opinie

Geef toekomstige generaties een aandeel in het economisch herstel

CEO Fidelity International

Het economisch herstel na de coronacrisis wordt beter gefinancierd met extra aandelen dan met extra obligaties.

Overal ter wereld zijn regeringen in hun tijdmachine gestapt. Jaren van toekomstige groei en consumptie hebben ze naar het heden gehaald om de economische gaten te dichten die de uitbraak van Covid-19 heeft geslagen. Denk aan de Europese Commissie, die een herstelfonds van 750 miljard euro heeft voorgesteld om bedrijven op de been te houden, en aan de honderden miljarden euro’s waarmee nationale regeringen hun economie proberen te stutten. 

Anne Richards, CEO Fidelity International ©Bloomberg

Dat in de beginfase van een crisis naar de uitgifte van obligaties wordt gegrepen en veel minder naar de uitgifte van aandelen, is begrijpelijk. Schuldpapier uitgeven gaat sneller en eenvoudiger. Bovendien hebben beleidsmakers, al dan niet met opzet, obligaties geleidelijk bevoordeeld tegenover aandelen. 

De fiscale voordelen van obligaties en de kosten van een beursnotering maken het voor bedrijven minder aantrekkelijk om via de uitgifte van aandelen kapitaal op te halen. Intussen worden potentiële investeerders afgeschrikt. Zo wordt de Europese verzekeringssector, die 7.000 miljard euro in beheer heeft, gehinderd door wettelijke kapitaalregels die de risico’s van aandelenbeleggingen vergroten en de opbrengsten verkleinen.

Groei verstikken

Schuldpapier biedt een aantrekkelijke en snelle oplossing voor een dringend liquiditeitsprobleem. Maar uitsluitend gebruikmaken van schulduitgifte brengt risico’s met zich mee. Op de langere termijn, als rente en aflossingen moeten worden betaald, dreigt dat de groei en de productiecapaciteit te verstikken. En dat scenario is dan nog vrij optimistisch. Het is ook denkbaar dat toekomstige generaties hun vertrouwen verliezen in een economisch systeem dat gebukt gaat onder afspraken uit het verleden. Dat verlies aan vertrouwen kan leiden tot extreme politieke en financiële ontwrichting en sociale onrust.

Toekomstige generaties opzadelen met schulden kan niet de enige weg zijn om deze crisis te boven te komen. Het zou goed zijn mogelijkheden te bieden om een aandeel te nemen in het herstel, bijvoorbeeld via een binnenlands staatsinvesteringsfonds of particuliere beleggingsproducten.

Om de doelstellingen van de herkapitalisatie te bereiken hebben publieke aandelen een gelijk speelveld nodig, en daar kunnen beleidsmakers voor zorgen.

Kleine spaarders

De Amerikaanse president Roosevelt riep de burgers op hun spaargeld aan te wenden om mee te investeren in nieuwe bedrijfsactiviteiten.

In Europa versterkt het EU-initiatief voor een kapitaalmarktenunie (CMU) zowel de vraag naar als het aanbod van aandelen. Maar er moet meer aandacht komen voor hervormingen om ook kleine spaarders aan te moedigen de markt te betreden. Daar ligt een kans om groots te denken en de CMU te gebruiken als springplank voor een breed en voor particuliere beleggers toegankelijk Covid-19-beleggingsproduct om de financiering van bedrijven te stabiliseren en de voordelen ervan te delen.

Er zijn ook radicalere voorstellen mogelijk voor een gunstige fiscale behandeling van schuldpapier, en zo emittenten te verleiden om de markt te betreden. En die aanpak werkt. Uit een studie blijkt dat de Belgische notionele-interestaftrek, een stap die in 2005 werd genomen om de fiscale voordelen van schuldpapier te verkleinen, al na enkele jaren tot meer financiering via aandelenuitgiften leidde.

In plaats van alleen een voorschot te nemen op de winsten van de toekomst kunnen beleidsmakers ook leren van het verleden. Toen de Verenigde Staten zich in 1938 uit de depressie vochten, benadrukte president Roosevelt met zijn New Deal het belang van massale participatie in aandelen. Hij riep de Amerikaanse burgers op hun spaargeld aan te wenden, niet voor onbezonnen beleggingen, maar om mee te investeren in nieuwe bedrijfsactiviteiten.

Net als in de jaren 30 zal het kapitalisme zich moeten aanpassen om te overleven. Financiële beleidsmakers hebben de kans om de toekomstige generaties een aandeel te geven in het herstel, in plaats van hen op te zadelen met oude beloften die in hun naam zijn gedaan.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud