opinie

Herstel de politieke verantwoordelijkheidszin

Algemeen directeur van de denktank Itinera

Hoewel de belangrijkste hefbomen voor een gezond economisch beleid op het federale vlak liggen, gebruiken de politici ze niet. Ze missen elke zin voor verantwoordelijkheid.

België gaat al jaren achteruit. In de IMD-index van het concurrentievermogen van landen zakten we de jongste vijf jaar liefst vijf plaatsen. We bezetten nu de 27ste stek op 63 onderzochte landen. We krijgen ruime onvoldoendes, onder meer voor ons belastingstelsel, de verouderde arbeidsmarktreglementering, ons onderwijs en ons tekort aan infrastructuurinvesteringen.

De entropie in het systeem is groot, maar de werkelijkheid heeft ons ingehaald. Het is uitgesloten een verzorgingsstaat met stijgende uitgaven - plus 4 tot 5 procent - te financieren met een economische groei van maar 1,5 procent.

De zwakte van de regionale regeerakkoorden maakt een einde aan de illusie dat wat vrij van slechte Belgische gewoonten zou zijn haast vanzelfsprekend tot beter resultaat leidt. Het paradoxale gevolg is dat daarmee het belang van het federale beleid aanzienlijk toeneemt. Daar liggen nog altijd de grote hefbomen van gezonde macro-economische fundering van ons bestel en beleid.

De verkozenen van 26 mei tonen er amper belangstelling voor. Ze focussen op hun politieke tegenstrevers aan de extremen ter linker- en rechterzijde, en niet op de toekomst van onze solidariteit, die het grootste bindmiddel is van onze democratie, en belangrijker dan het verkrampt identitaire debat.

Ook het sociaal overleg, onze tweedekansdemocratie, faalt. De industrieorganisaties en de syndicale leiders doen geen enkele stap om de bestuurlijke entropie te overstijgen en de sociale zekerheid toekomstbestendig te maken. De syndicaten - de grootste innovatoren van de vorige eeuw - zijn bange bewakers van verworven rechten geworden en proberen het verleden te beschermen tegen de toekomst. Ook de industrieverenigingen zetten daar geen andere dynamiek tegenover.

Woekerende tumor

Het grote signaal dateert niet van de jongste verkiezingen. Het is een jarenlang woekerende tumor in onze democratie. Minder dan 30 procent van de burgers heeft nog vertrouwen in onze instellingen en hun bemanning. Burgers vrezen de toekomst in een globaliserende wereld met veel digitale onzekerheid. Ze zijn gedesoriënteerd door slecht beleid en politiek gekibbel, en missen moreel en intellectueel leiderschap.

Kortom, de uitdagingen voor een beter bestuur zijn groot. Het gaat om de duurzaamheid van ons belangrijkste maatschappelijke bindmiddel: de sociale zekerheid. En om een totale restauratie van de notie van politieke verantwoordelijkheid. Handen aan de ploeg!

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud