opinie

Europees toezicht op cryptomunten is te complex

CEO van het Centre for European Policy Studies (CEPS)

Het Europese toezicht op cryptomunten is voor consumenten erg complex en biedt hen onvoldoende bescherming.

Cryptomunten en -markten krijgen binnenkort een aangepast toezicht in de Europese Unie. Volgens voorstellen van de Europese Commissie zullen alleen cryptomunten mogen worden aangeboden die in de EU zijn toegelaten. Een cryptowaarde kan verschillende vormen aannemen, waaraan verschillende vormen van toezicht een antwoord bieden. Dat is voor consumenten complex en voor Europese toezichthouders moeilijk om toe te passen.

De essentie

  • De auteur: Karel Lannoo, CEO van de Brusselse denktank CEPS.
  • De kwestie: Het nieuwe Europese kader voor cryptomunten is voor consumenten en toezichthouders te complex.
  • Het voorstel: Meer internationale afspraken vergemakkelijken het toezicht.

Cryptomunten zijn al jaren in omloop en worden almaar populairder, hoewel er geen enkele vorm van toezicht op is. Of het om ponzischema's, witwasschelpen, dan wel om opgezette ‘stablecoins’ of digitale activa gaat, is voor een gewone investeerder of gebruiker moeilijk of niet uit te maken. Waar ze gevestigd zijn, hoe ze georganiseerd zijn en wie erachter zit, is al evenmin bekend. Dat zijn redenen om erg ongerust te zijn.

De consument weet nauwelijks of er enige vorm van bescherming is, zeker als de transacties buiten de EU plaatsvinden.

Met de Markets in Crypto-Assets Act (MiCA) is de Europese Commissie de eerste internationale organisatie die een specifiek regelgevend kader voorstelt. Bepaalde landen, ook in de EU, hebben al speciale wetgeving voor tokens en crypto, maar op internationaal vlak is daarover geen overeenstemming. Andere landen, zoals de Verenigde Staten en Hongkong, passen bestaande effectenwetgeving toe. Dat leidt tot een erg onduidelijk kader voor een internationaal gebeuren als crypto. Een consument weet nauwelijks of vandaag enige vorm van bescherming bestaat, zeker als de transacties buiten de EU plaatsvinden.

Voor de voorstellen van de Europese Commissie werkt crypto op blockchain of de Distributed Ledger Technology (DLT). Cryptowaarden worden in drie vormen onderverdeeld in het EU-voorstel, met een corresponderende mate van toezicht: de ‘tokens’ of virtuele gadgets, de ‘stablecoins’ of munten samengesteld uit verschillende reservemunten, en de pure digitale munt die altijd een vaste wisselkoers in harde valuta vertegenwoordigt. De digitale munt kan alleen worden uitgegeven door banken of fintechbedrijven die daarvoor al over een vergunning beschikken, stablecoins alleen door zij die minimumkapitaalvereisten respecteren.

Dupe

Cryptomunten van buiten de EU, zoals bijvoorbeeld de diem of novi van Facebook, de bitcoin en ethereum, zullen zich onder een van die vormen moeten registreren om toelating te krijgen tot de Europese markt. In een systeem van wederzijdse erkenning is niet voorzien, omdat de reglementering internationaal te sterk verschilt. De consument riskeert daarvan de dupe te zijn. Die zal geen verschil zien tussen een EU- of een internationale crypto, maar op sociale media wel publiciteit krijgen voor niet-gereglementeerde crypto’s.

De Europese voorstellen doen nog veel meer problemen rijzen. Het toezicht is zeer beperkt, en is opgesplitst tussen de nationale en Europese toezichthouders. Onder het MiCA-voorstel kan iedereen vrij eenvoudig een cryptobeurs opstarten, veel gemakkelijker dan een traditionele beurs. De bepalingen tegen marktmanipulatie en handel met voorkennis zijn zeer bescheiden, en veel lichter dan onder de bestaande EU-wetgeving. Anderzijds passen enkele EU-lidstaten bestaande consumenten- of marktwetgeving ook toe op reclame voor crypto. De vraag is hoe die wisselwerking in de praktijk zal verlopen.

De EU had cryptomunten beter als financiële instrumenten beschouwd, en niet als een aparte activaklasse. Dat zou voor de consument en voor de toezichthouder veel gemakkelijker zijn. Of het nu gaat over markt- en gedragsregels voor handel in aandelen, obligaties, afgeleide producten of grondstoffen, veel verschil zou dat niet mogen maken. Start-ups in de cryptosector zullen zeggen dat dat de markt onaantrekkelijk zal maken, maar waarom zouden zij een lichter toezicht moeten krijgen voor handel met hetzelfde geld?

Waarom zouden cryptomunten een lichter toezicht moeten krijgen voor handel met hetzelfde geld?

Het is belangrijk om een internationaal kader te hebben om crypto te reguleren, en niet verschillende benaderingen. Dat werkt alleen nog meer misverstanden en misbruik in de hand, voor wat een interessante vernieuwing kan zijn. Nog belangrijker is het om de consument voldoende te informeren over de gevaren van investeringen in crypto, en de noodzaak om duidelijk onderscheid te kunnen maken tussen frauduleuze en goedbedoelde constructies. Maar vermoedelijk denkt die consument vandaag dat er wel een vorm van toezicht is, terwijl die bijna afwezig is.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud