opinie

Europese landen, steun elkaar

De Europese Centrale Bank doet alles wat ze kan tegen de coronacrisis, maar ook het budgettaire antwoord moet overal in de eurozone krachtig genoeg zijn. Als niet elk land geneest, lijden ook de andere.

Overal ter wereld komen autoriteiten in actie om het coronavirus te bestrijden. De economische schok die Covid-19 verzoorzaakt, bedwing je niet met de bestaande recepten. Daarvoor zijn maatregelen nodig die gericht zijn op wie deze crisis het meest treft. Dat zijn bedrijven en gezinnen die hun inkomsten fors zien teruglopen. Binnen ons mandaat hebben we onze maatregelen zo vormgegeven dat de liquiditeit terechtkomt bij de burgers en sectoren die dat het hardst nodig hebben.

De oorsprong van deze crisis is niet te vergelijken met die van een financiële crisis of een gewone recessie. De scherpe daling van de economische bedrijvigheid komt door de noodzakelijke beslissing om mensen thuis te laten blijven. Het is cruciaal dat levensvatbare bedrijven overeind blijven en dat werknemers hun job niet verliezen.

Onze reactie wordt nog krachtiger als beleidsmaatregelen elkaar versterken.

Voor werknemers was er sinds de jaren 30 nooit een groter risico dan vandaag. We zien al verontrustende signalen: de inkoopmanagersindex voor de werkgelegenheid liet in maart een recorddaling optekenen.

Om blijvende schade te vermijden moeten we de economie als het ware stilleggen en ze zo dicht mogelijk bij de situatie van voor de uitbraak houden. Daarvoor zijn verschillende instrumenten beschikbaar. Een daarvan is het invoeren van overheidsregelingen voor het ondersteunen van de werkgelegenheid. Een ander instrument is het inzetten van de banksector om ondernemingen te voorzien van werkkapitaal, zodat ze personeel en rekeningen kunnen blijven betalen.

Overheden en centrale banken nemen elk hun maatregelen zodat banken hun rol kunnen spelen. Overheden verstrekken garanties om het kredietrisico van banken te verminderen. In de eurozone is al een bedrag van ongeveer 16 procent van het bruto binnenlands product (bbp) uitgetrokken voor dergelijke regelingen. En de ECB verstrekt voldoende liquiditeit om het liquiditeitsrisico van de banken weg te nemen en te verzekeren dat de financieringsvoorwaarden de hele economie blijven ondersteunen.

Kredietverstrekking

We hebben daarvoor twee soorten maatregelen ingevoerd. Ten eerste zijn er de grootschalige, gerichte maatregelen die ertoe leiden dat de liquiditeit terechtkomt bij wie dat het hardst nodig heeft. Onze nieuwe kredietfaciliteit (TLTRO) verschaft banken ongeveer 3.000 miljard euro aan liquiditeit tegen een negatief rentetarief. Dat kan zo laag zijn als -0,75 procent, het laagste tarief ooit. Wij schatten dat twee voorgaande rondes met dergelijke maatregelen de banken ertoe hebben aangezet ongeveer 125 miljard euro extra krediet te verstrekken.

Overheden moeten elkaar ondersteunen, zodat ze samen op de best mogelijke manier kunnen reageren op een schok die iedereen treft, maar waarvoor niemand verantwoordelijk is.

Om de banken die nieuwe faciliteit ten volle te laten benutten, hebben we ook de onderpandvoorwaarden versoepeld, met bijzondere aandacht voor kleinere bedrijven, zelfstandigen en particulieren. Leningen aan bedrijven en zelfstandigen die een overheidsgarantie hebben wegens het coronavirus, kunnen door de nationale centrale banken van het eurosysteem als onderpand worden aanvaard. Dat geldt ook voor kleinere leningen.

Die maatregelen zullen de banken ertoe aanzetten leningen te verstrekken aan microbedrijven en eenmanszaken - die doorgaans minder toegang hebben tot krediet - en die leningen te herfinancieren door tegen een negatieve rente voor maximaal drie jaar bij ons te lenen. Het eurogebied telt ongeveer 22 miljoen zelfstandigen, goed voor 14 procent van de totale werkgelegenheid. In België is dat 16,7 procent.

Obligaties

Ten tweede kopen we grote hoeveelheden door de overheid en private sector uitgegeven obligaties, zodat alle economische sectoren kunnen profiteren van soepele financieringsvoorwaarden. Ons speciale aankoopprogramma (PEPP) stelt ons in staat, samen met onze andere aankoopprogramma’s, tot het einde van dit jaar meer dan 1.000 miljard aan obligaties te kopen. We kunnen onze aankopen ook flexibel spreiden over activacategorieën en landen. Bovendien hebben we onze aankopen uitgebreid naar kortlopend schuldpapier, een belangrijke bron van liquiditeit voor bedrijven. Daardoor krijgen ze extra middelen om hun dagelijkse kasstromen te beheren en onnodige ontslagen te vermijden.

Dit geheel van maatregelen laat zien dat we geen procyclische verkrapping van de financieringsvoorwaarden tolereren, tegen de achtergrond van een van de grootste macro-economische rampen van de moderne tijd. Onze reactie wordt evenwel nog krachtiger als beleidsmaatregelen elkaar versterken. Het is van cruciaal belang dat het budgettaire antwoord op deze crisis in alle delen van het eurogebied voldoende krachtig is. Overheden moeten elkaar ondersteunen, zodat ze samen op de best mogelijke manier kunnen reageren op een schok die iedereen treft, maar waarvoor niemand verantwoordelijk is.

Budgettaire en monetaire beleidsmaatregelen volledig op elkaar afstemmen is de beste manier om onze productiecapaciteit en werkgelegenheid te beschermen. Alleen zo kunnen we terugkeren naar duurzame groei en houdbare inflatie zodra de uitbraak van het coronavirus achter de rug is. Als niet alle landen genezen, lijden ook de andere. Solidariteit is eigenbelang. De ECB zal haar rol blijven spelen door haar opdracht inzake prijsstabiliteit te volbrengen en de Europese burgers ten dienste te staan.

Lees verder

Gesponsorde inhoud