opinie

Een goed voorbereide brexit belangt ons allen aan

CEO van het Centre for European Policy Studies (CEPS)

Wordt het VK na volledige deelname aan de Europese interne markt binnen twee jaar nergens meer bij betrokken? Dat is onrealistisch en enorm verstorend voor het bedrijfsleven.

Door Karel Lannoo, CEO van het Centre for European Policy Studies (CEPS)

Het is tragisch om zien dat de Britse eerste minister Theresa May ontvangen wordt door de Amerikaanse en de Turkse president terwijl Europese regeringsleiders haar de rug toe keren. Haar speech van 17 januari, maar ook het humeur in het Europese Brussel, wijzen eerder op een abrupt vertrek dan op een constructieve deal. Dat zal niet enkel negatief zijn voor het VK, maar voor de hele EU, vooral voor de omliggende landen.

De EU moet de Britten een douane-unie voorstellen.

Nu 9 maart, wanneer naar verwacht Artikel 50 van het EU-verdrag wordt ingeroepen, snel nadert, moeten de gesprekken over een goed georganiseerde overgang van EU- naar niet-EU-lid en de basis voor een nieuw samenwerkingsakkoord snel beginnen.

Revanchisme jegens de brexit lijkt in de meeste landen van het Europese vasteland te overheersen. Veel lidstaten pogen bedrijven uit de financiële sector weg te lokken uit de City. Beleidsmakers moeten echter goed beseffen dat de brexit een ‘lose-lose’ is. De meeste studies verwachten negatieve gevolgen, voor de Britten én voor de belangrijkste handelspartners in de EU. Daarenboven wonen in het VK enkele miljoenen Europeanen (niet-Britten), wier lot na brexit onduidelijk is. De EU en het VK moeten daarom snel werk maken van een nieuw samenwerkingsakkoord. Het VK zal niet langer deel zijn van de eengemaakte markt, maar het moet in ieders belang zo nauw mogelijk verbonden blijven met de EU.

Handelstarieven

De EU zou het VK een douane-unie moeten voorstellen. Het handelstarief, dat de EU toepast in de handel met derde landen, zal negatief zijn voor Britse import naar de EU, maar het zal ook gevolgd worden door een handelstarief op EU-uitvoer naar het VK. Een douane-unie is ook cruciaal voor de geïntegreerde waardeketens in de verwerkende nijverheid, waar een complex product veel toeleveranciers heeft uit veel verschillende landen. Tarieven op componenten van de keten zullen enorm verstorend zijn - zeker als die vroeger niet bestonden en de industrie erop georganiseerd was - en vergen een lange voorbereiding. Maar ook administraties en havens moeten klaarstaan om de nieuwe handelstarieven toe te passen als er geen douane-unie met het VK komt.

Een douane-unie met het VK moet worden gekoppeld aan een akkoord over het statuut van de EU-burgers in het VK, en verbonden worden aan een duidelijke overeenkomst over het personenverkeer tussen beide unies

Een douane-unie met het VK moet worden gekoppeld aan een akkoord over het statuut van de EU-burgers in het VK, en verbonden worden aan een duidelijke overeenkomst over het personenverkeer tussen beide unies. Vele EU-burgers lopen bij de brexit het risico een deel van hun verworven rechten te verliezen, en werknemers zonder de vereiste papieren zullen alles kwijt zijn. De EU zal moeten benadrukken dat alle niet-Britse EU-burgers met verblijfsrechten in de EU volgens de burgerrechtenrichtlijn die rechten behouden, met een bescherming tegen uitwijzing na de brexit.

De wederzijdse erkenning van diploma’s zal verdwijnen, waardoor vrije beroepen zullen wegtrekken uit het VK.

Financiële diensten

Voor financiële diensten, de cruciale sector voor het VK, zou een akkoord gesloten moeten worden over gelijkwaardigheid van regelgeving bij het tekenen van de ‘Repeal Bill’ en het verlaten van de unie door het VK. Beide unies hadden tot aan de brexit dezelfde regelgeving. In de huidige EU-wetgeving over financiële diensten is er geen algemeen kader voor toegang van derde landen tot de interne markt, wel een spectrum van benaderingen, dat reikt van geen tot een waaier van mogelijkheden. Daarenboven worden de beslissingen over de gelijkwaardigheid van wetgevingen unilateraal door de EU-Commissie genomen. Men moet er rekening mee houden dat die diensten na de brexit niet noodzakelijk naar andere EU-lidstaten verhuizen. Ze zullen in het VK blijven of verhuizen naar andere landen, afhankelijk van het belang van toegang tot de interne markt of andere factoren, of helemaal verdwijnen.

Men moet er rekening mee houden dat die financiële diensten na de brexit niet noodzakelijk naar andere EU-lidstaten verhuizen.

Zoals het er nu naar uitziet, zal het VK van een volledige deelname aan de Europese interne markt binnen twee jaar nergens meer bij betrokken zijn. Dat is niet alleen onrealistisch, het is ook enorm verstorend voor vele takken van het bedrijfsleven, want die hebben een veel langere voorbereiding nodig. Een handelsakkoord met het VK zal jaren op zich laten wachten - als het er ooit komt.

Beide zijden moeten daarom snel samenzitten om een goed georganiseerde overgang te realiseren. In het document dat de Britse regering op 2 januari publiceerde, roept ze op een strategisch partnership te sluiten met de EU. Maar ‘it takes two to tango’, en de 27 andere EU-lidstaten moeten ermee akkoord gaan. Twee jaar is zeer kort om dat alles gedaan te krijgen, zeker voor al wie zich nog moeten aanpassen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud