opinie

Gele hesjes dwingen Macron tot immobilisme

Johan Op De Beeck

Het protest van de ‘gilets jaunes’ duwt president Emmanuel Macron in de verdediging. Met zijn toegevingen zal de Franse president opnieuw in het gevaarlijke vaarwater van het immobilisme belanden.

In amper drie weken tijd zijn aan de voet van de Arc de Triomphe in Parijs de contradicties van onze tijd blootgelegd. Op 11 november kwam president Macron er in aanwezigheid van 70 staatshoofden uitleggen dat ze allen moesten samenwerken om de wereldproblemen, zoals de klimaatopwarming, te beheersen.

Afgelopen weekend toonden de gilets jaunes en hun ontsporingen op diezelfde hoogsymbolische plek dat Macron niet weet waar de echte bekommernissen van de straat liggen: de levenstandaard, hun erbarmelijke gezondheidszorg, de pensioenen, het onderwijs, de werkloosheid, het migratievraagstuk... Veel Fransen zijn ook niet te spreken over de arrogantie van de politiek en hoe ver die van de dagelijkse beslommeringen staat. Ze voelen zich geminacht. Ze willen een ander politiek systeem.

Welk? Niemand van de gilets jaunes die het weet. Hoe dat alles te betalen? De gele hesjes hebben geen coherent plan. Onthutst ziet men ze tekeergaan in tv-debatten: de gele hesjes die loze kreten rondstrooien -il faut faire quelque chose, quoi! - en de verstarde politici die niet meer wegraken uit hun ivoren toren en geen begrijpbaar idee op tafel weten te leggen. Ze lijken allebei op een andere planeet te leven. Dat is de eerste vaststelling: de kloof tussen de staat en de burger is veel dieper dan gedacht.

Dit deel van de bevolking eist van alles en nog wat van de overheid. Niet alleen meer koopkracht, maar ook (nog) meer ambtenaren en publieke dienstverlening.

Tegelijk ook minder belastingen graag. En, jawel, een onmiddellijke oplossing van het klimaatvraagstuk. Zij die voor het klimaat manifesteren, zijn soms dezelfden als zij die meer koopkracht eisen. Nu blijkt dat beide moeilijk hand in hand gaan. We willen een beter klimaat, maar we willen er niet voor betalen. Alles willen en niets opofferen slaat de bodem uit de schatkist.

Hoe gerechtvaardigd sommige van hun eisen ook mogen wezen, en hoe arrogant de politiek ook met de gewone man omgaat, het gele geweld heeft iets antidemocratisch.

Macron heeft van de energietransitie een strijdpunt gemaakt. Nu hij zijn taks op fossiele brandstoffen afvoert, heeft hij plots veel minder geld om die overgang te financieren. Hij moet 3 miljard euro elders zoeken. Waar? Bij de bedrijven? De overheden? De rijken? Een beetje meer gelijkheid in de lastenverdeling kan geen kwaad. Maar het is ook een bittere vaststelling dat een heel beperkte maar gerichte belastingverhoging met een algemeen gedragen maatschappelijk doel met straatgeweld door de publieke opinie wordt afgewezen en door een bang beleid wordt afgevoerd. Daar zal het niet bij blijven. De brandstoftaksen waren de directe aanleiding voor de opstand.

De regering heeft die aanleiding onder druk van de straat weggenomen. Premier Edouard Philippe: ‘Geen enkele belasting mag de eenheid van de natie bedreigen.’ Welke eenheid, zo vraagt men zich dan af.

Macrons knieval zal alleen maar tot meer betogingen en eisen leiden. De gilets jaunes ruiken hun kans. Terwijl de regering met de rug tegen de muur staat, haar ordehandhaving schuttert en haar meerderheid in paniek verkeert, verzamelen de gilets jaunes alle mogelijke frustraties en ontevredenheden uit alle mogelijke windstreken om zich heen. ‘U denkt toch niet dat het Franse volk al die weken op straat is gekomen om slechts dit te krijgen. We willen méér, niet over enkele maanden, maar nu’, riep een van hun zelfbenoemde woordvoerders op tv. Hoe gerechtvaardigd sommige van hun eisen ook mogen zijn, en hoe arrogant ook de politiek met de gewone man omgaat, het gele geweld heeft iets antidemocratisch. De Franse democratie en de kiezers hebben de president vijf jaar de tijd gegeven om een beleid uit te stippelen. De gilets jaunes serveren hem na 18 maanden al af. Ophoepelen, ‘Macron démission!’

Er is meer tijd nodig voor drastische hervormingen in dit overbelaste, overgereguleerde en economisch deficiënte land. Het ziet er echter niet naar uit dat de tijd toereikend zal zijn en de hervormingsbereidheid zal aanhouden. Maar de macht van sociale media om pijlsnel frustraties en onvrede te kanaliseren naar straatgeweld en ongeorganiseerd protest vormt een gevaar waaraan een westerse democratie niet mag toegeven. Frankrijk is een glorierijk land en een pijler van de westerse democratie. Maar het is onregeerbaar zonder hervormingen, en onhervormbaar zonder standvastige regeerders. Macron was de man die de storm zou uitzitten. Nu zwenkt hij weg van de ingeslagen koers, terug naar het gevaarlijke vaarwater van het immobilisme, de verstarring en een verzwakte democratie.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content