opinie

Een consequente Europese soevereiniteit

Terwijl het Europees Parlement gaten schoot in de samenstelling van de Commissie-Von der Leyen, legde de Turkse president Recep Tayyip Erdogan een bom onder het concept van haar beleid van Europese soevereiniteit.

In haar openingsverklaring stelde Ursula von der Leyen dat ze nooit de woorden van de voormalige Iraakse president Masoum zou vergeten: ‘We willen hier meer Europa zien’. Von der Leyen weet als Duits ex-minister van Defensie meteen wat te doen wanneer ze Commissievoorzitster wordt. Want nu meer Europa het verschil kan maken, is Europa nergens te zien.

©Thierry du Bois

Er is verontwaardiging te horen, dat wel. Over Trump die de Koerdische bondgenoten laat vallen. Over Vladimir Poetin die de leegte vult die de Amerikanen laten. Over de Britten die in hun laatste weken in de EU een wapenembargo tegen NAVO-partner Turkije tegenhouden. Over de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken die stelt dat de operatie in het belang van Europa is want Turkije moet het vluchtelingenprobleem oplossen ‘in de richting van Syrië, niet in die van Europa’. De EU anno 2019: verontwaardigd over iedereen, invloedrijk over niemand.

De feiten van de jongste dagen dwingen Europa eindelijk uit te pakken met een veiligheidsbeleid dat de test van de internationale realiteit doorstaat. Dit zijn de vijf grote werven die de Commissie-Von der Leyen en de Europese Raad onder voorzitterschap van Charles Michel in de plooi moeten leggen.

De EU anno 2019: verontwaardigd over iedereen, invloedrijk over niemand.

De EU heeft dringend een eigen migratiebeleid nodig dat de deal met Turkije kan vervangen. Noch het pakket richtlijnen dat stof vergaart in het Europees Parlement, noch het vrijwillige Malta-akkoord doorstaat deze test. Vluchtelingen spreiden na hun aankomst zal nooit werken als de aankomsten zelf niet beperkt kunnen worden en de terugkeer niet kan worden gerealiseerd. De hypocrisie mag stilaan stoppen.

Sentimenteel

De Europeanen moeten zelf de beveiliging en bestraffing van de ingezeten Syriëstrijders kunnen organiseren zonder beroep te moeten doen op een Koerdisch Guantanamo. Nog los van de verplichting ten aanzien van de Europese burgers is dat een zaak van binnenlandse veiligheid. We kunnen sentimenteel blijven doen over hun loyauteit ten aanzien van hun nationaliteit of we kunnen serieus werk maken van bewaking en bestraffing.

De EU moet een eigen Midden-Oostenbeleid hebben, los van de Verenigde Staten. 15 jaar nabuurschapsbeleid is duidelijk onvoldoende. 30 jaar medewerking aan de Amerikaanse oorlogen in het Midden-Oosten hebben de EU vooral met de kwalijke gevolgen opgezadeld. De boutade circuleert dat de Europeanen Europa zullen beschermen tot de laatste Amerikaan. Als we ergens niet meer op de Amerikanen kunnen rekenen, zoals Merkel vorig jaar suggereerde, dan is het wel in het Midden-Oosten.

‘Speak softly and carry a big stick’ is de les van Roosevelt die de EU nog steeds moet leren

De EU moet zelf een Europese interventiecapaciteit hebben die de machtsbalans kan verschuiven. Blijkbaar waren er niet meer dan 1.000 Amerikaanse soldaten nodig om van het Koerdische gebied een no-gozone te maken voor het Turkse of het Syrische leger. Zou Turkije binnengevallen zijn als daar 1.000 Europese soldaten hadden gezeten?

Het gebrek aan militaire macht keert als een boemerang terug in ons gezicht. Bij het begin van het Syrische conflict opperde ik dat een Europees leger nu wel handig zou zijn om een safe haven in Syrië af te dwingen en de migratiestromen te beheersen. Het antwoord was dat we niet zelf voor bezetter moesten spelen en de migratiestromen civiel konden worden beheerst. Nu doet Turkije dat in onze plaats, maar uiteraard met een eigen agenda.

Veto

Ten slotte moet de EU een gezamenlijk veiligheidsbeleid kunnen uittekenen dat niet door één veto kan worden tegengehouden. Maar dan moeten ook de excuses ophouden. De nationalisten in Europa moeten hun verzet tegen de Europeanisering van het buitenlands beleid staken als ze consequent willen zijn met hun verontwaardiging. Tegelijkertijd moeten de Europese federalisten uitleggen hoe dat beleid op een voldoende krachtig en consequent niveau zal worden gebracht. Want de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken kleurt serieus buiten de lijntjes met zijn bovenvermelde uitspraak, maar hij heeft het voordeel van de consequentie. Als de EU-Turkije-deal je migratiemodel is, sta je nu best aan de kant van de Turken.

‘Speak softly and carry a big stick’ is de les van president Roosevelt die de EU nog steeds moet leren. De Europese Raad onder het voorzitterschap van Michel moet bepalen wat de Europese soevereiniteit nu precies inhoudt in de 21ste eeuw. De Europese Commissie onder het voorzitterschap van von der Leyen moet de ‘stick’ groter maken. Een no deal vermijden volstaat als ambitieniveau voor de brexit. Voor onze veiligheid op lange termijn zijn echter big deals nodig. Aan de slag. De Europese legislatuur is deze week echt begonnen.

Lees verder

Tijd Connect