opinie

Fiscale rulings, waer bestu bleven?

Advocaat AKD Benelux Lawyers (Brussel), vicevoorzitter van het Juridisch en Fiscaal Comité van de Amerikaanse Kamer van Koophandel in België (AmCham)

De regering blijkt koortsachtig aan een hervorming van de procedure van de fiscale rulings te werken. Dat dreigt een fout vaccin te worden voor een reëel virus.

De dichter van het middeleeuwse Egidiuslied, die niet met zekerheid bekend is, schreef over zijn goede vriend: ‘Egidius waer bestu bleven, Du coors die doot du liets mi tleven.’ Op een dag was Egidius verdwenen - zelfmoord? - en liet de dichter eenzaam aan zijn lot over. Iets dergelijks dreigt met de fiscale rulings te gebeuren.

Het systeem van fiscale rulings kent sinds zijn creatie in 2002 een toenemend succes: van minder dan 250 rulingaanvragen in 2003 tot meer dan 1.200 in 2019. De Belgische wetgeving en de praktijk van bijna twintig jaar staan in vele landen model voor een klantvriendelijke en correcte dienstverlening aan belastingplichtigen die zekerheid zoeken over een voorgenomen investering. Adviseurs weten dat de Rulingdienst pas een ruling geeft als hij zowel van de hoed als van de rand, van de klok en van de klepel weet. Heel wat aanvragen halen de eindmeet niet.

Sinds enige tijd meent de Bijzondere Belastinginspectie (BBI) dat ze op eigen houtje de juridische juistheid van rulings onderuit mag halen. Op 27 februari rapporteerde De Tijd over één flagrant geval betreffende de tonnagetaks. Het belang zou meer dan 1 miljard euro bedragen. Er zouden nog een heel aantal andere aanvallen van de BBI op rulings lopen.

Als de minister de Bijzondere Belastinginspectie niet aan de leiband legt, zal de angst voor een torpedo niet verdwijnen.

Rulings dienen maar één doel: belastingplichtigen vooraf zekerheid verschaffen over de fiscale impact van hun voorgenomen project. Als die zekerheid wankelt, hebben rulings geen nut meer.

De BBI werd in het leven geroepen om de fiscale fraude te bestrijden. Daartoe voorziet de wet dat de BBI fiscale dossiers mag controleren als zij vermoedt dat er fraude in het spel is. Dat mag de BBI zelfs doen nadat de reguliere belastingcontroleur het dossier al een keer binnenste buiten heeft gekeerd.

Wie van plan is te frauderen gaat niet op de koffie bij de Rulingdienst, een autonome maar volwaardige afdeling van de federale overheidsdienst (FOD) Financiën, om toestemming te vragen. Bovendien kijkt Europa over de schouders mee om zeker te zijn dat al te gunstige rulings geen ongeoorloofde staatssteun vormen. Commissaris Margrethe Vestager vecht op dit moment een bitse juridische strijd uit over bijna veertig Belgische rulings die volgens haar staatssteun zijn.

Black box

Als één afdeling van de FOD Financiën - de BBI - gemaakte afspraken met een andere afdeling van dezelfde FOD Financiën - de Rulingdienst - ondermijnt, dan davert het huis op zijn grondvesten. De wet bepaalt namelijk dat een ruling de hele FOD Financiën bindt, behalve als het project niet zou worden opgezet in overeenstemming met wat in de rulingaanvraag werd voorgespiegeld.

Minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) wil dit virus bestrijden door de procedure van de ruling bureaucratischer te maken en voor een belangrijk deel in een black box te stoppen, een cruciale fase waarin de belastingplichtige aan de kant moet staan wachten. Als er een positieve ruling uit komt, verhindert niets de BBI om opnieuw de juridische basis ervan te contesteren.

De minister veronderstelt dat door het overleg in de black box met de zogenaamde adviserende diensten van de FOD Financiën - en daartoe behoort de BBI niet - de rulings robuuster zullen zijn en minder makkelijk onder vuur van de BBI komen te liggen. Alleen, dat overleg is er nu ook al middels een niet-openbaar protocol. En dat houdt de BBI duidelijk niet tegen. Als de minister de BBI niet aan de leiband legt, zal de angst voor een torpedo niet verdwijnen.

Funeste dreiging

De minister, zijn coalitiepartners en de BBI moeten beseffen dat het niet uit te leggen valt aan (grote buitenlandse) investeerders dat het Belgische surrealisme zo groot is dat één afdeling van de FOD Financiën zich niet aan de wet hoeft te houden en rulings die wettelijk bindend zijn toch kan betwisten. Die dreiging is funest voor het ondernemings- en investeringsklimaat in België. En dat heeft al niet veel troeven om te concurreren met landen als Ierland en Luxemburg, waar een woord een woord is. Voor alle geledingen van de fiscus.

Werner Heyvaert
Advocaat bij AKD Benelux Lawyers in Brussel en vicevoorzitter van het Juridisch
en Fiscaal Comité van de Amerikaanse Kamer van Koophandel in België

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud