opinie

De onjuistheid te veel over start-ups

Senior partner Tiberghien advocaten

Enkele maatregelen in het fiscale hervormingsplan van minister van Financiën Vincent Van Peteghem dreigen onze start-ups, die de voorbije jaren een groeiend succesverhaal hebben neergezet, zuur op te breken. Zij verdienen beter.

Het gebeurt niet vaak dat ik in de algemene pers in mijn pen kruip. Maar nadat ik het interview met de minister van Financiën in de weekendeditie van De Tijd heb gelezen, pleit ik onweerstaanbare dwang. Het was de onjuistheid te veel.

De fiscale hervorming die de minister op de tafel heeft gelegd, wil fondsen - kort gezegd: entiteiten met een veelheid aan investeerders die samen in andere ondernemingen investeren - met gerichte maatregelen zwaarder belasten. De Tijd vroeg de minister terecht of die maatregelen de investeringen in start-ups niet zouden nekken.

De essentie
  • De auteur
    Bernard Peeters is senior partner bij Tiberghien Advocaten.
  • De kwestie
    Minister van Financiën Vincent Van Peteghem heeft een voorstel van fiscale hervorming op tafel gelegd.
  • De conclusie
    Enkele maatregelen in dat voorstel dreigen onze start-ups zuur op te breken. Zij verdienen een beter beleid.

Het antwoord van de minister: 'Ik had het daarnet over neutraliteit. Vindt u het normaal dat een bakker, een slager of een kmo die rechtstreeks investeert in een jong bedrijf wel belast wordt op de return, terwijl investeerders die dat via een fonds doen vrijgesteld zijn? Sorry, ik krijg dat niet uitgelegd.'

Welnu, mijnheer de minister, ik leg het u graag uit. Het antwoord staat prima uitgelegd in het verslag aan de koning bij het koninklijk besluit van 8 mei 2018 over de private privak. Dat vehikel werd in navolging van de ons omringende landen op verzoek van de toenmalige regering in 2003 gecreëerd om de investeringen in hoogrisicodragend kapitaal te stimuleren.

‘Van bij het begin is het de bedoeling geweest van de private privak om te vermijden dat bij een professionalisering van de investeringen de aandeelhouder slechter af is dan als hij op eigen houtje handelt. Zo blijven de meerwaarden van een particulier in beginsel onbelast, terwijl bij pooling in een fonds 30 procent roerende voorheffing van toepassing is. Het zou contraproductief zijn voor de Belgische economie dat professionalisering (via een fonds) fiscale verzwaring inhoudt', staat in het verslag.

‘Het vermijden van een dergelijke verzwaring kan worden bereikt door een zogeheten fiscale transparantie. (...) Voor entiteiten met rechtspersoonlijkheid kan de beoogde fiscale transparantie evenwel enkel bereikt worden door zgn. quasi-fiscale transparantie, d.w.z. dat de private privak wel erkend wordt als fiscaal rechtssubject doch de fiscale behandeling van de uitkeringen houdt een neutraliteit in. Vandaar de onbelastbaarheid bijv. van meerwaarden op aandelen die door de private privak als dividend uitgekeerd worden.’

Fiscale neutraliteit

Anders uitgedrukt: als een particulier - in tegenstelling tot wat de minister aanhaalt - eerder opportunistisch in zijn eentje investeert in een start-up, en hij het geluk heeft dat die later een succes wordt, dan is de meerwaarde die hij bij een verkoop realiseert in beginsel onbelast. Deed hij dat voorheen via een fonds met professionele managers met kennis van zaken, dan werd hij plots tegen 30 procent belast. Het basisprincipe van de geviseerde huidige wetgeving realiseert de fiscale neutraliteit waarnaar de minister verwijst, ongeacht de wijze waarop men investeert.

De wetgeving die de minister nu wil aanpassen, heeft dus geen niet uit te leggen voordeel ingevoerd, maar wel een onverklaarbaar nadeel weggewerkt. De geplande hervorming wil dat nadeel opnieuw invoeren door een taxatie op het niveau van het fonds.

De regering-Dehaene II creëerde in 1996 een algemeen en democratiserend kader om privégelden van kmo’s te activeren en die via professionele georganiseerde fondsen te injecteren in de reële economie, onder andere in start-ups. Dat kader heeft geleid tot een risicospreiding voor de investeerder omdat een fonds in verschillende ondernemingen investeert.

Dat minister Van Peteghem geen onderscheid maakt tussen een DBI-fonds en een private-equityfonds vind ik namens de talrijke start-ups in België verschrikkelijk.

Bovendien worden die gelden professioneel beheerd door experten die de markt kennen en toegang hebben tot start-ups. Die strategie heeft bijgedragen aan een groeiend succesverhaal in België voor start-ups en andere groeibedrijven.

Wat nu voorligt, kan daarentegen bij de uitkering van een eventueel rendement aanleiding geven tot een vierdubbele taxatie: een belastingheffing van de eventuele winst van de start-up, maar bij een dividenduitkering ook een belastingheffing op het niveau van het fonds, van de investerende kmo en van zijn achterliggende aandeelhouder.

Uit start-ups groeien succesvolle ondernemingen die een meerwaarde vormen voor onze economie. Maar als je weet dat internationaal aangenomen wordt dat het slaagpercentage van start-ups nauwelijks 10 procent bedraagt, weet je dat het om erg risicovolle ondernemingen gaat die erg gediend zijn met het professionalisme van een private-equityfonds. De huidige wetgeving waarvoor bijna 20 jaar geijverd werd en die conformeert aan de internationale aanbevelingen, heeft de Belgische investeringen in hoogrisicodragend kapitaal sindsdien een boost gegeven.

Dat u een poging doet om de belasting op arbeidsinkomen in België te verlagen, pleit voor u, mijnheer de minister. Dat u graag de nakende verkiezingscampagne ingaat met de pluim van de belastinghervorming op uw hoed, fair enough. Maar dat u met de geplande maatregelen geen onderscheid maakt tussen een DBI-fonds - dat eerder passief in veelal beursgenoteerde instrumenten belegt - en een private-equityfonds - dat voor meerdere jaren in hoogrisicodragend kapitaal van beloftevolle ondernemingen investeert - vind ik namens de talrijke start-ups in België verschrikkelijk. Zij verdienen echt een beter beleid. En dan heb ik het nog niet over het feit dat u voor de bestaande investeerders nog maar eens de spelregels verandert tijdens het spel.

Gesponsorde inhoud