Advertentie

Hefbomen voor meer productiviteit

Automatisering duwt de productiviteit omhoog

Het debat over het opkrikken van de productiviteitsgraad flakkert om de zoveel tijd op zonder dat concrete aanbevelingen worden gedaan. Ziehier drie hefbomen.

 

Arbeidseconoom Ive Marx (UAntwerpen) en N-VA- hoofdeconoom Edwin  De Boeck gingen deze week op Twitter in debat over de zwakke productiviteitsgroei in België. Producti­viteit is de output die bedrijven realiseren voor een inzet van grondstoffen, machines en werknemers. Bedrijven die meer output met dezelfde input halen, kennen een productiviteitsgroei. En die is cruciaal voor de welvaart in een land: zo ontstaan meer winsten die worden verdeeld in de vorm van hogere lonen, dividenden en belastingen.

Onder meer de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), de Europese Unie en sinds kort ook de Nationale Raad voor de Productiviteit doen aanbevelingen die vaak algemeen en vrijblijvend klinken. Daarom formuleer ik graag drie concrete hefbomen.

De eerste hefboom hebben bedrijven zelf in handen: de verbetering van managementpraktijken. Het gaat over de invoering van systematiek op de werkvloer, zoals een optimaal voorraadbeheer,  een performant boekhoudsysteem, een efficiënte kwaliteitscontrole. Op basis  van de World Management Survey werden zo’n 200 Vlaamse bedrijven bevraagd. Daaruit blijkt dat er grote verschillen bestaan. Bedrijven die beter scoorden in
de bevraging hadden ook een hogere productiviteit.

Dat betere managementpraktijken  een positieve impact op de productiviteit hebben, leert ook een recent experiment in 28 katoenfabrieken in Mumbai. In de helft van de fabrieken kreeg het management een korte opleiding in voorraadbeheer, kwaliteitscontrole en andere standaard managementpraktijken. Na enkele maanden bleek dat de productiviteit er met liefst 17 procent was gestegen tegenover de controlegroep.
Een tweede hefboom, opnieuw in de handen van bedrijven, is de transformatie naar een digitale werkomgeving. Daarbij zijn informatietechnologie en artificiële intelligentie van belang. Mijn onderzoek leert dat een extra investering van 1 euro 

in ICT een gemiddeld Belgisch bedrijf een rendement van 1,40 euro oplevert. Maar veel arbeidskrachten missen ICT-competenties. Bovendien zijn nieuwe werkkrachten met zulke vaardigheden schaars. Training on the job kan een goede manier zijn om het ‘ICT human capital’ in een onderneming snel op te krikken, wat tot productiviteitswinsten leidt.

Een derde hefboom is in handen van de beleidsmakers. Zij zijn verantwoordelijk voor de juiste randvoorwaarden, zoals een concurrentiële markt. De beste ondernemingen in een sectorproduceren met eenzelfde inzet van arbeid, machines en grondstoffen vaak dubbel zoveel output als de zwakste in de sector. In landen als China of India ligt die ratio vaak drie tot vier keer hoger. 

Normaal zou concurrentie ervoor moeten zorgen dat die grote verschillen verdwijnen en dat de minst efficiënte bedrijven uit de markt worden geconcurreerd. Nu blijkt echter dat dit proces van creatieve destructie na de financiële crisis is afgenomen. Dat ligt onder meer aan de lage rente en de grote liquiditeiten die ondernemingen ter beschikking hebben. De OESO spreekt van zombiebedrijven.
Maar ook de financiële sector heeft de neiging slechte leningen te herfinancieren in de hoop op beterschap. Bijgevolg kunnen minder efficiënte bedrijven het langer uithouden. Protectionisme werkt dat nog in de hand. Door buitenlandse concurrentie te weren of te verzwakken blijven de zwakste bedrijven in het eigen land bestaan en worden de gemiddelde bedrijven niet sterker. De OESO raadt dus aan om de concurrentie te verhogen. En dat is geen vrijblijvende raadgeving, bepaalde aspecten kunnen concreet worden aangepakt.
Het is belangrijk dat de Europese politici na de brexit een vrijhandelsakkoord met het Verenigd Koninkrijk onderhandelen. Daarnaast kan de overheid bedrijven een strategisch voordeel tegenover hun concurrenten geven door overbodige regulering af te schaffen. Ik denk aan het verruimen van de openingstijden van winkels op zondagen. Bedrijven stimuleren om meer in exportmarkten actief te zijn, via organisaties zoals Flanders Investment & Trade, is een ander concreet én bewezen initiatief om de productiviteit op te krikken.

Ten slotte is het nuttig stil te staan bij nieuwe maatstaven. We kunnen productiviteit ook meten als toegevoegde waarde per CO2-uitstoot. Dan merken we dat de productiviteit de jongste jaren systematisch stijgt. We produceren dus meer met minder CO2.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud