opinie

Er zijn betere instrumenten dan de coronabarometer

Toekomstdenker bij Etion

De coronabarometer heeft wat weg van het monster van Loch Ness. Af en toe duiken berichten op dat hij gespot is, maar niemand heeft het bewijs. Is een barometer wat we nodig hebben?

Het coronacommissariaat stak de coronabarometer in de vriezer nadat de deltavariant was opgedoken. De situatie was te hard veranderd en de barometer kon niet meer dienstdoen. Nu duikt hij weer op. Maar hebben we hem ook nodig?

Een barometer loopt vast als de situatie verandert, bijvoorbeeld door de ontdekking van een nieuwe variant.

Wie met een barometer werkt, gaat ervan uit dat hij de aard van de situatie kent en afhankelijk van de graad van die situatie - veel of weinig besmettingen - meer of minder maatregelen moet nemen. Maar als het coronavirus muteert, verandert de aard van de situatie. Dat was zo met de deltavariant en gebeurt nu met omikron. Delta maakte mensen sneller en ernstiger ziek. Omikron verspreidt zich veel sneller, maar lijkt tot nog toe tot minder zware gezondheidsproblemen te leiden.

Zulke radicaal verschillende situaties vereisen andere maatregelen voor wat wel en niet kan in de maatschappij, hoe we dat organiseren en welke noodplannen we moeten klaarhebben. De poging een barometer en daaraan gelinkte stappenplannen te creëren loopt daarop vast.

De essentie

  • De auteur
  • Hans Diels is toekomstdenker bij Etion.
  • De kwestie
  • De federale regering probeert deze week een akkoord te vinden over een coronabarometer.
  • Het voorstel
  • Een barometer is niet het geschikte instrument in de coronacrisis. Het is beter te werken met scenario's.

Scenario's

Dat is geen reden om niet vooraf te plannen. In een situatie die gekenmerkt wordt door onzekerheid kan je werken met scenario’s. Daarbij ga je ervan uit dat de aard van de situatie sterk kan veranderen en dat je vooraf niet weet hoe. Als je met scenario’s werkt, bereid je je voor op radicaal verschillende mogelijkheden voor de aard van de situatie. Wordt het een griepscenario of eerder een met een besmettelijkere, dodelijke variant?

Het zijn noodplannen die je voorbereidt om in te spelen op een reeks radicaal verschillende situaties, zodat je een doordacht plan klaar hebt als ze zich voordoen. Dat is niet hetzelfde als de noodplannen die je maakt als een situatie zich ook echt voordoet.

Scenario’s ontwikkel je op basis van de grote onzekerheden waarmee we geconfronteerd worden. In de pandemie zijn dat er momenteel drie: de besmettelijkheid, hoe ziek mensen worden en de effectiviteit van de vaccins om het virus tegen te houden.

IKEA-strategie

Op basis daarvan kunnen we enkele scenario's uitbouwen die nagaan wat de impact zou zijn van nieuwe varianten op de samenleving. Voor elk scenario kunnen we beleidsopties creëren.

In een situatie die gekenmerkt wordt door onzekerheid kan je werken met scenario’s. Zo weten burgers, bedrijven en andere organisaties wat ze mogen verwachten als een bepaalde situatie zich voordoet.

Met die opties bouw je een IKEA-strategie op. Net zoals je een IKEA-kast naar eigen voorkeur kan samenstellen, met elementen die de meubelgigant voor jou heeft klaargemaakt en langdurig uitgetest, bouw je een strategie op met verschillende opties die je vooraf uitwerkt en test. En net zoals je dat deel voor cd’s uit je IKEA-kast kan vervangen door een bakje voor je smartphoneadapters, zal je je strategie aanpassen naarmate de pandemie evolueert, zoals op het moment dat een nieuwe variant wordt ontdekt of een nieuw vaccin ontwikkeld wordt.

Het grote voordeel is dat we die opties dan lang vooraf, zonder de druk van een crisis, kunnen uitwerken samen met alle betrokken actoren. Zo kan een open politiek debat gevoerd worden over de opties.

Tegelijkertijd weten burgers, bedrijven en andere organisaties wat ze mogen verwachten als een bepaalde situatie zich voordoet. Ze kunnen daar dan zelf plannen voor maken. Het draagvlak wordt groter.

Zo kan een beleid gevoerd worden dat de tijd neemt om strategieën goed te doordenken en dat tegelijk klaar is om snel geïmplementeerd te worden. Meteen het einde van het ad-hocbeleid.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud