opinie

Goede relance vergt ook goed crisisbeheer

De bestuurs- en de evaluatiecultuur in dit land kunnen en moeten beter. Bij gebrek daaraan hebben aanbevelingen geen zin.

Het coronavirus is niet verantwoordelijk voor al wat in ons land misloopt, maar het bracht wel al snel de dysfuncties aan het licht. We gingen en gaan geregeld uit de bocht, zoals met de bestellingen van mondmaskers, de snelheid van handelen voor het opschalen van de testcapaciteit en het snel operationeel maken van het opsporen van de contacten van besmette personen.

Ivan Van de Cloot. ©doc

Met een performante contactopsporing had men in Antwerpen niet zo’n draconische maatregelen hoeven te nemen. Met nu zelfs de plicht tot het dragen van een mondmasker over het hele grondgebied van de provincie. Dat wordt gemotiveerd vanuit de handhavingslogica, maar dan zie je dat de evenwichten zoek beginnen te raken. Een mondmasker op zak hebben en dragen als het druk is, was wel een redelijke oplossing geweest. Dat zou ook veel meer recht doen aan de verschillen op het terrein in zo’n groot gebied als de provincie Antwerpen.

Er werd ongenuanceerd opgeroepen tot eenheid van commando. Die is nodig, maar contacttracing in meerdere landen toont aan dat vooral de lokale besturen een hoge effectiviteit bereiken.

Er werd ongenuanceerd opgeroepen tot een eenheid van commando. Die is nodig, maar contacttracing in meerdere landen toont aan dat vooral de lokale besturen een hoge effectiviteit bereiken. De centrale coördinatie moet er vooral over waken dat ze daar geen stokken in de wielen steekt. Als federale of regionale overheid moet men ook eens wat inzicht verwerven in de eigen tekortkomingen. Licht uw draaiboeken eens door, zodat ze niet te complex zijn, en stop met te vragen dat lokale besturen voor elk stapje eerst weer moeten terugschakelen naar het centrale orgaan.

Vanaf februari was de boodschap uit Azië ‘testen, tracen, isoleren'. Op de kaart kleurt de gemeente Essen sinds kort rood, omdat daar zes besmettingen vastgesteld zijn. Net in alle gemeenten waar het maar om een beperkt aantal gevallen gaat, is de (lokale) implementatie van testen, tracen en isoleren nu cruciaal. Dan hoef je voor zes besmettingen ook geen radicalere maatregelen te overwegen.

Geloofwaardigheid

De overheid dient ook eens stil te staan bij haar geloofwaardigheid. Ze maande de bevolking aan haar gedrag te verbeteren en beloofde zelf om het bron -en contactonderzoek tegen 11 mei op orde te hebben, terwijl half juli bleek dat er maar vier gezondheidsinspecteurs voor heel Vlaanderen zijn. Of dat in een hoorzitting bovenkwam dat de minister al begin februari op de hoogte was van het feit dat de strategische stock aan mondmaskers vernietigd was. Om vervolgens een maand lang geen actie te ondernemen.

Met een gebrekkige cultuur van verantwoording is het gemakkelijker een consensus te vinden over het uitdelen van geld dan over slimme keuzes.

Ook hier is meer evenwicht nodig. Aan de bevolking kan meer gevraagd worden, mits de politiek haar eigen huishouden beter op orde heeft. Dat is ook een kernpunt in het coronaplan van de denktank Itinera voor een robuuste toekomst.

Relancepijlers

Het relancebeleid kan steunen op de pijlers van een heractivering van de arbeidsmarkt, waarbij folietjes als het brugpensioen worden afgeblokt, de voorwaarden voor tijdelijke werkloosheid worden aangescherpt, gericht wordt geïnvesteerd en administratief wordt vereenvoudigd. Levenslang leren, een opleidingscultuur creëren, mismatches op de arbeidsmarkt aanpakken. Zulke ingrepen zijn nodig om de rekeningen te betalen. Met een gebrekkige cultuur van verantwoording is het echter gemakkelijker een consensus te vinden over het uitdelen van geld dan over slimme keuzes.

Voor wie nog niet beseft hoe cruciaal de randvoorwaarde van goed bestuur daarbij is: denk eens na over de vraag of ons openbaar vervoer gewoon extra geld nodig heeft voor de NMBS, of dat zoiets enkel zin heeft indien dat als een breekijzer gebruikt wordt voor deugdelijk bestuur bij onze vervoersmaatschappijen?

Geen enkel (herstel)fonds, of het nu Europees, federaal of regionaal is, heeft potentieel als het niet gepaard gaat met een versterkte governance en extra waakzaamheid voor lobbying door belangengroepen.

Overal voel je ondertussen de verontwaardiging over de uitdeelpolitiek. ‘Dat is ziekelijk in dit land.' ‘Is dat wel goed besteed, zetten we in op de juiste prioriteiten? Er zijn nog tekorten aan beschermingsmateriaal. Is dit het moment om cheques uit te delen?’ Als dat zo sterk leeft bij de bevolking, is het beleid dringend aan een upgrade toe. Elke aanbeveling in dit land heeft maar zin als ze het belang van een betere bestuurs -en evaluatiecultuur daarbij onderlijnt.

Geen enkel (herstel)fonds dat vandaag wordt gesuggereerd, of het nu Europees, federaal of regionaal is, heeft potentieel als het niet gepaard gaat met een versterkte governance en extra waakzaamheid voor lobbying door belangengroepen. Ook onderzoeksgelden creëren enkel meerwaarde met een afgelijnd budget, beheerd met de steun van experten, dat zeer snel maar ook zeer selectief wordt besteed op basis van een duidelijke marktanalyse die uitmondt in een businesscase.

En ten slotte: administratieve vereenvoudiging en een doorbraak in de stilstand van de grote werven in ons land door een hervorming van het bestuursrecht zijn voorbeelden van de effectiefste relance. Die hoeven zelfs geen cent te kosten.

Lees verder

Gesponsorde inhoud