opinie

Hebben politici al door dat kiezers consumenten zijn geworden?

Politicoloog UGent

Er zijn geen zekerheden meer in de Belgische politiek. Dat tonen Bart De Wevers keuze om in Antwerpen met de socialisten in zee te gaan en de discussie over Vandeurzens vertrekvergoeding.

Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen (CD&V) kondigde aan dat hij stopt met politiek om plaats te maken voor jongeren. De Limburger kreeg voor die beslissing niets dan lofbetuigingen.

Hij kreeg ooit het verwijt het charisma van een ‘lavabo’ te hebben. Maar veel politici zouden tekenen voor zijn carrière. Vandeurzen was een stemmenkanon, boekte als partijvoorzitter het laatste grote electorale succes voor CD&V (weliswaar gedopeerd door het kartel met de N-VA), was vicepremier (een van de machtigste posities in de politiek) en beheerde tien jaar Welzijn in de Vlaamse regering (vanuit financieel oogpunt een van de belangrijkste twee portefeuilles).

©RV DOC

Zo’n politicus verdient respect. Dat duurde tot zijn vertrekvergoeding ter sprake kwam. Dan was het kot te klein. Ik wil niet ingaan op de vraag of die vergoeding te rechtvaardigen is - natuurlijk is 400.000 euro niet te verdedigen, ook niet voor een topper als Vandeurzen - maar wel op de wereldvreemdheid die partijgenoten als Eric Van Rompuy en Miet Smet, 24 uur nadat Vandeurzen de vraag over zijn vergoeding had gekregen, nog aan de dag legden.

‘Media en burgers moeten meer respect tonen voor politici’ en ‘politici zijn als gewone werklozen die maar moeilijk aan een nieuwe job geraken als ze niet meer aan politiek wensen te doen’. Dat kregen we ongeveer te horen. Vroeger, toen kiezers nog vastzaten in de zuilen, zouden ze dergelijke kromme redeneringen electoraal misschien niet afgestraft hebben. Dat is voorbij. Kiezers zijn consumenten die van partij wisselen als van broek. Van de kiezers wisselde 41 procent tussen 2010 en 2014 van partij. De tijd dat je bij wijze van spreken je moeder kon vermoorden en toch verkozen worden is voorbij.

Politici moeten meegaan met hun tijd en constant bijscholen. Het is dat of vertrekken.

Gelukkig voor het imago van CD&V was er nog de verstandige jongerenvoorzitter Sammy Mahdi, die wel inziet dat die exitvergoeding moet wijken voor iets waar meer respect voor de burger uit blijkt. Mahdi begrijpt beter dan de oudgedienden van zijn partij dat kiezers consumenten zijn geworden die bij elke verkeerde beweging weg dreigen te lopen.

Wie voor 14 oktober had gezegd dat de N-VA in Antwerpen mogelijk in een coalitie met de socialisten zou stappen, werd weggelachen. Ze bestuurden in Vlaanderen wel ooit met elkaar, maar sindsdien is de inhoudelijke afstand zo sterk uitgediept en de mentale afstand zodanig opgerekt dat een samengaan ondenkbaar leek. Zeker in Antwerpen.

Coalities zijn dan ook niet louter te verklaren op basis van sterk gelijklopende programma’s. Strategische overwegingen spelen steeds meer mee in de competitiever geworden strijd tussen partijen. Misschien wil de sp.a wel de perceptie voeden dat zij in tegenstelling tot Groen wel tot compromissen bereid is? Stemmen voor de sp.a kan misschien ook werkelijk iets veranderen voor de linkse kiezer, is de redenering.

Ook politici en politicologen moeten meegaan met hun tijd en constant bijscholen. Het is dat of vertrekken.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud