opinie

Het geloof in de Amerikaanse democratie staat op het spel

De Amerikaanse president Donald Trump voelt steeds meer dat hij weinig te verliezen heeft. De VS daarentegen riskeren het geloof in de democratie te verliezen, en dat is heel veel.

Het grootste deel van de zomer behield voormalig vicepresident Joe Biden een behoorlijke voorsprong op president Donald Trump in de polls voor de race naar het Amerikaanse presidentschap. De jongste weken is die voorsprong echter geslonken. Een deel van de verklaring ligt in de verbeterde gezondheidstoestand in de coronapandemie, vooral wat betreft de sterftecijfers.

©Bloomberg

Een ander stuk van de verklaring ligt in de onvermijdelijke opvering van de economie, als je die herstart nadat die in de lente tot stilstand is gekomen. En een laatste deel van de verklaring heeft te maken met het opflakkeren van de onenigheid over sociale onrechtvaardigheid.

Desondanks zou Biden op basis van de peilingen nog altijd in een zetel zitten om op 3 november de verkiezingen te winnen. Als het eerlijke verkiezingen worden. Maar dat worden ze niet. En dus krijgen we de onvoorspelbaarheid van het opgooien van een muntstuk: kruis of munt? Nooit eerder heeft Amerika zo'n race voor het presidentschap gekend.

Ook bij deze presidentsverkiezingen zullen beschuldigingen over beïnvloeding ons om de oren vliegen, zowel in de aanloop als na afloop. Maar dit keer zullen ze nog versterkt worden door de zittende president.

Dat 50 staten eigenlijk 50 aparte verkiezingen moeten houden - een erfenis van het Amerikaanse kiescollege - om de volgende president naar het Witte Huis te sturen, is altijd al een herculesprestatie geweest. Ook in een minder gepolariseerd politiek klimaat zijn voorbije verkiezingen geteisterd door beschuldigingen van onderdrukking van kiezers (een strategie om de uitkomst van een verkiezing te beïnvloeden door bepaalde groepen van kiezers te ontmoedigen om te stemmen of hen dat te verhinderen), administratieve fouten, en buitenlandse beïnvloeding. Dezelfde beschuldigingen zullen ons nu om de oren vliegen, zowel in de aanloop als na de afloop van de verkiezingen.

Dit keer zullen die beschuldigingen echter nog versterkt worden door de zittende president. Die gaat olie op het vuur gooien, in een poging de situatie om te buigen in zijn voordeel. Voor Trump is beweren dat de verkiezingen vervalst zijn geen excuus, maar een campagnestrategie.

Stemmen per post

Nooit eerder in de geschiedenis hadden de VS een zittende president die actief probeert om de legitimiteit van een verkiezingsuitslag af te strippen in het belang van zijn eigen politieke toekomst. De flagrantste aanval van Trump was die op stemmen per post. In deze pandemie wordt verwacht dat stemmen per post ongekende hoogten zal bereiken. Trump heeft toegegeven dat hij de Amerikaanse postdienst US Postal Service geen extra financiering wil geven, uit schrik dat de per post uitgebrachte stemmen gebruikt worden voor massale kiesfraude, hoewel er geen spat bewijs is van fraude of onregelmatigheden.

Nooit eerder hadden de VS een zittende president die actief probeert om van een verkiezingsuitslag de legitimiteit af te strippen in het belang van zijn eigen politieke toekomst.

In augustus publiceerde Democracy Fund + UCLA Nationscape een studie waaruit blijkt dat een op de drie kiesgerechtigde Amerikanen de intentie heeft om te stemmen per post. Kiezers die hebben aangegeven voor Biden te stemmen, zullen dat wellicht twee keer zo veel doen als Trump-kiezers. Neem van mij aan dat Trump die studie heeft gezien. Dat verklaart waarom hij onlangs zijn aanhangers in North-Carolina opriep twee keer te stemmen (wat onwettig is), in een poging om te bewijzen dat stemmen per post niet te vertrouwen is.

Rechtvaardigheid

Rechtvaardigheid is niet alleen ervoor zorgen dat elke uitgebrachte stem vrij is van ontoelaatbare beïnvloeding en dat ze accuraat worden geteld. Het gaat ook over de brede perceptie van rechtvaardigheid. Door Trumps intentie om elke verkiezingsuitslag waarbij hij niet als winnaar uit de bus komt als verdacht te bestempelen, hebben we de grens bereikt als het over rechtvaardigheid gaat.

Als de presidentsverkiezingen een nek-aan-nekrace worden, zal de verliezende kant zich bestolen voelen. Voor de Amerikaanse democratie is dat gevaarlijk.

Als de presidentsverkiezingen een nek-aan-nekrace worden, zal de verliezende kant zich bestolen voelen. Voor de Amerikaanse democratie is dat gevaarlijk. De voorbije maanden hebben getoond dat zowel Democraten als Republikeinen en hun aanhang bereid zijn om de straat op te gaan voor waar zij in geloven. Als het gaat over iets zo essentieel voor de werking van een democratie als het houden van verkiezingen, dan is het gevaar van wijdverspreid politiek geweld heel reëel.

We weten niet hoeveel succes de pogingen om de verkiezingen te beïnvloeden zullen hebben om Trumps kansen op herverkiezing te verhogen. Op basis van de huidige opiniepeilingen voelt hij steeds meer dat hij weinig te verliezen heeft. Amerika heeft echter heel veel te verliezen, en nog het meest van al het geloof in democratie.

Ian Bremmer

Voorzitter adviesgroep Eurasia Group en GZERO Media en auteur van 'Us vs. Them: The Failure of Globalism'

Lees verder

Gesponsorde inhoud