurd om een eensluidend antwoord op de klimaatverandering te verwachten van mensen zo verschillend als Europese wildernisfanaten en Indiase vegetariërs met een koeienprobleem. Zo draait elke klimaattop op een teleurstelling uit.

België stuurde een 125-koppige delegatie naar Egypte, maar niemand had beslissingsbevoegdheid.

Volgens de Amerikaanse landbouwer-filosoof Wendell Berry bestaat er niet zoiets als globale problemen. Er zijn alleen lokale problemen met lokale oplossingen. ‘If we think the future damage of climate change to the environment is a big problem only solvable by a big solution, then thinking or doing something in particular becomes more difficult, perhaps impossible’, schrijft hij in zijn essay 'Our Only World'.

De uitzichtloosheid van wachten op de grote oplossingen vertaalt zich in de zinloosheid van klimaatacties die we de voorbije weken hebben gezien. #JustStopOil is een beetje #whiteprivilege en het einde van de veeteelt zou de bestaanszekerheid wegnemen van honderden miljoenen van de armste mensen. We onthouden de secondelijm en de tomatensoep, maar geen enkele eis is concreet. Aan wie zouden ze die eisen ook voorleggen? België stuurde een 125-koppige delegatie, maar niemand had enige beslissingsbevoegdheid.

Genoeg problemen

Nochtans bestaan er antwoorden, al zullen die noodzakelijk voor elke context uniek zijn en vragen ze toewijding en expertise. De methaanuitstoot van de Europese melkveehouderij is sinds de jaren tachtig gehalveerd, waardoor de sector volgens de jongste klimaatmodellen niet eens meer bijdraagt aan de opwarming. De Europese melkplas is even groot als de Indiase, maar met vier keer minder dieren. Het zal veel makkelijker zijn de Indiase boer met onze knowhow over zijn favoriete dier te verleiden dan met de bacteriële drab van Monbiot.

Vlaanderen heeft ondertussen genoeg lokale problemen die om oplossingen smeken. We staan stil in files die ons miljarden kosten, een op de vier kinderen lijdt aan de gevolgen van een slecht dieet, de arbeidsmarkt schreeuwt om technische profielen. Al die problemen hebben lokale oplossingen. We moeten er niet eens voor naar Sharm-el-Sheik vliegen, en misschien heeft het klimaat er ook nog iets aan.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud