opinie

Een piekfijne overheidsboekhouding zou vanzelfsprekend moeten zijn

Ondernemer en volkvertegenwoordiger (Open VLD)

Wie de burgers en ondernemers verplicht tot zorgvuldigheid en transparantie, moet zelf het goede voorbeeld geven. De overheid moet verantwoord omgaan met belastinggeld en daarover rekenschap geven. Daar staan we nog ver af.

Wee de slordige burger die zijn belastingbrief onzorgvuldig en te laat invult. Heb mededogen met de zaakvoerder die een potje maakt van zijn jaarlijkse balans. De fiscus zal onverbiddelijk zijn, en het zal geld kosten. Maar als de Belgische Staat er ook dit jaar niet in slaagt om een behoorlijke jaarrekening te publiceren, wachten hooguit het vermanende vingertje in het blunderboek van het Rekenhof, parlementaire vragen en twee krantenartikels. Dit zien we ook bij de Koninklijke Schenking, waarover de Kamer deze week debatteerde. Iedereen moet nochtans gelijk zijn voor de wet.

©Photo News

Moet het nog gezegd dat de budgettaire stand van het land niet om over naar huis te schrijven is? Een staatsschuld zo groot als ons jaarlijks bruto binnenlands product en een chronisch gat in de begroting dreigen de volgende generaties op te zadelen met een miljardenfactuur.

Wie dieper in de cijfers wil duiken, komt terecht in troebel water. Een klare kijk is onmogelijk. De federale overheid slaagt er nog altijd niet in om een behoorlijk leesbare geconsolideerde jaarrekening af te leveren. Nochtans verplicht een Belgische wet van 2003 (!) en een Europese Richtlijn uit 2012 de overheden dat vanaf dit jaar.

Het Rekenhof stelt al enkele jaren op rij dat de kwaliteit van het rekenwerk van de overheid ondermaats is. Begin zo maar eens het staatsapparaat te verbeteren en de begroting te doen kloppen

Het Rekenhof stelt al enkele jaren op rij dat de kwaliteit van het rekenwerk ondermaats is. Na enkele jaren van verbetering is de toestand weer achteruit gegaan. Federaal is de toestand ernstig. Op het niveau van de deelstaten gaat het beter, al zitten ook de rekeningen van het Waals Gewest vol gaten. Begin zo maar eens het staatsapparaat te verbeteren en de begroting te doen kloppen.

De Federale Accountant is de persoon die het cijfermateriaal van de diverse diensten moet verzamelen en analyseren en hen zegt hoe ze dat materiaal moeten aanleveren. Wat blijkt? De instructies zijn onvoldoende. De cijfers komen regelmatig te laat binnen en de kwaliteit is wisselvallig. Het niveau van analyse is navenant. Het Rekenhof stelt zelf dat het leidt tot een jaarrekening met ‘grove fouten’.

Het bestaan van zo’n jaarrekening is op zich al een prestatie, want de Regie der Gebouwen is er nog altijd niet in geslaagd die voor 2018 te publiceren. Ook het Belgisch Staatsblad publiceert veel, behalve de laatste zes jaar haar eigen jaarrekening.

Kasboekhouding

Ook eenvormigheid voor wat er in de rekening staat ontbreekt. De verschillende softwaresystemen geraken maar moeilijk compatibel met elkaar. Sommige organisaties zijn nog niet afgestapt van hun ouderwetse kasboekhouding. Zo normaliseert het Bureau voor Normalisatie alles in dit land, behalve zijn eigen boekhouding.

Er heerst onduidelijkheid over wat onder kosten of investeringen geboekt moet worden. Ook de waardering van de activa blijft één groot vraagteken. De terreinen en gebouwen van de Regie der Gebouwen en de Belgische Staat hebben geen actuele marktconforme waardering.

Ook op het vlak van inkomsten blijft het soms giswerk. Sinds 2017 is de FOD Financiën verplicht om fiscale ontvangsten te boeken volgens vastgestelde rechten in plaats van op kasbasis, maar daar is nog altijd niks van in huis gekomen.

De overheidsfinanciën worden onvermijdelijk een van de zware dossiers in de federale formatie. Voorafgaand aan elke politieke discussie hierover moeten onze overheden in staat gesteld worden om een accurate boekhouding te voeren

De gemene deler van dit alles: te weinig mensen met financiële kennis, gebrek aan eenvormige regels en onvoldoende correct ingezette middelen.

Het belang van correcte rekeningen overstijgt in deze context de kille boekhouderslogica. Rekeningen die kloppen zijn de noodzakelijke basis om de werking van het staatsapparaat te verzekeren. Om de kostenefficiëntie te verhogen en fraude te voorkomen. Om er voor te zorgen dat elke euro schaars belastinggeld goed besteed wordt.

Onze overheid moet op een verantwoorde manier omgaan met ons belastinggeld en daarover rekenschap afleggen. Ze verplicht de burgers en ondernemers daartoe. Wel, dat ze dan zelf het goede voorbeeld geeft.

De overheidsfinanciën worden onvermijdelijk een van de zware dossiers in de federale formatie. Voorafgaand aan elke politieke discussie hierover moeten onze overheden in staat gesteld worden om een accurate boekhouding te voeren. Om dit doel te bereiken moeten de administraties kunnen werken met competente mensen en moderne middelen. Dat impliceert ook duidelijke regels en voldoende controle (federale audit, Rekenhof). Een solide financieel beheerde en transparante federale overheid zou een no-brainer moeten zijn. Hoog tijd om daar werk van te maken. 

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud